به گزارش اکوایران، دولت ترامپ در حال بررسی تاکتیکهای جدیدی برای پیشبرد تغییر رژیم در کوبا، از جمله اعمال محاصره کامل واردات نفت به این کشور است. این تشدید تنش توسط برخی منتقدان دولت کوبا در دولت آمریکا دنبال شده و مورد حمایت مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده نیز بوده است.
تشدید تنش با دولت کوبا
دو منبع آگاه به پولتیکو گفتهاند هنوز تصمیمی درباره تأیید اقدام کذکور گرفته نشده، اما میتواند یکی از مجموعه اقدامات احتمالی ارائهشده به دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، برای پایان دادن به دولت کمونیستی کوبا باشد.
جلوگیری از ارسال نفت خام به این جزیره، گامی فراتر از بیانیه هفته گذشته ترامپ خواهد بود، یعنی زمانی که او گفت ایالات متحده واردات نفت کوبا از ونزوئلا را که تأمینکننده اصلی نفت خام کوبا بوده، متوقف خواهد کرد. اما به گفته هر سه منبع، بحثهایی در داخل دولت آمریکا درباره اینکه آیا اصلا لازم است تا این حد پیش رفت، ادامه دارد. از دست رفتن محمولههای نفتی ونزوئلا و فروش مجدد برخی از محمولههایی که هاوانا برای به دست آوردن ارز خارجی استفاده میکرد، اقتصاد عقبمانده کوبا را در تنگنا قرار داده است.
محاصره کامل واردات نفت به کوبا میتواند منجر به یک بحران انسانی شود؛ احتمالی که باعث شده برخی در دولت ایالات متحده به مخالفت با آن بپردازند. یکی از افراد آشنا با این طرح گفت: «انرژی، گلوگاه سرنگونی رژیم کوبا است»؛ این فرد افزود که سرنگونی دولت کمونیست این کشور که از زمان انقلاب کوبا در سال 1959 در قدرت بوده، از نظر دولت آمریکا 100 درصد یک رویداد مربوط به سال 2026 است. این فرد افزود که این تلاش تحت قانون لیبرتاد 1994 که بیشتر با نام قانون هلمز-برتون شناخته میشود، توجیه خواهد شد. این قانون، تحریم ایالات متحده بر تجارت و معاملات مالی کوبا را مدون میکند.
کشوری وابسته به واردات انرژی
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، کوبا حدود 60 درصد از نفت مورد نیاز خود را وارد میکند. این کشور تا قبل از اینکه دولت ترامپ شروع به توقیف محمولههای تحریمشده از ونزوئلا کند، به شدت به این واردات وابسته بود. مکزیک اخیرا با کاهش صادرات نفت خام ونزوئلا به تأمینکننده اصلی تبدیل شده است. با این حال، مکزیک برای نفت وارداتی از کوبا هزینه دریافت میکند و انتظار نمیرود محمولههای آن به طور کامل کمبود انرژی رو به وخامت کوبا را بهبود بخشد.
از زمان عملیات آمریکا که منجر به دستگیری نیکولاس مادورو، رهبر ونزوئلا شد، دولت ترامپ توجه خود را به کوبا معطوف کرده است و استدلال میکند که اقتصاد این جزیره در ضعیفترین نقطه خود قرار دارد و به زودی برای تغییر رژیم آماده میشود. ترامپ و مارکو روبیو، فرزند مهاجران کوبایی، هر دو خوشبینی خود را ابراز کردهاند که با توجه به از دست دادن حمایت اقتصادی ونزوئلا، دولت کمونیست این جزیره در مدت کوتاهی سقوط خواهد کرد.
سرنگونی رژیم کمونیستی در کوبا، پروژه سیاسی تقریبا هفت دههای تبعیدیان کوبایی در میامی را محقق خواهد کرد؛ کسانی که از زمان به قدرت رسیدن فیدل کاسترو پس از سرنگونی دیکتاتوری فولخنسیو باتیستا در سال 1959، برای دموکراسی در این جزیره تلاش کردهاند. روبیو مدتهاست که طرفدار اقدامات سختگیرانه علیه هاوانا به امید تضمین سقوط رژیم بوده است.
شرایط در این جزیره در واقع بدتر شده و باعث خاموشی و کمبود کالاهای اساسی و محصولات غذایی شده است. اما این رژیم دهههاست که تحریمهای شدید ایالات متحده و تحریمهای گسترده تجاری را تحمل کرده و از سقوط اتحاد جماهیر شوروی پس از جنگ سرد جان سالم به در برده است. در همین حال، نگرانیهایی وجود دارد که فروپاشی ناگهانی دولت کوبا باعث بحران مهاجرت منطقهای و بیثباتی کارائیب شود.
منتقدان دولت کوبا احتمالا در صورت اجرای این پیشنهاد توسط کاخ سفید از آن استقبال خواهند کرد. جمهوریخواهان تندرو پیش از این ایده مسدود کردن کامل دسترسی کوبا به نفت را پذیرفته بودند. سناتور ریک اسکات (جمهوریخواه از فلوریدا) هفته گذشته در مصاحبهای کوتاه گفت: «هیچ چیزی نباید هرگز از طریق صادرات به کوبا برسد.»
مسئله تحریمها
مشکلات اقتصادی کوبا و رهبری سیاسی آن مدتهاست که منبع ناامیدی عمومی بوده است. مانند ونزوئلا، این کشور حوزه کارائیب مدتهاست که توسط یک دولت چپگرا اداره میشود که به دلیل سرکوب مخالفان مورد انتقاد قرار میگیرد.
به نوشته الجزیره، شکاف سیاسی میان ایالات متحده و کوبا منجر به اعمال تحریمها در دهه 1960 شد که تا به امروز ادامه دارد و اقتصاد این جزیره را تضعیف میکند. دولت کوبا تمایل خود را برای ایجاد روابط بهتر با ایالات متحده نشان داده است و در سال 2014، رائول کاسترو، رهبر وقت این کشور، با همتای آمریکایی خود باراک اوباما، تنشزدایی کوتاهی انجام داد.
اما نخستین انتخابات ترامپ در سال 2016 به این آشتی پایان داد. از زمان اولین دوره ریاستجمهوری او، ایالات متحده با افزایش محدودیتهای اقتصادی، کوبا را تحت فشار قرار داده که منجر به یکی از بدترین بحرانهای اقتصادی در تاریخ این جزیره شده است. کوبا تا حدودی به لطف توافق با ونزوئلا توانست در برابر فشارها مقاومت کند. از سال 2000، این کشور آمریکای جنوبی در ازای هزاران پزشک، پرستار، معلم و سایر متخصصان کوبایی که برای کار به این کشور اعزام شدهاند، نفت یارانهای به این جزیره ارسال کرده است.
در حالی که صادرات نفت ونزوئلا به کوبا در سالهای اخیر کاهش یافته است، این کشور همچنان به عنوان یک شریان حیاتی برای همتای کارائیبی خود عمل کرده است. کمبود سوخت در سالهای اخیر به خاموشیهایی منجر شده است که برخی از آنها بیش از 12 ساعت در روز طول میکشند. کوبا امروز قادر به تولید کمتر از نیمی از برق مورد نیاز خود است. خشم از قطعی برق و همچنین کمبود غذا و دارو، به اعتراضات گسترده در سال 2021 منجر شد و هزاران نفر علیه دولت تجمع کردند.
مداخله در حال بررسی
با این حال، ساکنان هاوانا نسبت به این ایده که ترامپ میتواند سرنگونی دولت در کوبا را مشابه ونزوئلا آغاز کند، ابراز تردید کردند. در هفتههای پس از حمله 3 ژانویه علیه مادورو، دولت ترامپ اظهارات مبهمی درباره اهداف خود در قبال این کشور کارائیبی بیان کرده است. برخی تهدیدآمیز بودهاند و سایر اظهارات حاکی از موضع منفعلانهتری بوده است. ترامپ خودش اعلام کرد که منتظر عواقب برکناری مادورو برای تضعیف اقتصاد کوبا خواهد ماند.
ترامپ اوایل این ماه در هواپیمای ایر فورس وان گفت: «کوبا همیشه به خاطر ونزوئلا دوام آورده است. حالا دیگر آن پول به آنها نمیرسد. به نظر میرسد کوبا آماده سقوط است. نمیدانم که آیا آنها مقاومت خواهند کرد یا نه»؛ در همین حال، دولت هاوانا در پلتفرم ایکس نوشت که کشورش آماده دفاع از خود «تا آخرین قطره خون» است.