به گزارش اکوایران، تحولات منطقه در روزهای اخیر وارد مرحلهای از همپوشانی بحرانهای سیاسی، امنیتی و دیپلماتیک شده است؛ از تشدید تنشها در جنوب لبنان و ادامه درگیریهای مرزی، تا افزایش رایزنیهای دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش بیثباتی.
در این میان، تلاش کشورهایی مانند مصر برای فعالسازی کانالهای گفتوگو و حمایت از روند مذاکرات ایران و آمریکا، نشاندهنده نگرانی فزاینده بازیگران منطقهای از تبدیل تنشهای پراکنده به یک بحران فراگیر است.
همزمان، اختلافات میان تهران و واشنگتن بر سر پرونده هستهای، تحریمها، تنگه هرمز و نفوذ منطقهای ایران همچنان پابرجاست و به گفته گزارشها، مسیر دستیابی به توافق را پیچیدهتر کرده است. در کنار این روند، مواضع قدرتهای فرامنطقهای و نگرانی کشورهای آسیایی از تبعات احتمالی اختلال در مسیرهای انرژی، ابعاد اقتصادی بحران را نیز پررنگتر کرده است.
از طرفی گمانهزنیها درباره واکنش دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده به آخرین پیشنهاد تهران افزایش یافته است. این پیشنهاد که به موضوعاتی چون بازگشایی تنگه هرمز و کاهش تنشها اشاره دارد، در واشنگتن با احتیاط و تردید سیاسی روبهرو شده است.
اکوایران: در حالی که آتشبس میان ایران و ایالات متحده وارد مرحلهای حساس شده و تحرکات دیپلماتیک تهران در منطقه افزایش یافته، حسن هانیزاده، کارشناس مسائل بینالملل، در گفتوگو با اکوایران به تفسیر ابعاد این تحولات پرداخته و از شکلگیری رویکردی تازه در سیاست خارجی ایران سخن گفته است؛ رویکردی که بر تفکیک پروندهها، تمرکز بر پایان جنگ و استفاده از اهرمهای راهبردی مانند تنگه هرمز استوار است.
پاسخ سخنگوی دولت به رئیسجمهوری آمریکا
11:00 | فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت در بخشی از نشست خبری خود درباره ادعاهای ترامپ در زمینه وجود اختلاف در داخل ایران عنوان کرد: در شرایطی قرار داریم که ممکن است فردی در طول یک روز چندین بار مثلاً ۱۳ بار در شبکههای اجتماعی توئیت منتشر کند و اقدامی که یکی از استراتژیهایش میتواند ایجاد تشویش و پراکندگی افکار عمومی باشد.
او افزود: آنچه مانع رسیدن دشمن به اهدافش شد، همین انسجام ملی و هماهنگی قابلتوجه میان قوا بود. یکصدایی مسئولان کشور و تأکید همه سران قوا و مجموعههای وابسته بر این نکته که ما یک کشور، یک پرچم، یک رهبر و یک مسیر روشن داریم
مهاجرانی گفت: تصمیمگیریها بر پایه مصالح ملی و از طریق نهادهای مربوطه صورت میگیرد و در این زمینه هیچ مشکلی وجود ندارد.
سخنگوی دولت تاکید کرد: رئیسجمهور بهعنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی، کاملاً در جریان امور هستند و تقسیم کاری ملی انجام شده است. دولت تمام توان خود را برای پشتیبانی از مسیر دیپلماسی به کار گرفته است؛ همانطور که تمام توان خود را برای پشتیبانی از جنگ نیز به کار میگیرد.
رایزنیهای فشرده مصر برای کاهش تنش در منطقه
10:45 | بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر در راستای دستورات ریاست جمهوری این کشور برای کاهش تنش در منطقه، تماسهای تلفنی متعددی با محمد بن عبد الرحمان آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان، عبد اللطیف بن راشد الزیانی، وزیر خارجه بحرین، اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان و عباس عراقچی، وزیر خارجه کشورمان داشت.
به نقل از ایسنا، در این رایزنیها درباره تحولات پرشتاب منطقه، لزوم افزایش تلاشها برای حمایت از روند مذاکرات میان ایران و آمریکا و تلاشهای انجام شده برای دستیابی به یک سازش توافقی گفتوگو شد و طرفها بر لزوم پایبندی به رویکرد مذاکره و استمرار تلاشها برای رسیدن به توافقهایی میان مسوولان مربوطه تاکید کردند که ضامن تثبیت آتشبس، توقف جنگ، کاهش شدت تنشهای منطقهای و تضمین کشتیرانی آزاد با در نظر گرفتن پیامدهای جدی مانعتراشی در کشتیرانی بر زنجیرههای تامین غذا و سوخت، تجارت بینالملل و اقتصاد جهانی باشد.
عبدالعاطی در ادامه بار دیگر گفت، تقویت پایههای ثبات نیازمند رعایت حاکمیت کشورها و در نظر گرفتن نگرانیهای امنیتی کشورهای منطقه و در راس آنها کشورهای منطقه خلیج فارس است. وزیر خارجه مصر در پایان نیز تاکید کرد که در اولویت قرار گرفتن گفتوگو در واقع تنها راه حمایت از صلح، امنیت و ثبات در منطقه است.
تداوم حملات اسرائیل به جنوب لبنان
10:40 | نیروهای اسرائیلی به حملات هوایی و بمباران مناطق جنوب لبنان ادامه میدهند. به گزارش الجزیره، این حملات در حالی جریان دارد که تنشها در مرزهای جنوبی لبنان همچنان پابرجاست.
پیشتر نیز گزارشهایی از حملات اسرائیل به مناطق زوطر الشرقیه و بنت جبیل منتشر شده بود؛ حملاتی که خساراتی به این مناطق وارد کرده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که آتشبسی با میانجیگری ایالات متحده برقرار شده بود. جمهوری اسلامی ایران نیز در شروط مذاکراتی خود با آمریکا بر برقراری آتشبس در لبنان تاکید کرده است.
با این حال، تداوم حملات موجب واکنش نعیم قاسم، رهبر حزبالله، شده و او تأکید کرده است که این گروه به «مقاومت دفاعی برای لبنان و مردم آن» ادامه خواهد داد.
پیام ایران به اعضای شانگهای؛ همکاری دفاعی و مقابله با سلطهطلبی
10:30 | سردار سرتیپ رضا طلایینیک، سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جهت حضور در نشست وزرای دفاع کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای به قرقیزستان سفر کرده است.
طلایینیک با تاکید بر اهمیت استمرار مسیر پر قدرت نیروهای مسلح و مقاومت مردم ایران در عرصه بینالمللی، سازمان همکاریهای شانگهای را با توجه به اهمیت و گستره جغرافیایی و جمعیتی چشمگیر آن، تجلی تمایل ملتها و دولتها در عبور از نظام تکقطبی ناعادلانه به نظام چندقطبی برشمرد.
به نقل از ایسنا، او با اشاره به آمادگی کامل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در مقابله با هرگونه خطای دشمنان، افزود: امروز ایران اسلامی همزمان با آمادگی برای دفاع مقتدرانه و تأمین نیازمندیهای نیروهای مسلح، آماده اشتراکگذاری توانمندیهای تسلیحاتی دفاعی با کشورهای مستقل بهویژه کشورهای عضو سازمان همکاریهای شانگهای است و آماده هستیم تجربیات در شکست آمریکا را در اختیار سایر اعضای سازمان قرار دهیم.
جزئیات اختلافات ایران و آمریکا در یک نگاه
10:00 | الجزیره در گزارشی به بررسی مهمترین نقاط اختلاف در مذاکرات میان ایران و ایالات متحده پرداخته و تأکید میکند که با وجود تلاشهای دیپلماتیک، شکافهای عمیقی همچنان میان دو طرف وجود دارد.
بر اساس این گزارش، یکی از اصلیترین محورهای اختلاف، برنامه هستهای ایران است. ایالات متحده خواهان توقف کامل این برنامه است، در حالی که تهران هرگونه محدودیت را موقتی و مشروط به بازه زمانی مشخص میداند. در همین حال، موضوع ذخایر اورانیوم نیز به چالشی جدی تبدیل شده است؛ جایی که Donald Trump خواستار در اختیار گرفتن بخشی از اورانیوم غنیشده ایران شده، اما تهران این درخواست را رد کرده است.
تنگه هرمز نیز بهعنوان یکی دیگر از نقاط تنش مطرح است. ایران تأکید دارد محدودیتهای کشتیرانی در این آبراه حیاتی را تا زمان لغو محاصره بنادرش حفظ خواهد کرد، در حالی که واشنگتن ادامه این محاصره را تا رسیدن به توافق ضروری میداند.
از سوی دیگر، مقامات ایرانی خواستار کاهش تحریمها و آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده خود هستند و همچنین موضوع دریافت غرامت برای خسارات ناشی از حملات اخیر را مطرح کردهاند. این در حالی است که ایالات متحده بر محدود کردن نفوذ منطقهای ایران و مهار برنامه موشکهای بالستیک این کشور تأکید دارد.
به گزارش الجزیره، مجموعه این اختلافات باعث شده است که دستیابی به یک توافق جامع همچنان دور از دسترس به نظر برسد و مذاکرات در فضایی پیچیده و پرتنش ادامه یابد.
هشدار استرالیا: انسداد تنگه هرمز بیشترین فشار را بر آسیا وارد میکند
09:30 | رسانه الجزیره نوشت، استرالیا هشدار داده است که بسته شدن تنگه هرمز بهطور نامتناسبی بر منطقه آسیا و اقیانوسیه تأثیر میگذارد.
پنی وانگ، وزیر امور خارجه استرالیا، اعلام کرد که تداوم بسته بودن تنگه هرمز به دلیل ایجاد اختلال در تأمین انرژی، اثرات شدیدی بر کشورهای این منطقه بر جای گذاشته است.
او این اظهارات را در جریان سفر خود به توکیو و دیدار با همتای ژاپنیاش، توشیمیتسو موتگی، مطرح کرد. وانگ ضمن تمجید از زنجیرههای تأمین «بههمپیوسته» میان دو کشور، تأکید کرد که این همکاریها به استرالیا امکان داده است تا سوخت مورد نیاز خود را از ژاپن تأمین کند. به گفته او، در شرایطی که جهان با اختلالات گسترده روبهرو است، اهمیت روابط اقتصادی میان دو کشور بیش از پیش افزایش یافته است.
با توجه به اینکه حدود یکپنجم نفت جهان از طریق تنگه هرمز عبور میکند، بسته شدن این گذرگاه حیاتی تأثیر قابلتوجهی بر کشورهای آسیایی داشته است؛ کشورهایی که بخش عمدهای از انرژی خود را از این مسیر تأمین میکنند.
طرح صلح ایران رضایت ترامپ را جلب نکرد
06:00 | آنطور که نیویورک تایمز، به گفته چند منبع آگاه از مذاکرات «اتاق وضعیت» کاخ سفید در روز دوشنبه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به مشاوران خود اعلام کرده که از آخرین پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به درگیریها رضایت ندارد.
بر اساس اظهارات مقامات آمریکایی و ایرانی آشنا با جزئیات این گفتوگوها، در این پیشنهاد از آمریکا خواسته شده است محاصره دریایی را متوقف کند، اما موضوع نحوه رسیدگی به برنامه هستهای ایران در آن مسکوت مانده است.
ایران پیشتر نیز پیشنهادهای آمریکا مبنی بر تعلیق برنامه هستهای و تحویل ذخایر اورانیوم غنیشده با خلوص بالا را رد کرده بود.
هنوز مشخص نیست دلیل اصلی نارضایتی ترامپ از این طرح چیست، اما او بارها تأکید کرده است که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد. یک مقام آمریکایی نیز گفته است پذیرش چنین پیشنهادی ممکن است بهمنزله نادیده گرفتن «پیروزی» سیاسی ترامپ تلقی شود.
کاخ سفید از اظهار نظر مستقیم درباره دیدگاه رئیسجمهوری خودداری کرده، اما مقامات تأکید دارند که گفتوگوها درباره جنگ و برنامه غنیسازی ایران ادامه خواهد یافت.
اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای اعلام کرد: ایالات متحده از طریق رسانهها مذاکره نمیکند. ما درباره خطوط قرمز خود شفاف بودهایم و رئیسجمهور تنها توافقی را خواهد پذیرفت که به نفع مردم آمریکا و جهان باشد.
پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز در داخل دولت آمریکا نیز بحثهای جدی برانگیخته است؛ از جمله درباره اینکه کدامیک از دو کشور، آمریکا یا ایران، اهرم فشار بیشتری در اختیار دارد و کدامیک توان تحمل تبعات اقتصادی ناشی از بسته شدن این آبراه را دارد.
ترامپ این پیشنهاد را روز دوشنبه و پس از آن بررسی کرد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، آن را یکشنبه به پاکستان ارائه داده بود. او هفته گذشته نیز پیشنهاد دیگری از سوی ایران را رد کرده و دور مذاکرات صلح در اسلامآباد را که قرار بود آخر هفته برگزار شود، لغو کرده بود.
مقامات آمریکایی میگویند رهبران ایران به مذاکرهکنندگان خود اجازه ارائه امتیاز در موضوع هستهای را ندادهاند؛ موضوعی که تلاشها برای دستیابی به توافق یا پیشبرد مذاکرات صلح را با دشواری مواجه کرده است.
عراقچی: روابط با روسیه در حال گسترش است
05:00 | عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس درخصوص رایزنیاش با ولادیمر پوتین، رئیسجمهوری روسیه و سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه نوشت: درشرایطی که منطقه در حال گذار از تحولات عمده و تعیینکنندهای است، خوشبختانه تعامل ما با روسیه در عالیترین سطح ادامه دارد.
تحولات اخیر عمق و استحکام شراکت راهبردی ما را بهخوبی نشان داده است. همچنانکه روابط ما در حال گسترش است، ما قدردان همبستگی موجود هستیم و از حمایت روسیه از مسیر دیپلماسی استقبال میکنیم.
اکثر روزنامههای کشور نیز صفحه اول روزنامههای خود را به پوشش سفر وزیر امورخارجه به روسیه اختصاص دادهاند.
