هر سال، نخبگان اقتصادی و سیاسی جهان در شهر داووس سوئیس گرد هم می‌آیند تا در نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد به بررسی روندها و چالش‌های جهانی بپردازند. داووس ۲۰۲۶ اما با سال‌های گذشته تفاوت دارد؛ زیرا اروپا در مواجهه با تغییر مدل همکاری اقتصادی جهانی، روابط خود با واشنگتن و بازتعریف ساختارهای امنیت بین‌المللی با چالش‌های جدی روبه‌رو است و کارشناسان احتمال بازنگری‌های بنیادین در نظام بین‌الملل را پیش‌بینی می‌کنند.

مجمع امسال بر پنج محور کلیدی تمرکز دارد: نخست، بررسی راهکارهای همکاری تعاملی در جهانی پر از رقابت، با هدف یافتن مسیرهایی برای همکاری مشترک بین شرکت‌ها، دولت‌ها و جامعه مدنی. دوم، شناسایی منابع جدید رشد اقتصادی؛ مسأله‌ای حیاتی برای کشورهایی که تحریم‌ها و محدودیت‌های تجاری، مسیرهای سنتی مبادلات را دشوار کرده است.

محور سوم به تهدیدهای فناوری، به ویژه هوش مصنوعی اختصاص دارد. تمرکز بر این است که چگونه می‌توان سرمایه‌گذاری مؤثرتر روی توانایی‌ها و استعدادهای انسانی انجام داد تا خطر از دست دادن شغل و بیکاری کاهش یابد. بر اساس آمار مجمع، در پنج سال آینده ۲۲ درصد مشاغل جهان تحت تأثیر هوش مصنوعی دستخوش تغییر خواهند شد. محور چهارم، توسعه نوآوری مسئولانه در مقیاس بزرگ است؛ چرا که رشد سریع فناوری و استفاده گسترده از هوش مصنوعی، تهدیدهایی برای حریم خصوصی، محیط زیست و سیاست‌های صنعتی ایجاد کرده است.

پنجمین محور نیز به ایجاد رفاه در چارچوب مرزهای ایمنی زمین مربوط می‌شود. تغییرات اقلیمی تأثیر مستقیم بر زیرساخت‌ها، سیستم‌های غذایی و اکوسیستم طبیعی دارد و ضرورت توسعه راهکارهای دوستدار محیط زیست بیش از پیش احساس می‌شود.

از اتفاقات مهم این اجلاس، حضور دونالد ترامپ برای نخستین بار پس از شش سال است، در حالی که تنش‌های بین‌المللی حول گرینلند، تعرفه‌ها و بحران‌های منطقه‌ای افزایش یافته است. همچنین ولودیمیر زلنسکی در داووس حضور دارد و تلاش می‌کند درباره ضمانت‌های امنیتی آمریکا گفتگو کند. دیگر سوژه‌ها شامل تنش‌های اخیر میان ایران و آمریکا و بررسی برگزاری نخستین نشست «هیئت صلح» غزه است.

قابل توجه است که ایران به دلیل ناآرامی‌های داخلی، نماینده‌ای در این اجلاس ندارد و دعوت وزیر امور خارجه کشورمان پس گرفته شده است. داووس ۲۰۲۶، بیش از همیشه، محلی برای پیش‌بینی تغییرات عمیق در اقتصاد و امنیت جهانی است و تحلیلگران انتظار دارند تصمیمات این نشست، تأثیرات گسترده‌ای بر سیاست‌ها و بازارهای جهانی در سال‌های آینده داشته باشد.