به گزارش اکوایران، همانطور که دولت ترامپ در حال بررسی گزینههای متلف است، متحدان آمریکا در خاورمیانه از جمله ترکیه، عمان و قطر، تلاش دارند با میانجیگری مذاکرات دیپلماتیک، از کقوع حادترین سناریوها جلوگیری کنند. با این حال، سه مقام منطقهای به سیبیاس نیوز گفتهاند که در این نقطه، فرصت برای دیپلماسی مستقیم میان آمریکا و ایران برای صحبت درباره برنامه هستهای و ظرفیت موشکهای بالستیک، مورد توجه قرار نگرفته است.
ترافیک سفرهای دیپلماتیک به واشنگتن
به نوشته سیبیاس نیوز، شلومی بایندر، رئیس اطلاعات ارتش اسرائیل، اوایل این هفته برای جلساتی در پنتاگون، سیا و کاخ سفید به واشنگتن سفر کرده بود. به طور جداگانه، وزیر دفاع عربستان سعودی برنامهریزی داشته تا در این هفته در واشنگتن حاضر شود. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز چهارشنبه در شبکههای اجتماعی اعلام کرد یک ناوگان عظیم در حال حرکت به سوی ایران است و از دولت ایران خواست به میز مذاکره بیاید.
تلاشهای دیپلماتیک در منطقه برای جلوگیری از رویارویی آمریکا و ایران شدت گرفته است. کشورهای خاورمیانه سعی دارند از جنگی که میتواند سراسر این منطقه را درگیر کند، جلوگیری کنند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه کشور، پس از آن در پستی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد نیروهای امنیتی ایران آمادهاند و انگشت آنها روی ماشه است تا به سرعت و با قدرت به هر گونه تجاوز پاسخ داده شود. با این حال، برخی متحدان منطقهای آمریکا نظیر امارات متحده عربی و عربستان اعلام کردهاند اجازه نخواهند داد از خاک آنها برای حمله به ایران استفاده شود.
وزیر امور خارجه ایران طی امروز جمعه وارد ترکیه شد تا دیدارهای دیپلماتیک داشته باشد. طبق اعلام چندین مقام منطقهای، ایران نسبت به ژستهای دیپلماتیک و درباره واقعی بودن پیشنهادات ایالات متحده تردید دارد. ترامپ بارها از احتمال حمله آمریکا به ایران سخن گفته، اما در حال حاضر نامشخص است که اهداف چه خواهند بود. ترامپ همچنین به دنبال این است که توافقی برای موضوع برنامه هستهای و ظرفیت موشکهای بالستیک ایران به دست آید. او در روز پنجشنبه به سیبیاس نیوز اعلام کرد: «من در روزهای گذشته صحبتهایی با ایران داشتهام و قصد دارم بیشتر با آنها صحبت کنم.»
ترامپ ادعا کرده که در این گفتوگوها دو موضوع را به ایران گفته است؛ 1) نباید به سلاح هستهای دست پیدا کنید. 2) معترضان را به قتل نرسانید. ترامپ همچنین تأکید کرد: «ما تعداد زیادی کشتی بسیار بزرگ، بسیار قدرتمند داریم که اکنون در مسیر ایران هستند. عالی میشود که مجبور نشویم از آنها استفاده کنیم.»
هدف ترامپ از تهدیدات نظامی جدید علیه ایران
زمانی که دونالد ترامپ در ژوئن گذشته اعلام کرد ارتش آمریکا حملات هوایی علیه ایران انجام داده است، او ادعا داشت که هدف این عملیات متوقف کردن تهدید ایران در زمینه دستیابی به سلاح هستهای بود. او گفت اگر به توافق نرسد، حملات آینده بسیار بزرگتر و آسانتر خواهد بود. اکنون ترامپ ان تهدید را مجداد در این هفته مطرح کرده و در حال بررسی یک حمله دیگر علیه ایران است.
به نوشته نیویورکتایمز، مصاحبه با مقامات آمریکایی و اروپایی و گروههای مستقل که برنامه هستهای ایران را زیر نظر دارند، نشان میدهد در طول شش ماه گذشته پیشرفت اندکی رخ داده که نشان دهد ایران تلاشی قابل توجه به سوی بازسازی ظرفیت خود برای غنیسازی سوخت هستهای و فراتر برداشته است.
در نتیجه، سوالاتی درباره زمانبندی و انگیزه قدرتنمایی ترامپ به وجود آمده است. آیا تهدیدات او صرفا برای بازگرداندن ایران به مذاکرات هستهای است؟ و چرا دلایل بیانشده ترامپ برای هدف قرار دادن ایران دوباره به سوی برنامه هستهای سوق پیدا کرده است؟ آن هم پس آنکه او در ابتدا ادعا کرد به دنبال دفاع از معترضان است. علاوه بر این، ترامپ مدعی شده بود که برنامه هستهای ایران در ژوئن گذشته به طور کامل نابود شده است. اگر حمله جدیدی انجام شود، چه اهدافی را دنبال میکند؟
به چند دلیل، دومین کمپین نظامی آمریکا در ایران با توجه به وسعت و اهداف آن، میتواند بسیار بیثباتکنندهتر از دور نخست باشد. آژانسهای اطلاعاتی اسرائیل اعلام کردهاند اقدام متقابل ایران با استفاده از موشکهای بالستیک میتواند بر شهرهای بزرگ اسرائیل متمرکز شود، در حالیکه در تابستان، اهداف ایران عمدتا نظامی و دولتی بودند.
وضعیت ذخایر اورانیوم در سایتهای هستهای
نیویورکتایمز با توجه به دادههای اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا مدعی شده است اورانیوم غنیشده مدفون در سه سایت هستهای ایران که در تابستان هدف حمله قرار گرفت، همچنان در آنجا حضور دارد و ظاهرا مدفون شده و دستنخورده است. همچنین این گزارش ادعا کرده است عمده این ذخایر اورانیوم در سایت اصفهان قرار دارد.
اکوایران: با استقرار ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و افزایش تمرینات نظامی در منطقه، تحلیلگران معتقدند که ایالات متحده ممکن است بهزودی حملهای محدود به ایران انجام دهد.
طبق ادعای این گزارش، ایران در حال کار روی سایتهای هستهای خود است و تلاش دارد سایتهایی عمیقتر بسازد تا فراتر از دسترسی قدرتمندترین بمبهای معمول آمریکا قرار بگیرند. اما آژانسهای اطلاعاتی غربی نشانهای ندیدهاند که غنیسازی اورانیوم با خلوص بالا در جریان است و همچنین اقدامی دیده نشده که از تولید کلاهک هستهای حکایت داشته باشد.
آیا ایران سایتهای هستهای جدید ساخته است؟
طبق ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا، ایران به ساخت سایتهای هستهای جدید اقدام نکرده است. با این حال، فعالیت ایران در دو سایت هستهای تکمیلنشده که از اهداف حملات تابستان نبودند، دیده شده است. یکی از این سایتها در نزدیکی سایت غنیسازی نطنز است که از سوی آمریکا و اسرائیل بمباران شد. دیگر سایت هستهای در نزدیکی اصفهان قرار دارد.
طبق گزارش نیویورک تایمز، ارزیابیهای دولت آمریکا درباره تأثیر حملات ژوئن تا حدودی با ادعاهای رئیسجمهوری این کشور در تضاد است و هیچ تردیدی وجود ندارد که حملات تابستان موجب آسیب قابل توجه به سایتهای هستهای ایران شدهاند.
سانتریفیوژهای سایت هستهای فردو که هدف حملات ژوئن ایالات متحده بود، همچنان غیرقابل استفاده هستند. بازرسان هستهای بینالمللی ارزیابی کردهاند که شوک ناشی از بمبهای سنگرشکن احتمالا قطعات داخلی ظریف این سانتریفیوژها را که با سرعت مافوق صوت میچرخند، از بین برده است. اما مقامات آمریکایی ادعا کردهاند که ایران اقداماتی را برای بررسی امکان جایگزینی آنها انجام داده است.
گزارش اطلاعاتی آمریکا همچنین حاکی از آن است که ایران در حال حفر زمین است تا تأسیسات جدیدی بسازد که دور از دسترس قدرتمندترین سلاح متعارف ایالات متحده موسوم به « Massive Ordinance Penetrator» باشد.
پنتاگون سال گذشته میلادی از این سلاح استفاده کرد تا نشان دهد که این بمبهای سنگرشکن دقیقا تا چه عمقی از سنگ و خاک میتوانند نفوذ کنند؛ یکی از دلایلی که دولتهای قبلی ایالات متحده تمایلی به استفاده از این سلاح نداشتند.
ایران به چه مقدار زمان برای بازیابی برنامه هستهای نیاز دارد؟
برخی مقامات آمریکا که به مرور این گزارشهای اطلاعاتی پرداختهاند، تخمین زدهاند که اگر ایران به سوخت هستهای مدفونشده خود دست یابد و سایتهای جدید و موجود را عملیاتی کند، حدود دو ماه زمان نیاز خواهد بود تا این کشور به نقطهای برسد که پیش از جنگ 12 روزه قرار داشت.
ارزیابیهای اطلاعاتی اسرائیل درباره وضعیت برنامه هستهای ایران تفاوت چندانی با ارزیابیهای سازمانهای جاسوسی ایالات متحده ندارد. آنها به طور کلی ادعا دارند که عملیات نظامی سال گذشته میلادی، پروژه هستهای ایران را شش ماه تا یک سال به عقب انداخته است.
با این حال، نگرانی در اسرائیل بسیار بیشتر درباره تلاشهای ایران برای ارتقای زرادخانه موشکهای بالستیک و پهپادهای خود است که میتوانند در صورت دور دیگری از جنگ، خسارات قابل توجهی به اسرائیل وارد کنند. با این حال، مقامات اطلاعاتی اسرائیل معتقدند که ایران میتواند محاسبه کند که اسرائیل این بار بدون رهگیرهای کافی برای دفاع از شهرها در برابر حمله، آسیبپذیرتر است.
