اکوایران: پنتاگون در صورت فروپاشی آتش‌بس، تغییر نام عملیات نظامی احتمالی به «چکش سنگین» را بررسی می‌کند. همچنین نشریه نیویورک‌تایمز ادعا می‌کند که ارزیابی‌های اطلاعاتی ارتش آمریکا از توان نظامی باقی‌مانده ایران بیش از آن چیزی است که مقامات واشنگتن در مصاحبه‌های علنی در مورد آن سخن می‌گویند.

به گزارش اکوایران به نقل از ان‌بی‌سی نیوز، یک مقام کاخ سفید مدعی شده  که هرگونه عملیات نظامی احتمالی تازه علیه ایران تحت نام و عملیات تازه‌ای انجام خواهد شد. به گفته دو مقام آمریکایی، ارتش ایالات متحده در حال بررسی این موضوع است که اگر آتش‌بس کنونی فروبپاشد و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، تصمیم به ازسرگیری عملیات گسترده نظامی بگیرد، جنگ با ایران را به‌طور رسمی «عملیات چکش سنگین» (Operation Sledgehammer)  بنامد.

در رابطه با این تحولات، نشریه نیویورک‌تایمز نیز بر اساس ارزیابی‌های محرمانه تازه می‌نویسد که ایران به ۳۰ مورد از ۳۳ پایگاه موشکی خود در امتداد تنگه هرمز دسترسی عملیاتی دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد توان نظامی این کشور بسیار قوی‌تر از چیزی است که ترامپ ادعا کرده است.

عملیاتی با نامی تازه؟

به نوشته ان‌بی‌سی نیوز، بحث‌ها درباره احتمال جایگزینی نام «عملیات خشم حماسی»  با «عملیات چکش سنگین» نشان می‌دهد دولت آمریکا تا چه اندازه احتمال ازسرگیری جنگی را که در ۲۸ فوریه آغاز شد، جدی می‌گیرد. این تغییر نام همچنین می‌تواند به ترامپ اجازه دهد تا استدلال کند که شمارش دوباره مهلت ۶۰ روزه‌ای که برای جنگ به مجوز کنگره نیاز دارد، از نو آغاز شده است.

دولت ترامپ پس از آنکه ایالات متحده و ایران در اوایل آوریل برای پیگیری مذاکرات دیپلماتیک با آتش‌بس موافقت کردند، پایان عملیات خشم حماسی را اعلام کرد. در آن زمان، دولت آمریکا به کنگره اطلاع داد که خصومت‌ها با ایران پایان یافته است.

یک مقام کاخ سفید که در جریان این گفت‌وگوها قرار دارد، گفت هرگونه عملیات نظامی تازه علیه ایران تحت نام و عملیات تازه‌ای انجام خواهد شد و از دیدگاه دولت آمریکا، این اقدام عملاً ساعت شمارش مربوط به کنگره را از نو آغاز می‌کند. طبق قانون اختیارات جنگی مصوب ۱۹۷۳، رئیس‌جمهور باید ظرف ۴۸ ساعت پس از آغاز عملیات نظامی به کنگره اطلاع دهد؛ در غیر این صورت، نیروها باید ظرف ۶۰ روز خارج شوند یا کنگره اقدام نظامی را تأیید کند. عملیات تهاجمی خشم حماسی پس از ۴۰ روز نبرد متوقف شد. دولت ترامپ استدلال می‌کند که به دلیل این توقف، هنوز به آستانه ۶۰ روزه نرسیده است.

احتمال ناامیدی ترامپ از دیپلماسی

یکی از مقام‌های آمریکایی گفت ترامپ همچنان گزینه‌های مختلفی را برای بازگشایی تنگه و پایان دادن به بن‌بست بررسی می‌کند، زیرا نسبت به موفقیت مذاکرات دیپلماتیک با ایران به‌شدت تردید دارد. او افزود رئیس‌جمهور آمریکا هنوز به ارتش دستور ازسرگیری عملیات گسترده رزمی را نداده است. این مقام گفت: «محاصره، بدون نیاز به عملیات گسترده رزمی یا قرار دادن تعداد زیادی از افراد در معرض خطر، فضای تصمیم‌گیری ایجاد می‌کند. وضعیت موجود ادامه نخواهد یافت».

هرمز

یک کشتی باری هفته گذشته در بندر فجیره در امارات متحده عربی پهلو گرفته است./عکس از رویترز

ایران روز یکشنبه از طریق یک میانجی، تازه‌ترین پیشنهاد خود برای پایان دادن به جنگ را به آمریکا ارائه کرد. ترامپ به‌سرعت در شبکه‌های اجتماعی این طرح را محکوم کرد و با حروف بزرگ نوشت: «کاملاً ناپذیرفتنی!» به گفته یکی از مقام‌ها و یک مقام سوم آمریکایی، مارکو روبیو که همزمان مشاور موقت امنیت ملی نیز هست، همراه با ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، پیت هگست، وزیر جنگ و چند مقام دیگر، روز دوشنبه درباره گزینه‌های پیش‌رو در قبال ایران، از جمله تنش‌های ادامه‌دار پیرامون بسته بودن تنگه هرمز، جلسه‌ای برگزار کردند. به ادعای یک مقام آمریکایی، اگر ترامپ تصمیم به آغاز دوباره کارزار نظامی بگیرد، حضور نظامی آمریکا در منطقه اکنون نسبت به زمانی که عملیات خشم حماسی در فوریه آغاز شد، گسترده‌تر است. 

ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا از توانمندی موشکی ایران

به نوشته نشریه نیویورک‌تایمز، تصویری که دولت ترامپ از جنگ ارائه می‌دهد، به‌شدت با آنچه نهادهای اطلاعاتی آمریکا پشت درهای بسته به سیاست‌گذاران می‌گویند تفاوت دارد. این موضوع بر اساس ارزیابی‌های محرمانه‌ای از اوایل همین ماه مشخص شده که نشان می‌دهد ایران دوباره به بیشتر پایگاه‌های موشکی، پرتابگرها و تأسیسات زیرزمینی خود دسترسی پیدا کرده است.

به گفته منابع آگاه از این ارزیابی‌ها، نگران‌کننده‌ترین بخش برای برخی مقام‌های ارشد، شواهدی است که نشان می‌دهد ایران دسترسی عملیاتی خود را به ۳۰ مورد از ۳۳ پایگاه موشکی‌اش در امتداد تنگه هرمز بازیابی کرده است؛ پایگاه‌هایی که می‌توانند ناوهای جنگی آمریکا و نفتکش‌های عبوری از این آبراه باریک را تهدید کنند.

افراد مطلع از این ارزیابی‌ها گفتند که این گزارش‌ها نشان می‌دهند که ایرانی‌ها بسته به میزان خسارت واردشده به هر سایت، می‌توانند از پرتابگرهای متحرکی که داخل این پایگاه‌ها قرار دارند برای انتقال موشک‌ها به مکان‌های دیگر استفاده کنند. در برخی موارد نیز آن‌ها می‌توانند مستقیماً از سکوهای پرتاب موجود در این تأسیسات، موشک شلیک کنند. طبق این ارزیابی‌ها، تنها سه پایگاه موشکی در امتداد تنگه همچنان کاملاً دسترسی‌ناپذیر باقی مانده‌اند.

بر اساس این ارزیابی‌ها، ایران هنوز حدود ۷۰ درصد از پرتابگرهای متحرک خود را در سراسر کشور حفظ کرده و تقریباً ۷۰ درصد از ذخایر موشکی پیش از جنگش را نیز نگه داشته است. این ذخایر شامل موشک‌های بالستیک که می‌توانند کشورهای دیگر منطقه را هدف قرار دهند و همچنین تعداد کمتری موشک کروز است که برای اهداف کوتاه‌برد زمینی یا دریایی به کار می‌روند.

photo_2026-05-13_13-32-03 (3)

نمایش موشک‌ها در تهران در سال ۲۰۲۴./عکس از آرش خاموشی برای نیویورک‌تایمز

نهادهای اطلاعاتی نظامی همچنین بر پایه اطلاعات حاصل از چندین منبع جمع‌آوری اطلاعات، از جمله تصاویر ماهواره‌ای و فناوری‌های نظارتی دیگر گزارش داده‌اند که ایران دوباره به حدود ۹۰ درصد از تأسیسات زیرزمینی ذخیره‌سازی و پرتاب موشک خود در سراسر کشور دسترسی پیدا کرده است؛ تأسیساتی که اکنون «تا حدی یا کاملاً عملیاتی» ارزیابی می‌شوند.

این یافته‌ها، ماه‌ها اطمینان‌بخشی عمومی دونالد ترامپ و پیت هگست را زیر سؤال می‌برند؛ اظهاراتی که در آن گفته بودند ارتش ایران «نابود شده» و دیگر «تهدیدی» محسوب نمی‌شود. جوئل والدز، سخنگوی موقت پنتاگون، در واکنش به این ارزیابی‌ها پوشش رسانه‌ای جنگ را مورد انتقاد قرار داد. او در بیانیه‌ای گفت: «این واقعاً شرم‌آور است که نیویورک‌تایمز و دیگران مانند عوامل روابط عمومی دولت ایران عمل می‌کنند تا عملیات خشم حماسی را چیزی جز یک دستاورد تاریخی جلوه دهند».

میزان مصرف مهمات آمریکایی

به گفته مقام‌ها، هنگامی که نیروهای آمریکایی به تأسیسات مستحکم موشکی ایران حمله کردند، پنتاگون به دلیل محدود بودن ذخایر مهمات سنگرشکن تصمیم گرفت به‌جای نابود کردن کامل سایت‌ها همراه با همه موشک‌های داخل آن‌ها، بسیاری از ورودی‌ها را مسدود کند؛ تصمیمی که نتایج متفاوتی به همراه داشت.

موشک بالستیک ایران

نمایشگاه صنعتی موشکی در ایران/ عکس از گتی ایمیجز

برخی بمب‌های سنگرشکن روی تأسیسات زیرزمینی ایران استفاده شدند، اما مقام‌ها گفتند برنامه‌ریزان نظامی با انتخاب دشواری روبه‌رو بودند و ناچار بودند در استفاده از این تسلیحات احتیاط کنند؛ زیرا باید تعدادی از آن‌ها را برای برنامه‌های عملیاتی احتمالی آمریکا در جنگ‌های احتمالی در آسیا علیه کره شمالی و چین حفظ می‌کردند.

همان‌طور که نیویورک‌تایمز پیش‌تر گزارش داده بود، آمریکا در طول جنگ حدود ۱۱۰۰ موشک کروز دوربرد پنهانکار مصرف کرد؛ رقمی نزدیک به کل ذخایر باقی‌مانده آمریکا. ارتش همچنین بیش از ۱۰۰۰ موشک تاماهاوک شلیک کرد؛ حدود ۱۰ برابر تعداد موشک‌هایی که پنتاگون در یک سال خریداری می‌کند. افزون بر این، در طول جنگ بیش از ۱۳۰۰ موشک رهگیر پاتریوت استفاده شد؛ رقمی که معادل بیش از دو سال تولید این موشک‌ها با نرخ تولید سال ۲۰۲۵ است. جایگزینی این اندوخته نه چند ماه که سال‌ها طول خواهد کشید.

شرکت لاکهید مارتین در حال حاضر سالانه حدود ۶۵۰ موشک رهگیر پاتریوت تولید می‌کند. این شرکت اعلام کرده قصد دارد تولید این سامانه حیاتی پدافند هوایی را به ۲۰۰۰ موشک در سال افزایش دهد؛ اما مقام‌ها می‌گویند تحقق این هدف آسان نخواهد بود و توان صنعت برای افزایش سریع تولید موتورهای راکتی نیز به سرعتی که ترامپ خواسته، قابل گسترش نیست.