به گزارش اکوایران، رئیسجمهور ایالات متحده، خواهان توافق سریع با ایران شد و مدعی شد در غیر این صورت دست به اقدامات شدیدتری خواهد شد.
تهدید ترامپ و واکنش تهران
به نوشته باراک راوید، گزارشگر آکسیوس، رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ خواهان آن شد که ایران در مورد برنامه هستهای خود «به سرعت به توافق برسد»، چرا که به ادعای او حمله جدید «بسیار بدتر» از حمله قبلی خواهد بود.
اکوایران: اکنون خاورمیانه در وضعیت بی سابقه ای قرار دارد. کارشناسان به این پرسش پاسخ می دهند که آیا میان طرفها توافق صورت میگیرد یا درگیری؟
ترامپ در هفتههای اخیر دستور افزایش حضور نظامی ایالات متحده در خلیج فارس داده که احتمال درگیری را افزایش داده است. ایران، اسرائیل و سایر بازیگران منطقه در روزهای اخیر در حالت آمادهباش بوده و منتظر تصمیم ایالات متحده بودهاند. اما مقامات کاخ سفید میگویند ترامپ هنوز تصمیم نهایی را نگرفته و همچنان مایل به بررسی یک راه حل دیپلماتیک است. یک مقام کاخ سفید روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: «اگر ایران بخواهد مذاکره کند، ما آماده همکاری هستیم».
گزینهها پیش رو
بر اساس گزارش راوید، اکنون طیف وسیعی از گزینهها پیش روی ترامپ قرار دارد. ترامپ در پست خود در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که امیدوار است ایران «به سرعت» مذاکره با ایالات متحده را در مورد «یک توافق منصفانه و عادلانه... که برای همه طرفها خوب باشد» و شامل «عدم سلاح هستهای» باشد، آغاز کند. او نوشت: «زمان در حال اتمام است، واقعاً از اهمیت بالایی برخوردار است! همانطور که قبلاً یک بار به ایران گفتم، توافق کنید! آنها این کار را نکردند و عملیات «چکش نیمهشب» انجام شد، یک تخریب بزرگ در ایران. حمله بعدی بسیار بدتر خواهد بود! اجازه ندهید این دوباره اتفاق بیفتد».
در واکنش به این موضوع، نمایندگی ایران در سازمان ملل در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آخرین باری که ایالات متحده در جنگهای افغانستان و عراق اشتباه کرد، بیش از ۷ تریلیون دلار هدر داد و بیش از ۷۰۰۰ آمریکایی را از دست داد. ایران آماده گفتگو بر اساس احترام و منافع متقابل است - اما اگر تحت فشار قرار گیرد، از خود دفاع خواهد کرد و مانند گذشته پاسخ خواهد داد!»
هیچ مذاکرهای در کار نیست!
به گفته مقامات آمریکایی، در حال حاضر هیچ مذاکره جدی بین ایالات متحده و ایران وجود ندارد. کشورهایی از جمله عربستان سعودی، ترکیه و قطر با هر دو طرف صحبت کرده و پیامهایی رد و بدل کردهاند. به گفته یک مقام ترک، روز سهشنبه، ترامپ با رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، در مورد بحران ایران صحبت کرد. سپس روز چهارشنبه، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه اردوغان، با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود صحبت کرد و در مورد «کاهش تنشهای منطقهای» به گفته این مقام ترک، گفتگو کرد. عراقچی همچنین روز چهارشنبه با وزرای امور خارجه قطر و عربستان سعودی صحبت کرد.
پس از تماس تلفنی عربستان، وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد: «دو طرف نسبت به عواقب خطرناک هرگونه تشدید تنش در منطقه برای صلح و ثبات منطقهای هشدار دادند و بر مسئولیت مشترک همه کشورهای منطقه و همچنین لزوم تلاشهای مشترک برای حفظ ثبات و امنیت در منطقه تأکید کردند». عربستان سعودی و امارات متحده عربی علناً اعلام کردند که به ایالات متحده اجازه استفاده از حریم هوایی خود برای حمله به ایران را نخواهند داد.
عراقچی هم روز چهارشنبه در گفتوگو با خبرنگاران گفت که در روزهای اخیر با استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، تماسی نداشته است. این دو نفر گاهی اوقات از طریق پیامرسان پیامهای متنی رد و بدل میکنند. پیامهای متنی بین این دو، کانال ارتباطی مستقیم اصلی بین واشنگتن و تهران است و به ادعای پیامهایی که اوایل این ماه رد و بدل کردند، بخشی از دلیلی بود که ترامپ تصمیم گرفت زودتر حمله نکند.
به گفته عراقچی، ایران از ایالات متحده نخواسته که مذاکرات را آغاز کند. او تأکید کرد که «انجام دیپلماسی از طریق تهدیدهای نظامی نمیتواند مؤثر باشد». وزیر امور خارجه ایران افزود که اگر ایالات متحده میخواهد مذاکره کند، «باید تهدیدها، خواستههای بیش از حد و طرح مسائل غیرمنطقی را کنار بگذارد». این موضوع مستقیماً با موضع ترامپ مبنی بر اینکه ایران باید همین الان مذاکره کند یا با عواقبش مواجه میشود، در تضاد است.
تغییر مسیر ترامپ
در همین شرایط، گاردین نوشت که سه کشور عربی عربستان، قطر و مصر که در بیستوچهار ساعت گذشته بسیار فعال بودهاند، با اشتیاق در حال بررسی راههایی برای از سرگیری مذاکرات بدون نیاز به پذیرش نتیجه از پیش تعیین شده توسط ایران هستند. آنها در متقاعد کردن ترامپ برای خودداری از حملهی سه هفته پیش بسیار اثرگذار بودند، اما ترامپ اکنون انعطافپذیری بیشتری در گزینههای نظامی دارد و به نظر میرسد بیشتر بر توافق هستهای متمرکز است تا مسائل دیگر.
اما در تهران سوءظن عمیقی در مورد مذاکره با ایالات متحده وجود دارد، زیرا به رغم آنکه دو طرف در ژوئن گذشته مشغول مذاکره بودند، ایالات متحده به اسرائیل اجازه حمله به ایران را داد و در این کمپین هم مشارکت کرد.
گاردین متذکر شده پست اخیر ترامپ، آشکارترین نشانه از سوی او تاکنون است که دلالت بر این دارد که قصد دارد در صورت امتناع ایران از مذاکره برای توافق در مورد آینده برنامه هستهای خود، به زودی نوعی حمله نظامی انجام دهد. دیپلماتهای اروپایی انتظار دارند که در طول آخر هفته بحرانی ایجاد شود و نشانههایی از نگرانی اسرائیل در مورد مقیاس انتقامهای احتمالی ایران را مشاهده کردند.
