به گزارش اکوایران- چین با سرمایهگذاری گسترده در معادن آفریقا و توسعه زیرساختهای حملونقل، تلاش کرده زنجیرهای یکپارچه از استخراج تا فرآوری ایجاد کند. تنها در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، بیش از ۲۴.۹ میلیارد دلار وام مرتبط با پروژههای معدنی در قالب ابتکار «کمربند و جاده» اختصاص یافته است. این سرمایهگذاریها شامل ساخت جاده، راهآهن، بنادر و زیرساخت انرژی است که وابستگی بلندمدت کشورهای میزبان را افزایش میدهد.
چین در حال حاضر حدود ۷۰ درصد استخراج، ۹۰ درصد فرآوری و بیش از ۹۰ درصد تولید آهنرباهای عناصر نادر خاکی جهان را در اختیار دارد؛ موضوعی که اهمیت «کنترل زنجیره پردازش» را نسبت به صرف مالکیت منابع خام برجسته میکند.
در مقابل، ایالات متحده رویکردی متفاوت اتخاذ کرده و تمرکز خود را بر نقاط حساس حملونقل دریایی گذاشته است. حدود ۴۵ تا ۵۰ درصد واردات نفت چین از تنگه هرمز و تا ۸۰ درصد از طریق تنگه مالاکا انجام میشود، مسیرهایی که در صورت اختلال میتوانند کل زنجیره تولید صنعتی چین را تحت تأثیر قرار دهند.
این گزارش همچنین به افزایش هزینه و زمان حمل در صورت تغییر مسیرها اشاره میکند، بهطوری که دور زدن تنگه هرمز از مسیر دماغه امید نیک میتواند تا ۲۱ روز به زمان حمل اضافه کرده و هزینهها را ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش دهد.
این رقابت همچنین بر بازار سرمایهگذاری مواد معدنی اثر گذاشته است. چین همچنان بر مالکیت معادن آفریقا تمرکز دارد، در حالی که غرب بیشتر به سمت سرمایهگذاری در فرآوری، فناوریهای جایگزین و بازیافت حرکت کرده است.
در حوزه ریسک نیز تغییر مهمی رخ داده است؛ ریسکهای سنتی مانند کیفیت ذخایر معدنی جای خود را به ریسکهای ژئوپلیتیکی و امنیت مسیرهای تجاری دادهاند. همچنین شرکتها به جای کاهش هزینه، به سمت افزایش تابآوری زنجیره تأمین حرکت کردهاند.
در مجموع، این رقابت نشان میدهد که آینده اقتصاد جهانی نه تنها به منابع خام، بلکه به کنترل زیرساختها، مسیرهای حملونقل و توان مدیریت ریسکهای ژئوپلیتیکی وابسته خواهد بود؛ روندی که میتواند ساختار تجارت جهانی را تا سال ۲۰۳۰ بهطور اساسی تغییر دهد.
