اکوایران: کاخ سفید اعلام کرده است که چین در چارچوب توافقات نشست اخیر سران در پکن، برای رسیدگی به نگرانی‌های آمریکا درباره کمبود برخی مواد معدنی حیاتی از جمله یتریوم، اسکاندیوم، ایندیم و نئودیمیوم اعلام آمادگی کرده است. با این حال، در بیانیه جدید دولت آمریکا دیگر اشاره‌ای به درخواست پیشین برای حذف کامل نظام کنترل صادرات چین بر مواد معدنی حیاتی نشده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد این سازوکار محدودکننده همچنان به‌عنوان بخشی پایدار از سیاست تجاری پکن باقی خواهد ماند.

به گزارش اکوایران- بر اساس جمع‌بندی منتشرشده از سوی کاخ سفید، چین همچنین متعهد شده است به نگرانی‌های واشنگتن درباره محدودیت‌های صادراتی فناوری‌های فرآوری عناصر نادر رسیدگی کند؛ حوزه‌ای که پکن به‌طور راهبردی آن را برای حفظ مزیت تولید داخلی و تسلط بر زنجیره جهانی تأمین کنترل می‌کند. چین در حال حاضر سهم غالبی در تولید و فرآوری جهانی این مواد دارد.

در مقابل، وزارت بازرگانی چین در گزارش رسمی خود از نشست، هیچ اشاره‌ای به موضوع عناصر نادر خاکی نکرده است؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران، نشان‌دهنده فاصله روایی میان دو طرف در تفسیر نتایج مذاکرات است.

یکی از تحلیلگران مؤسسه Trivium China در این‌باره به رویترز، گفته است که هرچند این اختلاف در روایت مطلوب نیست، اما نشان‌دهنده تلاش دو طرف برای حفظ ثبات و مدیریت پیام‌های سیاسی در سطح داخلی است.

در عمل، هرچند صادرات برخی عناصر نادر به صنایع غیرنظامی مانند خودروسازی و الکترونیک مصرفی همچنان جریان دارد، اما بخش‌های حساس‌تر به‌ویژه صنایعی با کاربردهای نظامی یا راهبردی با تأخیرهای جدی در دریافت مجوزهای صادراتی مواجه هستند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که کمبود برخی مواد کلیدی مانند یتریوم، که در پوشش‌های مقاوم حرارتی موتورهای هواپیما استفاده می‌شود، و اسکاندیوم که در زنجیره تولید نیمه‌هادی‌ها کاربرد دارد، فشار قابل توجهی بر صنایع ایالات متحده وارد کرده است.

 

ایندیم و زنجیره نیمه‌هادی‌ها؛ نقطه حساس جدید

برای نخستین‌بار، ایالات متحده به کمبود «ایندیم» نیز اشاره کرده است؛ عنصری حیاتی در زنجیره تولید نیمه‌هادی‌ها که از فوریه ۲۰۲۵ تحت کنترل صادرات چین قرار دارد.

ترکیب «ایندیم فسفید» نقش مهمی در توسعه تراشه‌های فوتونیکی نسل جدید دارد؛ تراشه‌هایی که به جای الکترون‌ها از نور برای پردازش داده استفاده می‌کنند و در کاربردهایی مانند مراکز داده هوش مصنوعی، ارتباطات نوری پرسرعت و شبکه‌های نسل آینده 6G اهمیت دارند. همچنین «ایندیم اکسید قلع» در تولید نمایشگرهای LED و تجهیزات الکترونیکی مصرفی کاربرد گسترده‌ای دارد.

در همین زمینه، شرکت آمریکایی Coherent از جمله بازیگران اصلی توسعه تراشه‌های فوتونیکی محسوب می‌شود که به‌سرعت در زیرساخت‌های هوش مصنوعی در سطح جهانی در حال گسترش هستند. این شرکت حدود ۴۰ درصد از بازار جهانی قطعات نوری مبتنی بر ایندیم فسفید را در اختیار دارد.

مدیرعامل این شرکت در هیأتی از مدیران اجرایی همراه رئیس‌جمهور آمریکا در سفر اخیر حضور داشته است؛ سفری که در آن چندین شرکت آمریکایی نیز با چالش‌های نظارتی و سیاسی در بازار چین مواجه بوده‌اند.

در صورت تداوم محدودیت‌ها در صدور مجوزهای صادراتی چین، تحلیلگران هشدار می‌دهند که شرکت‌هایی مانند Coherent ممکن است با افزایش هزینه‌های تأمین مواد اولیه، اختلال در تخصیص منابع و تأخیر در توسعه ظرفیت تولید مواجه شوند؛ مسائلی که می‌تواند پاسخ‌گویی به تقاضای فزاینده مراکز داده و شرکت‌های بزرگ فناوری را دشوارتر کند.

جمع‌بندی این تحولات نشان می‌دهد که اگرچه دو طرف بر سر مدیریت تنش‌های کوتاه‌مدت به تفاهم‌هایی دست یافته‌اند، اما ساختار کنترل صادرات چین در حوزه مواد معدنی حیاتی همچنان به‌عنوان یک ابزار پایدار ژئو‌اقتصادی باقی خواهد ماند.