به گزارش اکوایران، جنگ ایران و آمریکا هنوز تمام نشده، فقط از فاز برخورد مستقیم و گسترده وارد مرحلهای مبهم و فرسایشی شده است. در آن نه صلحی پایدار شکل گرفته و نه ارادهای روشن برای بازگشت به جنگ تمامعیار دیده میشود. آنچه اکنون جریان دارد، نوعی آتشبس مسلح است. وضعیتی که هر لحظه میتواند به توافقی محدود یا بحرانی تازه منتهی شود.
در این میان پاسخ ایران به طرح پیشنهادی آمریکا میتواند نقطه عطفی تعیینکننده باشد. به نظر میرسد واشنگتن منتظر دریافت پاسخ تهران است و تنگه هرمز مهمترین محور این پیشنهاد را تشکیل میدهد. آمریکا خواهان تضمین عبور آزاد کشتیها و کاهش تنش در این آبراه راهبردی است.گذرگاهی که ایران آن را به مهمترین اهرم فشار خود تبدیل کرده است.
تنگه هرمز اکنون فقط یک مسیر انتقال انرژی نیست؛ بلکه به مرکز ثقل نبرد ارادهها میان تهران و واشنگتن بدل شده است. ایران با اتکا به موقعیت ژئوپلیتیکی، توان دریایی و شبکه موشکی و پهپادی خود، نشان داده که همچنان قادر است امنیت انرژی جهان را تحت تأثیر قرار دهد. در مقابل آمریکا با تحریمهای تازه و تهدیدهای نظامی تلاش میکند تهران را به پذیرش یک توافق موقت وادار کند.
اما واقعیت آن است که هیچیک از طرفین در موقعیتی نیستند که بتوانند بهطور کامل خواستههای خود را تحمیل کنند. دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا بیش از هر چیز به یک پیروزی سیاسی برای پایان این جنگ نیاز دارد. توافقی که بتواند آن را نشانه موفقیت راهبرد فشار و عملیات نظامی خود معرفی کند. در سوی دیگر، ایران نیز میکوشد بدون دادن امتیازات بنیادین از ظرفیت هرمز و مقاومت منطقهای برای تقویت موقعیت خود در مذاکرات استفاده کند.
به همین دلیل محتملترین سناریو در کوتاهمدت نه توافق جامع، بلکه نوعی تفاهم محدود و شکننده است. توافقی که ممکن است به کاهش نسبی تنشها و بازگشایی تدریجی تنگه هرمز منجر شود، اما اختلافات اصلی دو طرف را حل نخواهد کرد.
با این حال خطر بازگشت به درگیری همچنان جدی است. حملات پراکنده و تحرکات نظامی در خلیج فارس و لفاظیهای تند نشان میدهد که هر حادثهای میتواند این تعادل ناپایدار را بر هم بزند.
نقطه پایان این جنگ، دستکم در شرایط کنونی نه در میدان نبرد بلکه در تصمیم سیاسی دو طرف برای پذیرش یک مصالحه موقت رقم خواهد خورد. تا زمانی که تهران و واشنگتن از اهداف حداکثری خود عقبنشینی نکنند، جنگ پایان نخواهد یافت. بلکه تنها میان دورههای آرامش نسبی و تنشهای خطرناک در نوسان خواهد بود.
در واقع نه ایران آماده تسلیم است و نه آمریکا آماده عقبنشینی کامل. به همین دلیل منطقه در وضعیتی بلاتکلیف گرفتار شده است؛ جایی میان جنگ و مذاکره و میان امید به توافق و احتمال انفجار دوباره بحران. پاسخ ایران به پیشنهاد آمریکا میتواند مسیر آینده را روشنتر کند، اما حتی در صورت توافق نیز بهسختی میتوان آن را پایان واقعی این جنگ دانست. بلکه تنها توقفی موقت در یک رقابت طولانی خواهد بود.
