به گزارش اکوایران- افزایش تقاضا برای مواد معدنی حیاتی مانند لیتیوم، مس و عناصر نادر خاکی که نقشی کلیدی در گذار انرژی و توسعه فناوریهای تجدیدپذیر دارند، شرکتهای معدنی را با فشار بیسابقهای برای افزایش اکتشاف و تولید مواجه کرده است. با این حال، برخلاف افزایش سرمایهگذاریها، نرخ کشفیات جدید کاهش یافته، مسئلهای که ضرورت بازاندیشی در شیوههای سنتی معدنکاری را برجسته میکند.
به باور کارشناسان، از جمله جف کرز بنیانگذار برنامه Mineral-X در دانشگاه استنفورد، راهحل این چالش در بهرهگیری گسترده از هوش مصنوعی و فناوریهای پیشرفته نهفته است. این فناوریها امکان تحلیل دادههای پیچیده زمینشناسی، کاهش خطاهای انسانی و افزایش دقت در اکتشاف و استخراج را فراهم میکنند. نمونه بارز این تحول، استفاده از خودروها و تجهیزات خودران در معادن است، تجهیزاتی که با اتکا به حسگرها، سامانههای موقعیتیاب و نرمافزارهای پیشرفته، میتوانند عملیات را دقیقتر، ایمنتر و کمهزینهتر از انسان انجام دهند.
آمارها نشان میدهد استفاده از تجهیزات خودران در معادن جهان بهسرعت در حال گسترش است و هزاران کامیون خودران هماکنون در معادن روباز فعالاند. همکاری Mineral-X با شرکت آمریکایی KoBold Metals در زامبیا نمونهای شاخص از این روند است،جایی که ترکیب هوش مصنوعی و اتوماسیون به کشف یکی از بزرگترین ذخایر مس در یک دهه اخیر انجامید. KoBold که از حمایت سرمایهگذاران بزرگی چون بیل گیتس و جف بزوس برخوردار است، خود را نماد نسل جدید شرکتهای فناورمحور معدنکاری میداند.
در این میان، فناوری ماهوارهای نقشی کلیدی در تکمیل زنجیره معدنکاری هوشمند ایفا میکند. ارتباط پایدار، موقعیتیابی دقیق و انتقال دادههای بلادرنگ در مناطق دورافتاده، از بیابانها گرفته تا جنگلها بدون اتکا به ماهواره عملاً ممکن نیست. این زیرساخت ارتباطی، امکان کنترل از راه دور تجهیزات، پایش ایمنی کارکنان و مدیریت یکپارچه «معدن هوشمند» را فراهم میسازد.
هوش مصنوعی همچنین در حوزه برنامهریزی معدن اهمیت فزایندهای یافته است. ابزارهایی مانند دوقلوهای دیجیتال و مدلهای مولد، به شرکتها کمک میکند ریسکها را بهتر بسنجند و با درک عدمقطعیتهای زیرسطحی، تصمیمهای دقیقتری بگیرند. در معادنی با ساختارهای پیچیده زمینشناسی، یک خطای کوچک در مسیر استخراج میتواند هزینههای سنگینی به همراه داشته باشد؛ جایی که الگوریتمهای هوشمند میتوانند نقش تعیینکنندهای ایفا کنند.
با وجود این پیشرفتها، چالشهایی همچنان پابرجاست. بسیاری از شرکتهای معدنی هنوز با این فناوریها آشنایی کافی ندارند و محدودیت بودجههای دولتی نیز سرعت توسعه را کاهش میدهد. از نگاه کارشناسان، جذب سرمایه خصوصی و تغییر نگرش سنتی در صنعت معدن شرط لازم برای بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای هوش مصنوعی و اتوماسیون است.
در نهایت، آینده معدنکاری نهتنها به زمین، بلکه به فضا نیز گره خورده است. همکاری میان صنعت معدن و فناوریهای فضایی میتواند در آینده حتی به استخراج منابع از ماه و مریخ بینجامد، چشماندازی که نشان میدهد هوش مصنوعی و عملیات خودران، فراتر از یک ابزار، به ستون فقرات معدنکاری آینده تبدیل خواهند شد.
