به گزارش اکوایران، قمار انتخاباتی سانائه تاکائیچی نهتنها حزب لیبرال دموکرات را از بحران خارج کرد، بلکه با کسب اکثریتی بیسابقه، قدرتی کمنظیر در ساختار سیاسی ژاپن به او بخشید. نخستوزیری که با شعار «ژاپن اول» و رویکردی جسورانه در سیاست خارجی و اقتصادی به میدان آمد، اکنون در اوج محبوبیت ایستاده است؛ اما در پس این پیروزی قاطع، چالشهایی جدی در کمین است: از نگرانی بازارها نسبت به سیاستهای مالی انبساطی و بدهی سنگین دولت گرفته تا تردید درباره دوام حمایت نسل جوانی که بیش از هر چیز شیفته تصویر رسانهای او شدهاند.
یک قمار و یک قمارباز
به نوشته فارن پالیسی، قمار سانائه تاکائیچی، نخستوزیر ژاپن، برای برگزاری انتخابات زودهنگام اندکی پس از به دست گرفتن قدرت، به شکلی چشمگیر جواب داد و پیروزی قاطعی تاریخی برای حزب لیبرال دموکرات (LDP) رقم زد؛ پیروزیای که عملاً دست او را برای مقابله با چین، آرام کردن دونالد ترامپ و ارائه کمکهای مالی به رأیدهندگانی که از تورم فزاینده آسیب دیدهاند، باز میگذارد. این انتخابات همچنین جان تازهای به حزب کهنهکار LDP بخشید؛ حزبی که پس از نتایج فاجعهبار انتخابات اکتبر ۲۰۲۴ زمانی که همراه با شریک ائتلافی خود اکثریت مجلس نمایندگان، مجلس قدرتمندتر و سفلی پارلمان ژاپن، را از دست داد، در وضعیت بحرانی به نظر میرسید. با ظهور احزاب جدید و خوشچهرهتر با گرایش راستگرایانه، صحبتهایی مطرح بود مبنی بر اینکه سلطه حزبی که در ۷۰ سال گذشته جز شش سال، همواره قدرت را در دست داشته شاید سرانجام به پایان برسد.
اما همانند حزب جمهوریخواه آمریکا، LDP جدید در حال حاضر عملاً به حزب یک نفر تبدیل شده است. تاکائیچی پیش از انتخابات یکشنبه، از محبوبیتی بین ۵۷ تا ۶۸ درصد برخوردار بود، در حالی که میزان حمایت از خود حزب تنها ۳۰ درصد بود. محبوبیت او، LDP را به کسب ۳۱۶ کرسی از مجموع ۴۶۵ کرسی مجلس نمایندگان رساند. مهمتر آنکه، این نتیجه یک ابراکثریت دوسوم برای حزب فراهم کرد؛ اتفاقی بیسابقه در تاریخ پس از جنگ جهانی دوم ژاپن. این برتری به حزب اجازه میدهد وتوهای مجلس اعیان را نادیده بگیرد. مجلس مشاوران (مجلس اعیان) تقویم انتخاباتی مستقل دارد و همچنان در اختیار اپوزیسیون است و میتوانست مانعی برای تاکائیچی باشد.
پرسش هایی در باب محبوبیت بانوی بزرگ
LDP به طور سنتی بر پایه رهبری جمعی اداره میشد، بهگونهای که چهرههای ارشد و جناحهای درون حزب در پشت صحنه برای قدرت رقابت میکردند اما در ظاهر وحدت نشان میدادند. این نتیجه اما فرصتی کمنظیر به تاکائیچی میدهد تا حزب را به «نمایش تکنفره» تبدیل کند. با این حال، رهبری او قطعی نیست. پرسشهایی درباره دوام محبوبیت او و واکنش بازارهای مالی به برنامههای افزایش هزینههای دولتی که فشار بیشتری بر وضعیت مالی ژاپن وارد میکند، مطرح است. نتایج انتخابات همچنین نشان داد جوانان ژاپنی در شرایط نااطمینانی اقتصادی و سیاسی، ناآرامتر شدهاند و به گرایشهای پوپولیستی و راست افراطی احزاب جدید روی آوردهاند که به دنبال مقصران ساده میگردند.
از جمله این «مقصران»، خارجیها هستند؛ در حالی که آنان تنها ۳ درصد جمعیت را تشکیل میدهند و کارفرمایان آنها را برای اقتصادی که با کاهش جمعیت مزمن روبهروست، حیاتی میدانند. شبکههای اجتماعی نیز با برجستهسازی رفتار نامناسب برخی گردشگران خارجی، بهویژه چینیها، این تصویر را تقویت میکنند؛ در حالی که رفتار ناپسند و گاه زننده برخی کارمندان مست ژاپنی کمتر مورد توجه قرار میگیرد. برای بازگرداندن این طیف رأیدهندگان به LDP تاکائیچی رویکرد «ژاپن اول» را در پیش گرفته است. او در رقابت برای رهبری حزب، از آنچه لگد زدن برخی خارجیها به گوزنهای اهلی پارک نارا خواند، ابراز خشم کرد؛ هرچند مشخص نبود چنین حادثهای واقعاً رخ داده باشد یا ارتباط آن با سیاست منطقی مهاجرت چیست.
همه چیز علیه ساختارها
او همچنین با اظهاراتش در پارلمان درباره تهدید احتمالی اقدام چین علیه تایوان و احتمال مداخله نیروهای دفاع از خود ژاپن، خشم پکن را برانگیخت. گرچه این مواضع مشابه دیدگاههای رهبران پیشین همچون شینزو آبه و تارو آسو بود، اما بیان رسمی آن در پارلمان برای چین بیش از حد تحریکآمیز به نظر رسید. این موضوع همچنین فرصتی برای پکن فراهم کرد تا میزان آمادگی ژاپن برای مقابله با خطرات اقتصادی احتمالی را بسنجد؛ آن هم در شرایطی که چین بزرگترین بازار صادراتی ژاپن است و تهدیدهای تجاری ترامپ نیز ادامه دارد. با این حال، رفتار جسورانه تاکائیچی بخشی از جذابیت او شده، بهویژه برای جوانانی که معمولاً بیتفاوت بودند. نظرسنجیها پیش از رأیگیری نشان میداد حمایت او در میان گروه سنی ۱۸ تا ۲۹ سال به حدود ۹۰ درصد میرسد، بهویژه در میان زنان جوان.
او با نمایش چهرهای ضدساختار سنتی، از حضور در اقامتگاه رسمی نخستوزیر با لباس ورزشی گرفته تا اجرای دوئت درام K-pop با رئیسجمهور کره جنوبی، و نیز دریافت حمایت ترامپ، این تصویر را تقویت کرد. او از ترامپ برای حمایت تشکر کرد، بیآنکه به یاد آورد همین فرد سال گذشته به گرفتن ۵۵۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری اجباری از ژاپن افتخار میکرد. این رویکرد در شبکههای اجتماعی بازتاب مثبتی داشت و در تضاد کامل با اپوزیسیون اصلی، ائتلافی با نام نهچندان الهامبخش «اتحاد اصلاحطلبان میانهرو» (CRA) بود که برنامهای کلیشهای ارائه میداد.CRA نتوانست از خروج حزب کومیتو ــ متحد ۲۶ ساله LDP ــ سود ببرد. کومیتو که نماینده بیش از ۸ میلیون عضو گروه مذهبی سوکا گاکای است، ماشین رأیآوری قدرتمندی بود، اما در برابر تاکائیچی کارایی خود را از دست داد. این ائتلاف در نهایت تنها ۴۹ کرسی به دست آورد.
ریسک های پیش رو
بزرگترین ریسک پیش روی نخستوزیر، برنامه اقتصادی اوست. وعدههای گستردهاش با مقایسههایی با لیز تراس، نخستوزیر پیشین بریتانیا، همراه شده است. راهکار او برای مقابله با افزایش قیمتها، تعلیق مالیات ۸ درصدی مصرف بر مواد غذایی برای دو سال است؛ اقدامی که برخلاف اقتصاد متعارف، میتواند فشار تورمی را تشدید کند. تاکاهیده کیوچی، اقتصاددان مؤسسه نومورا، هشدار داد کاهش مالیات مصرف اثربخشی محدودی دارد، سلامت مالی را تضعیف میکند و میتواند به تضعیف ین و افزایش نرخ بهره بلندمدت منجر شود. بدهی ژاپن که حدود ۲۴۰ درصد تولید ناخالص داخلی است، نگرانی دیگری است. افزایش آن میتواند بازار اوراق را بترساند و ارزش ین را کاهش دهد. در صورت افزایش نرخ بهره برای دفاع از ین، هزینه استقراض دولت به شکل خطرناکی بالا میرود.
تاکائیچی اخیراً از شدت برنامههایش کاسته و گفته میتواند کاهش درآمد ۳۲ میلیارد دلاری را بدون انتشار اوراق جدید جبران کند، هرچند نحوه آن مشخص نیست. کنتارو کویاما، اقتصاددان ارشد دویچه بانک در ژاپن، گفت تمرکز باید بر تحولات پس از انتخابات باشد، زیرا آنها مسیر سیاست مالی و پولی را تعیین خواهند کرد. پرسش دیگر، دوام پایگاه حمایتی تاکائیچی است. ماساهیرو موگاکی از رصدخانه اقتصادی کیو گفت حمایت جوانان بیشتر بر برداشتهای رسانهای استوار بوده تا تحلیل سیاستی عمیق. با این حال، در حال حاضر، تاکائیچی سکان را در دست دارد و از آن لذت میبرد.