به گزارش اکوایران، با گذشت 33 روز از آغاز جنگ رمضان و درگیری نظامی جمهوری اسلامی ایران با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل، جنگ کماکان ادامه دارد. تحلیلها و گمانهزنیهای بسیاری درباره ادامهدار بودن جنگ یا رسیدن به یک آتشبس در فضای رسانهای شنیده میشود.
در همین خصوص و ارزیابی تحولات 33 روزه جنگ اکوایران با جلال ساداتیان، دیپلمات پیشین کشورمان گفتوگو کرده است.
ساداتیان در تحلیل تحولات یکماه گذشته جنگ میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، با اشاره به ارزیابیهای میدانی، وضعیت نظامی را بهگونهای توصیف کرد که بهگفته او «ایران تا حد زیادی دست برتر را در اختیار داشته است». وی این ارزیابی را مبتنی بر چند عامل دانست و توضیح داد: نخست آنکه ایران توانسته فراتر از برآوردها و انتظارات طرف مقابل عمل کند و در مواجهه مستقیم، قابلیتهای پیشبینینشدهای از خود نشان دهد.
به گفته ساداتیان، یکی دیگر از محورهای مهم، ناکامی اهداف اولیه آمریکا و متحدانش است. او تصریح کرد که انتظار میرفت با آغاز حملات، ساختار حاکمیتی در ایران تضعیف شده و ناآرامیهای داخلی شکل گیرد، اما نهتنها چنین سناریویی محقق نشد، بلکه بهگفته وی نوعی انسجام ملی در داخل کشور شکل گرفت. همچنین گروههایی که به تعبیر او «معاند» و نزدیک به اسرائیل تلقی میشدند، در دستیابی به اهداف خود ناکام ماندند.
این تحلیلگر در ادامه به انتظارات آمریکا از حمایت متحدانش اشاره کرد و گفت: واشنگتن امیدوار بود از سوی ناتو، متحدان سنتی و حتی برخی کشورهای منطقهای که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند، همراهی گستردهتری دریافت کند، اما این سطح از همراهی نیز بهطور کامل محقق نشده است. او با اشاره به برخی مواضع متفاوت کشورها، افزود که نشانههایی از نارضایتی در رفتار مقامات آمریکایی نیز قابل مشاهده است.
ساداتیان در بخش دیگری از سخنان خود، به موضوع تسلط ایران بر تنگه راهبردی هرمز اشاره و مدعی شد که ایران، بدون اعلام رسمی، مدیریت این گذرگاه حیاتی را در اختیار گرفته است؛ مسیری که محل عبور انرژی جهان است. او این مسئله را عامل افزایش قیمتها در بازار جهانی انرژی دانست و افزود که واکنشهای بینالمللی، تا حدی مسئولیت این وضعیت را متوجه سیاستهای آمریکا کردهاند.
او همچنین به تحولات داخلی آمریکا اشاره کرد و گفت اعتراضات گستردهای در ۵۰ ایالت این کشور شکل گرفته و در اروپا نیز تظاهرات مشابهی برگزار شده است. به گفته او، این اعتراضات نشاندهنده نارضایتی از سیاستهای جنگی دولت آمریکا است و حتی برخی نخبگان و احزاب مخالف نیز مواضع انتقادی اتخاذ کردهاند.
در ادامه، ساداتیان اقدامات نظامی آمریکا را «خلاف موازین بینالمللی» توصیف کرد و مدعی شد که حملات به زیرساختها، مراکز غیرنظامی، درمانی و تاریخی در ایران صورت گرفته است. او در عین حال به واکنش متقابل ایران اشاره کرد و گفت که تهران هشدار داده در صورت تداوم حملات، اقدامات مشابهی علیه زیرساختهای طرف مقابل انجام خواهد داد. به گفته وی، در روزهای اخیر نشانههایی از ورود دو طرف به این فاز از درگیری مشاهده شده است.
این کارشناس همچنین تأکید کرد که هدف اصلی طرف مقابل، وارد کردن فشار اقتصادی و تضعیف روحیه عمومی در ایران بوده، اما به ادعای او این اهداف تاکنون محقق نشده است. وی افزود که با وجود خسارات واردشده، ایران توانسته در مواردی زیرساختهای آسیبدیده را بهسرعت بازیابی کند.
دیپلمات پیشین کشورمان در بخش دیگری از اظهارات خود به تلاشهای دیپلماتیک اشاره کرد و گفت نشستهایی با ابتکار برخی کشورهای منطقه از جمله مصر و با مشارکت وزرای خارجه ترکیه، عربستان و پاکستان برگزار شده است. همچنین به گفته او، نهادهای بینالمللی و چهرههایی مانند دبیرکل سازمان ملل و رهبران مذهبی نیز خواستار کاهش تنش شدهاند، هرچند در بسیاری موارد بهطور صریح به موضوع تجاوز اشاره نشده و بیشتر بر خویشتنداری طرفین تأکید شده است.
او درباره واکنش کشورهای منطقه نیز گفت برخی کشورهای مسلمان اعلام کردهاند که خواهان تسلط خارجی بر منطقه نیستند، اما در عین حال توان آمریکا برای تأمین امنیت را نیز زیر سؤال بردهاند. ساداتیان افزود که باید دید این کشورها در ادامه چه موضعی اتخاذ خواهند کرد.
در بخش دیگری از این گفتوگو، او به شرایط داخلی اسرائیل اشاره کرد و مدعی شد که فشارهای روانی و اقتصادی بر جامعه این کشور افزایش یافته و زندگی روزمره دچار اختلال شده است. به گفته وی، این وضعیت باعث افزایش فشار بر دولت اسرائیل شده است.
ساداتیان در جمعبندی، آینده جنگ را همچنان ادامهدار ارزیابی کرد و گفت: «تلاشهای دیپلماتیک هنوز به راهحل مشخصی منجر نشده و نشانهای از پذیرش آن از سوی آمریکا و اسرائیل دیده نمیشود.» وی افزود که رفتارهای اخیر مقامات آمریکایی بیشتر از جنس واکنشهای احساسی و ناشی از فشار است تا مبتنی بر یک راهبرد مشخص.
او همچنین به انتقاد برخی سیاستمداران و حتی متحدان اروپایی آمریکا اشاره کرد و گفت اظهارات متناقض و نبود یک طرح روشن، باعث افزایش انتقادات داخلی و خارجی شده است. به گفته وی، در حال حاضر نشانهای از توان نهادهای بینالمللی برای وادار کردن طرفین به پذیرش یک طرح مشخص دیده نمیشود، هرچند تلاشهایی با نیت کاهش تنش در جریان است.
در پایان، ساداتیان با اشاره به ابعاد مختلف جنگ، از جمله سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، تأکید کرد که فشارها ممکن است در نهایت از مسیرهایی مانند کنگره آمریکا یا فشارهای بینالمللی بر تصمیمگیریها اثر بگذارد، اما در شرایط کنونی، چشمانداز روشنی برای پایان سریع درگیریها وجود ندارد.
