به گزارش اکوایران به نقل از اقتصادنیوز، اگر یک خط مشی ثابت در سیاست خارجی نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، وجود داشته باشد، موضع سختگیرانه اش نسبت به ایران است. برای دههها، نتانیاهو درباره خطرات ناشی از در دست داشتن سلاحهای هستهای توسط ایران ادعایی را مطرح کرده است. او جمهوری اسلامی ایران را حکومتی میبیند که شعارش «مرگ بر اسرائیل» بوده و تهدیدی برای بقای اسرائیل به حساب میآید.
فارن پالیسی در گزارشی نوشت: اسرائیل و ایران سالها درگیری جنگی در سایه بودهاند و پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ سه دور رویارویی مستقیم بین آنها رخ داد که به یک جنگ محدود ۱۲ روزه در ژوئن گذشته منجر شد. و این درگیری هنوز نشانهای از پایان ندارد.
نویسنده این گزارش مدعی شده است: اما همانطور که گاه در خاورمیانه اتفاق میافتد، ممکن است اتفاقات غیرمنتظرهای رخ دهد. وقتی در ایران اعتراضاتی رخ داد، نتانیاهو، که سالها علیه ایران موضع سخت داشت، در ظاهر عقبنشینی کرد. برخی ناظران معتقدند که اسرائیل و ایران به این نتیجه رسیدهاند که هیچکدام به دیگری حمله نکنند.
با این حال، چنین اتفاقی بیشتر یک توقف تاکتیکی است تا تغییر جدی در رقابت موجود. این توقف احتمالا دوام نخواهد داشت و دلایل زیادی وجود دارد که نشان میدهد دور بعدی جنگ ایران و اسرائیل حتی بزرگتر از قبل خواهد بود.
اسرائیل دلایل عملی برای تعویق رویارویی مستقیم دیگر داشت. در طول جنگ ۱۲ روزه تابستان گذشته، موشکهای ایرانی حداقل ۳۳ نفر را در اسرائیل کشتند، بیش از ۳۵۰۰ نفر را زخمی کردند و حداقل ۱.۵ میلیارد دلار خسارت به بار آوردند. دفاع هوایی اسرائیل و آمریکا مانع از افزایش چشمگیر این آمار شد. اما تا پایان جنگ، ذخایر رهگیرهای اسرائیل، بهویژه سیستم پیشرفته Arrow که قادر به رهگیری موشکهای بالستیک است، کاهش داشته است. علاوه بر این، ایالات متحده اکنون در منطقه داراییهای نظامی کمتری برای کمک به دفاع اسرائیل نسبت به تابستان گذشته دارد.
اسرائیل همچنین با تهدیدات فوری بیشتری مواجه است. اسرائیل سالها نگران بوده است که حزبالله، بتواند حملهای مشابه حماس در شمال اسرائیل انجام دهد. در حالی که ارتش اسرائیل حدود ۴ هزار نفر از اعضای حزبالله را در پاییز ۲۰۲۴ ترور کرده است، این گروه هنوز دهها هزار مبارز دارد. اسرائیل حتی پس از اجرای آتشبس در نوامبر ۲۰۲۴ هم فشار نظامی خود بر حزبالله را ادامه داد.
این عوامل عملی در کنار شک و تردید کلی درباره اینکه آیا حملات هوایی قادر بود ضرباتی اساسی به ایران بزند، نشان میدهد که اسرائیل اولویتهای دیگری قبل از رویارویی دوباره با ایران داشته است.
اما محاسبه نتانیاهو ممکن است به زودی دوباره تغییر کند. مقامات وزارت دفاع اسرائیل قبلاً وعده دادهاند که تولید رهگیرهای Arrow را در تابستان «به طور قابل توجهی تسریع» کنند و ارتش به تازگی سیستم دفاع هوایی جدید Arrow 4 را آزمایش کرده است. در مورد جبهه شمالی اسرائیل، دولت لبنان به حزبالله مهلت داده بود تا پایان سال گذشته تسلیحات خود را تحویل دهد و نیروهای خود را به سمت جنوب مستقر کند. دفتر نتانیاهو این تلاشها را «آغاز امیدوارکننده اما ناکافی» خواند.
تمرکز بار دیگر به سمت ایران باز خواهد گشت
نویسنده مدعی شده: به عبارت دیگر، اسرائیل به زودی با انتخابی مواجه خواهد شد: اجازه دهد روند خلع سلاح ادامه یابد یا خودش آن را به پایان برساند.
هنگامی که یکی از این گزینهها اجرا شود، تمرکز اسرائیل به طور اجتنابناپذیر به ایران باز خواهد گشت. در حالی که عملیات هوایی اسرائیل و آمریکا در طول تابستان برنامه هستهای ایران را به عقب انداخت، ایران همچنان به اهداف هستهای خود پایبند است. تلاشهای هستهای ایران ممکن است از حمایت بازیگران خارجی، بهویژه روسیه، هم برخوردار باشد. در حالی که روسیه رسماً با اشاعه هستهای مخالفت میکند، کرملین بارها به حق ایران برای برنامه هستهای صلحآمیز تأیید کرده، با حملات هوایی اسرائیل در ژوئن مخالفت داشته و احتمال کمک به ایران در هر رویارویی آینده با غرب را باز گذاشته است.
سپتامبر گذشته، دو کشور توافق ۲۵ میلیارد دلاری امضا کردند تا آژانس هستهای دولتی روسیه، روساتم، چهار راکتور هستهای غیرنظامی در ایران بسازد.
در ادامه ادعاهای این گزارش آمده است: ایران همچنین تواناییهای نظامی دیگری را تقویت میکند. پاییز گذشته، گزارش شد که چین مواد اولیه برنامه موشکی بالستیک ایران را ارسال کرده است. جدا از این، روسیه چندین ماهواره ارتباطی ایرانی را پرتاب کرد که گزارش شده برای اهداف غیرنظامی هستند.
اسرائیل به احتمال زیاد مایل نیست بازسازی نظامی ایران بدون چالش باقی بماند. حتی پیش از جنگ ژوئن، نتانیاهو شک داشت که ایران برنامه هستهای خود را داوطلبانه کنار بگذارد، چه رسد به برنامه موشکی خود. حال که ایران نشان داده توانایی دارد با حملات موشکی و پهپادی مستقیما اسرائیل را هدف قرار دهد، هرگونه سلاح هستهای یا بیولوژیکی برای اسرائیل تهدیدی وجودی محسوب میشود. در ذهنیت استراتژیک اسرائیل پس از ۷ اکتبر، پیشدستی بر بازدارندگی به عنوان روش ترجیحی مقابله با این تهدیدها دیده میشود.
نتانیاهو سرمایه سیاسی خود را روی مقابله با ایران گذاشته است
به این پویایی، سال انتخاباتی ۲۰۲۶ در اسرائیل اضافه میشود. نتانیاهو سرمایه سیاسی خود را بر تضمین امنیت، بهویژه در مقابل ایران، گذاشته است. علاوه بر این، او نیاز دارد تا ائتلاف راستگرای تندرو خود را راضی نگه دارد. چند عضو تندروتر مخالف آتشبس ژوئن بودند و خواستار پایان قاطعتر بر جنگ به نظر میرسیدند. حتی اگر دولت نتانیاهو سقوط کند، مشخص نیست که دولت معتدلتر اسرائیل سیاست نرمتری در قبال ایران اتخاذ کند.
اسرائیل علناً درباره حمله پیشدستانه دیگر صحبت کرده است. در اواخر دسامبر، ژنرال زمیر، رئیس ارتش اسرائیل، هشدار داد که اسرائیل به هر نقطهای که لازم باشد، حمله خواهد کرد، چه در جبهههای نزدیک و چه دور. چند روز بعد، نتانیاهو در بازدید از مار-ا-لاگو ترامپ، ایده حملات دیگری را مطرح کرد. پس از دیدار، ترامپ تهدید کرد که اگر ایران برنامه هستهای خود را از سر گیرد، بهشدت به آن ضربه خواهد زد.
ایران بلافاصله پس از پایان جنگ شروع به بازسازی دفاع هوایی خود کرد، اما اسرائیل برآورد میکند که این بازسازی هنوز کامل صورت نگرفته است. از دیدگاه عملیاتی، اسرائیل احتمالاً ترجیح میدهد در حالی که این پنجره باز است حمله کند.
این جنگ ممکن است گستردهتر از اتفاقات ژوئن گذشته باشد. ایران و اسرائیل حدود ۹۰۰ مایل فاصله دارند که عملیات نظامی را محدود میکند، اما میتوان به راحتی یک جنگ هوایی طولانیتر و ویرانگرتر را تصور کرد.
فارن پالیسی مدعی می شود؛ پس از جنگ ۱۲ روزه، وضعیت ذخایر اورانیوم با غلظت بالا از نگاه غرب مبهم است و برخی تحلیلگران نگرانند که ایران میتواند این مواد را نسبتا آسان در کشور جابجا کند.
اما در اسرائیل، خستگی جنگ ممکن است اشتیاق سیاستمداران برای درگیری دیگر را محدود کند. ترامپ ممکن است بدون توجه به نتانیاهو، ایران را بمباران کرده یا برعکس، تلاش جدیدی برای توافق دیپلماتیک آغاز کند. بازیگران دیگر نیز هستند: چین، که روزانه حدود ۷۵۰ هزار بشکه نفت ایران را وارد میکند، قطعاً نگران جنگ و اختلال در عرضه انرژی خود خواهد بود.
با این حال، در حال حاضر شاخصها نشان میدهند که آتشبس موقت ایران و اسرائیل دوام زیادی نخواهد داشت و زمانی که این فرو بریزد، دور بعدی میتواند حتی بزرگتر و خشونتآمیزتر از قبل باشد.
