اکوایران: هم‌زمان با تشدید تحرکات نظامی آمریکا در منطقه و تکرار تهدیدهای لفظی از سوی ترامپ انتشار خبرهایی درباره احتمال ازسرگیری گفت‌وگو میان تهران و واشنگتن، بار دیگر فضای تحلیل‌ها را در وضعیت دوگانه‌ای قرار داده است؛ وضعیتی که علی سقاییان، دیپلمات پیشین در گفتوگو با اکوایران آن را بیش از آنکه نشانه‌ای از کاهش تنش بداند، بخشی از یک جنگ روانی و فشار چندلایه علیه ایران ارزیابی کرد.

به گزارش اکوایران، در حالی که نشانه‌های افزایش فشار و تهدید نظامی آمریکا علیه ایران در منطقه آشکارتر شده است، انتشار هم‌زمان خبرهایی درباره تحرکات دیپلماتیک و بررسی امکان ازسرگیری گفت‌وگو میان تهران و واشنگتن، فضای تحلیل‌ها را بار دیگر به دو مسیر متفاوت کشانده است؛ مسیری میان نمایش قدرت و احتمال دیپلماسی که هر یک می‌تواند جهت تحولات منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در روزهای گذشته با تکرار ادبیاتی آشنا از «روی میز بودن همه گزینه‌ها» سخن گفته و هم‌زمان مدعی شده است که ایران به دنبال مذاکره با واشنگتن است. این رویکرد دوگانه که به‌طور هم‌زمان بر قدرت نظامی و تمایل به گفت‌وگو تأکید دارد، طی هفته‌های گذشته بارها تکرار شده و بر ابهام فضای تصمیم‌گیری افزوده است.

در عین حال، گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که ادعای آمادگی برای مذاکره، با مجموعه‌ای از شروط همراه شده است. بر اساس گزارش پایگاه اکسیوس و تأیید روزنامه گاردین، آمریکا هرگونه توافق با ایران را منوط به خروج کامل اورانیوم غنی‌شده از کشور، اعمال محدودیت بر برنامه موشکی، تغییر سیاست‌های منطقه‌ای تهران و ممنوعیت غنی‌سازی مستقل می‌داند؛ شروطی که از سوی مقامات ایرانی «غیرقابل پذیرش» خوانده شده و به‌عنوان نشانه‌ای از دیپلماسی یک‌جانبه مورد انتقاد قرار گرفته است.

در چنین شرایطی، دیپلماسی بیش از آنکه مسیری واقعی برای حل‌وفصل اختلافات باشد، به ابزاری مکمل در کنار فشار و تهدید نظامی تبدیل شده است.

سقاییان: آنچه آمریکا دنبال می‌کند، جنگ روانی است

علی سقاییان

در همین خصوص علی سقاییان، دیپلمات پیشین کشورمان در گفت‌وگو با اکوایران به بررسی رفتارهای اخیر آمریکا و شخص دونالد ترامپ در قبال ایران پرداخت و تأکید کرد که آنچه امروز از سوی واشنگتن دنبال می‌شود، بیش از آنکه نشانه‌ای از آمادگی برای اقدام نظامی باشد، بخشی از یک جنگ روانی و تبلیغاتی سازمان‌یافته است.

به گفته سقاییان، موج تبلیغاتی اخیر آمریکا مسبوق به سابقه است و این کشور پیش‌تر نیز برای پیشبرد اهداف مورد نظر خود از شیوه‌های تبلیغی، تحریف و فضاسازی روانی استفاده کرده است. او افزود: «آمریکا در موارد متعددی نشان داده زمانی که با برخورد سخت مواجه می‌شود، به‌سرعت در مواضع خود عقب‌نشینی می‌کند.»

او با اشاره به پاسخ‌های مقامات رسمی ایران تصریح کرد که این پاسخ‌ها به‌روشنی نشان می‌دهد اگر آمریکا یا هر طرف دیگری اقدام به عملیات نظامی علیه مردم یا اهداف ایران داشته باشد، شرایط این‌بار با جنگ تجاوزکارانه ۱۲روزه متفاوت خواهد بود.

این دیپلمات پیشین معتقد است دولت آمریکا و شخص ترامپ در پی آن هستند که با حفظ فضای روانیِ جنگ، شرایطی مشابه دوران پس از تجاوز ۱۲ روزه را در کشور تداوم ببخشند. او در این‌باره گفت: هدف آن‌ها این است که حالت جنگی در کشور حفظ شود، اما این وضعیت نه‌جنگ و نه‌صلح به هیچ‌وجه به نفع ما نیست؛ چراکه اقتصاد، معیشت و کسب‌وکار مردم به‌شدت آسیب می‌بیند و از نظر روانی نیز فشار سنگینی به جامعه وارد می‌شود.

سقاییان با یادآوری وقایع ناآرامی‌های اخیر گفت: در همان ناآرامی‌ها دیدیم که با استفاده از کادرهای آموزش‌دیده و تربیت‌شده، که حتی خود اسرائیلی‌ها نیز به نقش موساد در آموزش آن‌ها اعتراف کردند، متأسفانه تعدادی از هم‌وطنان ما به شهادت رسیدند.

او تأکید کرد که هدف اصلی این اقدامات، ایجاد ناامنی و بی‌ثباتی در کشور و تثبیت همان وضعیت نه‌جنگ و نه‌صلح است؛ وضعیتی که به‌گفته وی، با تشدید فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها، شرایط معیشتی مردم را بیش از پیش تحت فشار قرار می‌دهد.

سقاییان در ادامه با بیان اینکه تهدیدات کنونی را باید در چارچوب جنگ روانی تحلیل کرد، افزود: ترامپ تمایلی ندارد هزینه‌ای، چه برای خود و چه برای نیروهایش، پرداخت کند. به همین دلیل اقدام نظامی را بعید می‌دانم.

او با اشاره به اظهارات اخیر دونالد ترامپ و برخی مقامات آمریکایی گفت: در روزهای اخیر، از سوی آقای ترامپ و همچنین برخی چهره‌های دیگر، مجموعه‌ای از شروط یا بهتر بگویم پیش‌شرط‌ها مطرح شده است؛ چهار شرطی که همه درباره آن شنیده‌ایم.

سفیر پیشین ایران در ارمنستان افزود: ما بارها تأکید کرده‌ایم که مذاکرات باید بدون پیش‌شرط و صرفاً در چارچوب موضوع هسته‌ای باشد؛ مذاکراتی که در آن غنی‌سازی ایران به‌رسمیت شناخته شود.

سقاییان با اشاره به رفتارهای اخیر آمریکا گفت: ترامپ نشان داده که پایبندی به اصول و قوانین رسمی و جهانی را قبول ندارد. نمونه بارز آن، ورود به خاک کشور مستقل ونزوئلا و ربایش رئیس‌جمهور آن بود؛ اقدامی که با محکومیت جهانی مواجه شد، چه از سوی کشورهای اروپایی و متحدان آمریکا در اتحادیه اروپا و چه از سوی چین، روسیه و دیگر کشورها.

او تأکید کرد: طبیعی است که ما چنین رفتارهایی را نمی‌پذیریم و نخواهیم پذیرفت. در پاسخ به این پرسش که آیا سناریوی فعلی آمریکا حفظ کشور در وضعیت جنگی است، سقاییان تصریح کرد: بله، هدف همین است. برنامه‌ای که برای آن طراحی کرده‌اند، تشدید فشار اقتصادی است.

او در پایان با اشاره به اظهارات اخیر وزیر خزانه‌داری آمریکا و همچنین اعتراف‌های دونالد ترامپ گفت: خود مقامات آمریکایی اعلام کرده‌اند که هدف اصلی تحریم‌ها، فشار بر مردم است؛ موضوعی که بارها از سوی مقامات کشور ما نیز مطرح شده و حتی آقای ترامپ نیز به‌صراحت به آن اعتراف کرده است.