به گزارش اکوایران، احمد الشرع، رئیسجمهوری سوریه، در روز چهارشنبه با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه در مسکو دیدار کرد. این دیدار در شرایطی انجام شد که کرملین به دنبال امنیت آینده پایگاههای نظامی خود است که برای عملیاتهای روسیه در خاورمیانه، حیاتی به حساب میآیند. در طول جنگ داخلی 14 ساله سوریه، روسیه متحد کلیدی بشار اسد، رئیسجمهوری پیشین سوریه بود.
به نوشته المانیتور، سقوط اسد به دست نیروهای الشرع موجب ضربه به نفوذ روسیه در منطقه شد و وضعیت پایگاههای نظامی این کشور در سوریه را مورد تردید قرار داد. از آن زمان، پوتین به دنبال ایجاد رابطه با الشرع بوده است؛ با این حال، ادامه پناه دادن روسیه به بشار اسد و خانوادهاش همچنان یک مانع بزرگ در جهت بهبود روابط دو کشور در نظر گرفته میشود.
عملگرایی و رابطه نزدیک احمد الشرع با ترکیه به فراهم آمدن فرصتها کمک کرد و منجر به تبدیل او از یک رهبر جهادی به یک دولتمرد شورشی و در نهایت رئیسجمهوری سوریه شد.
تأکید پوتین و الشرع بر روابط مهم میان دو کشور
پوتین در دیدار خود با الشرع اعلام کرد: «از لحاظ بازیابی روابط دو کشور، موفقیتهای زیادی به دست آمده است»؛ رئیسجمهوری روسیه با اشاره به یورش اخیر الشرع علیه نیروهای کرُد در شمال شرقی سوریه، اظهار داشت: «ما از نزدیک تلاشهای شما برای بازیابی یکپارچگی سرزمینی را رصد میکنیم و میخواهم به شما در رابطه با سرعتی که این روند پیش میرود، تبریک بگویم.»
الشرع در دومین دیدار خود با پوتین از زمان به قدرت رسیدن اعلام کرد روسیه یک نقش تاریخی نه تها در اتحاد و ثبات سوریه داشته بلکه این نقش در کل منطقه نیز وجود داشته است. پوتین و الشرع درباره حضور نظامی روسیه در سوریه صحبت نکردند، اما دیمیتری پسکوف، سخنگوی پوتین، پیشتر اعلام کرده بود که هیچ شکی نیست که این موضوع در گفتوگوهای دو رهبر مورد بحث قرار خواهد گرفت.
روسیه دو پایگاه نظامی دیگر در سوریه دارد، پایگاه هوایی حمیمیم و پایگاه دریایی طرطوس در سواحل مدیترانه سوریه. اینها تنها پایگاههای نظامی رسمی روسیه در خارج از منطقه پیشین اتحاد جماهیر شوروی به حساب میآیند.
کرملین اوایل این هفته نیروهای خود را از فرودگاه قامشلی در شمال شرقی سوریه که تحت کنترل کردها است، خارج کرد. سوریه نسبت به همکاری با روسیه ابراز تمایل کرده است، با این حال، دمشق بارها خواسته است که مسکو بشار اسد را به سوریه تحول دهد. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در روز سهشنبه از الشرع به عنوان فردی «بسیار قابل احترام» تمجید کرد و گفت که شرایط در سوریه بسیار خوب پیش میرود.
دمشق، متحد تاریخی مسکو
سوریه از لحاظ تاریخی یکی از نزدیکترین متحدان مسکو در خاورمیانه به شمار میرود. روابط دو کشور به دوران جنگ سرد برمیگردد، یعنی زمانی که اتحاد جماهیر شوروی حمایت گسترده نظامی و دیگر انواع کمک را در اختیار دمشق که ابتدا توسط حافظ اسد و سپس پسرش بشار اسد رهبری میشد، قرار داد.
به نوشته الجزیره، ساموئل رامانی، عضو وابسته در اندیشکده RUSI مستقر در لندن، اعلام کرد که مسکو نگران بود به دنبال سقوط بشار اسد، یک دولت پوپولیستی ضد روسیه در دمشق ظهور کند. این کارشناس افزود: «آنها نگران بودند الشرع مانع از فعالیت روسیه در سوریه شود، اما روسها به شکل خوشایندی غافلگیر شدند، حتی در شرایطی که روابط با سوریه نسبت به قبل با افت همراه شده است.»
رویکرد عملگرایانه
رامانی گفت که الشرع رویکردی عملگرایانه در پیش گرفته است و به دنبال ایجاد روابط خود با قدرتهای فرامنطقهای به عنوان سپری در برابر نوسانات سیاسی احتمالی در ایالات متحده است. رامانی گفت: «جمهوریخواهان تا زمانی که سوریه ایران را دور نگه دارد، نسبت به تعامل با روسیه رویکردی ملایم دارند، در حالیکه دموکراتها در کل بدبینتر بودهاند و میخواستند درباره لغو تحریمها و سایر مسائل، آهستهتر عمل کنند. الشرع همچنین به روسیه نیاز دارد و به همین دلیل است که او در حال تعامل است.»
اکوایران: تهران دههها را صرف حمایت از حکومت سابق سوریه و جنگیدن برای بقای آن کرد. آیا میتواند بر کسانی که آن را سرنگون کردند نفوذی پیدا کند؟
احمد الشرع نقش روسیه در جنگ سوریه را کماهمیت جلوه داد و در نخستین سفر خود به مسکو در ماه اکتبر، با وجود اینکه روسیه به بشار اسد و همسرش که در دسامبر 2024 با پیشروی جنگجویان مخالف به رهبری الشرع به سمت دمشق از کشور گریختند، پناه داد، سعی کرد لحن دوستانهتری داشته باشد. با این حال، رئیسجمهوری سوریه درخواست استرداد بشار اسد را داشته است.
پوتین به ویژه مشتاق حفظ حضور روسیه در سوریه خواهد بود، چراکه این ماه با اعزام نیروهای ویژه ایالات متحده برای ربودن نیکولاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا، متحد دیگری را از دست داده است. روز سهشنبه، آندری رموویچ بلوسوف، وزیر دفاع روسیه، پس از دیدار با همتای چینی خود گفت که مسکو از نزدیک اوضاع ونزوئلا و ایران را زیر نظر دارد، کشوری که روابط نزدیکی با روسیه دارد و در هفتههای اخیر با تهدیدهای حمله از سوی ایالات متحده روبهرو بوده است.
رهبران جدید سوریه سیاست خارجی این کشور را از روسیه دور کرده و گفتهاند که به دنبال ایجاد یک رابطه استراتژیک با ایالات متحده هستند؛ موضوعی که دولت ترامپ نیز متقابلا به آن واکنش نشان داده است. به نظر میرسد ایالات متحده در این ماه به هشدارهای خود به دولت سوریه درباره درگیری با نیروهای دموکراتیک سوریه عمل نکرد، اما بعدا به میانجیگری برای آتشبس جهت پایان دادن به جنگ کمک کرد. اکنون یک آتشبس شکننده برقرار شده و تا حد زیادی حفظ شده است.
