به گزارش اکوایران، تنش میان ایران و ایالات متحده در حالی بار دیگر در کانون توجه تحولات بینالمللی قرار گرفته که همزمان نشانههایی از افزایش فشار نظامی و تداوم مسیر دیپلماتیک بهطور موازی دیده میشود. وضعیتی که به تعبیر ناظران، منطقه را میان «لبه بحران» و «فرصت توافق» نگه داشته است.
گزارشهای منتشرشده از سوی نیوزویک نشان میدهد واشنگتن در کنار ادامه مذاکرات هستهای، حضور نظامی خود در اطراف ایران را کاهش نداده و حتی با اعزام تجهیزات و نیروهای بیشتر، گزینههای بازدارنده را حفظ کرده است؛ نشانهای از راهبرد فشار همزمان با گفتوگو.
در همین چارچوب، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا بارها اعلام کرده ترجیح او دستیابی به یک توافق دیپلماتیک است. توافقی که به گفته مقامهای آمریکایی باید فراتر از برجام ۲۰۱۵ بوده و علاوه بر برنامه هستهای، حوزههایی مانند توان موشکی ایران را نیز دربر گیرد. با این حال، فاصله مواضع دو طرف همچنان قابل توجه است و کاخ سفید تأکید کرده تهران و واشنگتن هنوز در مسائل کلیدی از هم دور هستند.
مقامات ایرانی ضمن تأکید بر حق غنیسازی در چارچوب اهداف صلحآمیز، اعلام کردهاند مذاکرات اخیر بر سر «اصول راهنما» برای ادامه گفتوگوها به پیشرفتهایی رسیده است. موضوعی که نشان میدهد کانال دیپلماتیک همچنان فعال باقی مانده است.
تحلیل منتشرشده در المانیتور نیز حاکی از آن است که هر دو طرف تلاش دارند از طریق امتیازهای محدود، مسیر مذاکرات را زنده نگه دارند. چراکه شکست کامل گفتوگوها میتواند احتمال رویارویی نظامی را افزایش دهد.
ارزیابیهای فنی آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز اهمیت یافته است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با توصیف شرایط کنونی بهعنوان «لحظهای کلیدی» در پرونده هستهای ایران تأکید کرده گفتوگویی واقعی آغاز شده، اما زمان برای رسیدن به توافق محدود است و هرگونه تأخیر میتواند خطر اقدامات نظامی جدید را افزایش دهد.
همزمان برخی تحلیلگران آمریکایی هشدار دادهاند گزینه نظامی همچنان روی میز باقی مانده، اما اجرای آن با ریسک گسترش درگیری در سراسر خاورمیانه همراه خواهد بود. مسئلهای که کشورهای منطقه و حتی متحدان اروپایی نسبت به آن ابراز نگرانی کردهاند.
تا جایی که دونالد توسک، نخست وزیر لهستان، روز پنجشنبه گفت شهروندان لهستانی در ایران باید فوراً این کشور را ترک کنند و هشدار داد که به دلیل احتمال درگیری نظامی، ممکن است دیگر در عرض ساعات آینده تخلیه شهروندان لهستانی از این کشور امکانپذیر نباشد.
در مجموع اگرچه سطح تنشها بالا باقی مانده، اما شواهد نشان میدهد نه تهران و نه واشنگتن هنوز تصمیمی برای ترک میز مذاکره ندارند. بلکه هر دو میکوشند از دل رقابت و فشار، به تفاهمی حداقلی دست یابند که بتواند از ورود بحران به مرحله تقابل مستقیم جلوگیری کند و ثبات منطقه را حفظ کند.
