روز گذشته، طلا برای دومین بار در این هفته رکورد زد و قیمت آن از مرز ۴۷۳۰ دلار عبور کرد. این افزایش نه یک حرکت هیجانی مقطعی، بلکه نتیجه انباشته شدن فشارها و نوساناتی است که مدتی در بازارهای بدهی جهانی شکل گرفته است.

اگر بخواهیم روند رکوردشکنی این هفته را دقیق‌تر بررسی کنیم، باید به دو محرک اصلی توجه کنیم: اولین حرکت در پی ماجرای گرینلند و تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک و دومین رکوردشکنی امروز، که با محوریت بازار اوراق قرضه ژاپن رخ داده است.

در فاز اول، فشارهای سیاسی، از جمله تلاش ترامپ برای تصاحب گرینلند و تهدیدهای تعرفه‌ای علیه اروپا، باعث شد سرمایه‌ها از دارایی‌های پرریسک خارج شوند و به سمت دارایی‌های امن مانند طلا و نقره حرکت کنند. همین ریسک‌گریزی، طلا را برای اولین بار در هفته به بالای سقف قبلی خود رساند.

اما رکورد دوم طلا دیگر مستقیماً به مسائل ژئوپلیتیک مربوط نبود. کاهش مالیات مواد غذایی در ژاپن و نبود منابع تأمین مالی مشخص برای این سیاست، بازده اوراق قرضه بلندمدت ژاپن را به سطوحی رساند که در چند دهه اخیر بی‌سابقه بوده است. این افزایش بازده تنها یک نوسان محلی نبود و در واقع یک هشدار سیستمی برای بازار بدهی جهانی به حساب می‌آید. ژاپن صرفاً نمونه‌ای بود که شدت بحران را نشان داد.

واقعیت این است که افزایش بازده اوراق دولتی، مدتی است در اکثر اقتصادهای بزرگ جهان در حال رخ دادن است؛ از آمریکا تا اروپا. بدهی بالا، کسری بودجه‌های مزمن، فشارهای تورمی و سیاست‌های مالی انبساطی باعث شده سرمایه‌گذاران برای نگهداری اوراق دولتی بازده بالاتری طلب کنند. وقتی حتی در بازاری مانند ژاپن — که سال‌ها نماد نرخ بهره نزدیک به صفر بود — بازده اوراق به سرعت افزایش می‌یابد، پیام واضح است: ریسک بدهی دولتی جهانی است. این موضوع فشار فروش اوراق سایر کشورها را نیز تشدید و تقاضا برای طلا را افزایش می‌دهد.

به بیان ساده، طلا اکنون واکنشی به بی‌اعتمادی فزاینده نسبت به بازار بدهی جهانی است و نه تنها به یک بحران سیاسی یا خبر اقتصادی خاص. گرینلند جرقه اولیه را زد و اوراق قرضه ژاپن ماشه دوم را کشید، اما روند صعودی بازده اوراق در جهان ادامه دارد و تا زمانی که متوقف نشود، طلا همچنان شانس شکستن رکوردهای جدید را خواهد داشت.