سلفی با دلسی؛ سوسیالیستی که زبان سرمایه‌گذاران را می‌داند ناجی ونزوئلا می‌شود؟

به گزارش اکوایران، رئیس‌جمهور تازه ونزوئلا که زمانی چهره‌ای منفور در واشنگتن محسوب می‌شد اکنون به متحد ایالات متحده در آمریکای لاتین بدل شده است.

سلفی با دلسی

به نوشته وال‌استریت ژورنال، پیش از آنکه مقام‌های کاخ سفید یک بعدازظهر اخیر کاخ ریاست‌جمهوری کشور ونزوئلا را ترک کنند، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا، دلسی رودریگز، به آن‌ها کیسه‌های هدیه آبی‌رنگی داد که نام خودش روی آن‌ها درج شده بود. داخل آن‌ها برای مردان، رامِ ونزوئلایی (Venezuelan Rum) و برای زنان، کیف‌های حصیری ساحلی و شکلات قرار داشت.

او با لبخند کنار مقام‌های آمریکایی برای عکس ژست گرفت؛ مقام‌هایی که بعداً تصاویر را با هشتگ «سلفی با دلسی» در شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند. سپس از آن‌ها خواست پیامی را به واشنگتن منتقل کنند.

رودریگز از طریق مترجم، در میان زمزمه‌های تأییدآمیز مدیران نفتی و مقام‌های آمریکایی، گفت: «لطفاً به رئیس‌جمهور ترامپ، که مرد عمل است، بگویید اینجا هم مردان و زنانی اهل عمل حضور دارند؛ و ما قول داده‌ایم پایه‌های مستحکمی برای یک رابطه بلندمدت بسازیم.»

فعلاً قصدی برای برگزاری انتخابات نیست

از زمانی که نیروهای ویژه آمریکا در ماه ژانویه رئیسِ دلسی رودریگز، یعنی نیکلاس مادورو، را بازداشت کردند، رودریگز به‌سرعت خود را به شریک جایگزین‌ناشدنی واشنگتن در ونزوئلا تبدیل کرده است. او که زمانی دشمن آمریکا، تحت تحریم واشنگتن و یک سوسیالیست تندرو بود، اکنون میزبان جریان دائمی آمریکایی‌هایی است که مشتاق سرمایه‌گذاری در ونزوئلای نفت‌خیز هستند و حتی تحسین ترامپ را هم به دست آورده است.

دیدار داگ بورگوم، وزیر کشور ایالات متحده، با دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا، در ۴ مارس ۲۰۲۶ در کاراکاس/ عکس از خبرگزاری رویترز

 تا اینجا، اتحاد رودریگز با آمریکا به او پول، مشروعیت و زمان داده تا قدرت خود را تثبیت کند و بخش زیادی از ساختار اقتدارگرایانه‌ای را که در دوران مادورو ساخته شده بود، نگاه دارد؛ درحالی‌که انتخابات آزاد بیش از پیش دور از دسترس می‌شود.

مقام‌های کاخ سفید می‌گویند دولت ترامپ قصد ندارد این رابطه را برهم بزند. آن‌ها می‌گویند رودریگز مطیع است، برای تجارت آمادگی دارد و کشور را آرام نگه داشته است. به گفته یکی از مقام‌های ارشد دولت ایالات متحده، در حال حاضر انتخابات حتی در ذهن ترامپ هم جایی ندارد. این مقام گفت جنگ ایران نگاه او را سخت‌تر کرده است، زیرا ترامپ نفت ونزوئلا را نوعی پشتوانه در برابر آشفتگی بازارهای جهانی انرژی می‌داند.

رودریگز، که دولتش به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداده است، روی این حساب باز کرده که دوران ترامپ با او در قدرت به پایان برسد. به گفته فردی آگاه از مذاکرات، او به واشنگتن گفته از برگزاری انتخابات در آینده حمایت می‌کند، اما آمریکا باید ابتدا شبکه گسترده تحریم‌ها علیه ونزوئلا را برچیند تا درآمدها دوباره جریان پیدا کند و زیرساخت‌های ویران‌شده کشور پیش از رأی‌گیری بازسازی شوند. جیمز استوری، سفیر پیشین آمریکا در ونزوئلا، گفت: «آن‌ها هیچ قصدی ندارند که به این زودی‌ها قدرت را ترک کنند. این یک کوزا نوسترا است.» [Cosa Nostra نوعی جریان مافیایی]

سوسیالیستی که زبان سرمایه‌گذاران را می‌داند

رودریگز تلاش می‌کند خود را معمار دوران تازه اقتصادی ونزوئلا معرفی کند؛ کشوری که سوءمدیریت و فساد آن را به نابودی کشاند. او سفرهای کاروانی با اتوبوس و موتورسیکلت در سراسر کشور آغاز کرده، به خارج سفر کرده، کنترل دولت را محکم‌تر کرده و کابینه‌اش را بازچینی کرده است.

 دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا در جلسه کابینه در کاراکاس، در ۴ ژانویه ۲۰۲۶/عکس از خبرگزاری فرانسه

همه این‌ها بخشی از بازسازی چهره تکنوکراتیک جنبش چپ افراطی‌ای است که سال‌ها با واشنگتن دشمنی داشت. در این چهره‌سازی تازه، دیدارهای آمریکایی‌ها و ونزوئلایی‌ها در کاراکاس بیشتر شبیه مراسم دیدار با یک حاکم است تا نشست‌های دیپلماتیک دوجانبه. وقتی رودریگز وارد سالن‌های مجلل کاخ میرافلورس می‌شود تا روی صندلی مرکزی بنشیند، مقام‌ها و مدیران آمریکایی با احترام از جا برمی‌خیزند و روبه‌روی او ردیف می‌شوند.

برخلاف مادورو، همان راننده اتوبوسی که شیفته کوبای کمونیستی بود، رودریگز به زبان سرمایه‌گذاران غربی و دیپلمات‌ها مسلط است. او وکیل است و در بریتانیا و فرانسه تحصیل کرده و در ضیافت‌های مفصل در یک مزرعه قهوه بازسازی‌شده در کاراکاس، مقام‌های آمریکایی را تحت تأثیر قرار داده است.‌ جراد ایجن، مشاور انرژی ترامپ، در دفتر یادبود مهمانان ویژه در یکی از سفرهای اخیرش به کاراکاس نوشت: «حفاری کن عزیزم، حفاری کن!»

رقص در خیابان‌ها و آینده‌ای ناروشن

هیچ‌یک از دو طرف تمایلی به برهم زدن این توافق ندارند. مقام‌های آمریکایی اذعان دارند که رئیس‌جمهور نیاز دارد ونزوئلا همچنان موفق‌ترین پروژه سیاست خارجی او باقی بماند؛ آن هم در شرایطی که جنگ نامحبوب ایران ادامه دارد. ترامپ تقریباً هر روز درباره ونزوئلا گزارش دریافت می‌کند و مرتب درباره این کشور صحبت می‌کند؛ اینکه ثروت نفتی هم وارد آمریکا می‌شود و هم وارد ونزوئلا. او اوایل این ماه گفت: «آن‌ها در خیابان‌ها می‌رقصند، چون پول زیادی وارد کشور شده است.»‌ کاخ سفید از ازسرگیری پروازهای میامی به کاراکاس حمایت کرد و ترامپ حتی صفحه اول روزنامه‌هایی را که خبر نخستین پرواز را منتشر کرده بودند، امضا کرد و به کارکنانش داد.

طرفداران دولت در کاراکاس، ونزوئلا، در ۳ ژانویه، پس از آنکه دونالد ترامپ گفت که آمریکا به ونزوئلا حمله کرده و نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور این کشور را دستگیر کرده است، گرد هم می‌آیند/عکس از خبرگزاری رویترز

بااین‌حال، تعمیق شراکت ترامپ و رودریگز، مخالفان او را چه در ونزوئلا و چه در آمریکا نگران کرده است. آن‌ها می‌ترسند که مبادا تمرکز ترامپ بر نفت و سرمایه‌گذاری، نظامی را که رودریگز از مادورو به ارث برده تثبیت کند و بازگشت دموکراسی را به رؤیایی دست‌نیافتنی تبدیل کند. انریکه مارکز، سیاستمدار مخالف و زندانی سیاسی سابق که ترامپ او را در فوریه به سخنرانی وضعیت کشور دعوت کرده بود، گفت: «من در کوتاه‌مدت هیچ انتخاباتی نمی‌بینم، چون اراده‌ای از سوی دو بازیگر اصلی وجود ندارد: آمریکا و دولت دلسی.»

بازگشت احتمالی رهبر اپوزیسیون، ماریا کورینا ماچادو، می‌تواند تنش میان معامله «نفت در برابر ثبات» و گذار دموکراتیکی را که واشنگتن همچنان ادعا می‌کند از آن حمایت می‌کند، تشدید کند. در داخل ونزوئلا نیز صبر مردم به‌سرعت در حال پایان یافتن است. محبوبیت رودریگز در سه نظرسنجی خصوصی ماه گذشته به حدود ۳۰ درصد سقوط کرد؛ درحالی‌که مردم با ابرتورم، بیکاری بالا و قطع برق دست‌وپنجه نرم می‌کنند. نظرسنجی اخیر مگاآنالیس نشان داد ۴۶ درصد ونزوئلایی‌ها بابت تغییرات کشورشان از ترامپ قدردان هستند؛ رقمی که در ژانویه ۹۲ درصد بود.

اتحادیه‌های کارگری برای افزایش حقوق و مستمری اعتراض کرده‌اند. مخالفان آزادی زندانیان سیاسی را می‌خواهند. حتی برخی متحدان سابق حزب حاکم سوسیالیست نیز رودریگز را به تسلیم در برابر «امپریالیسم یانکی» متهم می‌کنند. رصدخانه درگیری‌های اجتماعی ونزوئلا اعلام کرده در سه ماه نخست سال ۲۰۲۶ هزار و ۹۲۶ اعتراض علیه دولت ثبت شده است؛ افزایشی ۱۴۴ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته.

صندوق ویژه

از ژانویه تاکنون، آمریکا کنترل میلیون‌ها بشکه نفت ونزوئلا را در دست گرفته است. مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، اخیراً گفت درآمد حاصل از فروش نفت در حساب‌های بانکی نیویورک نگهداری می‌شود.

نقاشی دیواری با پرچم ونزوئلا در کاراکاس، ۱۳ ژانویه/عکس از خبرگزاری رویترز

شرکت حسابرسی KPMG در حال بررسی هزینه‌هاست تا پول‌ها بعداً برای پرداخت حقوق معلمان، پلیس و دیگر کارکنان دولتی بازگردانده شود؛ اقدامی که بخشی از هدف آن جلوگیری از فساد در کشوری است که از فاسدترین کشورهای جهان به شمار می‌رود. به گفته مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده: «ثروت کشور واقعاً در حال خدمت به مردم ونزوئلاست.» بااین‌حال، هیچ‌یک از دو دولت جزئیاتی درباره میزان پول منتقل‌شده ارائه نکرده‌اند.

یکی از معدود شاخص‌های اقتصادی قابل اعتماد در ونزوئلا، میزان دلارهایی است که آمریکایی‌ها وارد کشور می‌کنند و همین امر از سقوط بیشتر ارزش بولیوار جلوگیری کرده است. به گفته تامارا هررا، اقتصاددان شرکت مشاوره بانکی سینتسیس فینانسیرا، دست‌کم چهار میلیارد دلار وارد بازار ارز شده است. با این وجود، کمبود دلار همچنان ادامه دارد و بیشتر مردم زیر فشار تورمی قرار دارند که با وجود کاهش نسبی در ماه‌های اخیر، هنوز سالانه بیش از ۶۰۰ درصد است. اوایل امسال، رودریگز از راه‌اندازی تارنمایی به نام «شفافیت حاکمیتی» خبر داد؛ جایی که به گفته او مردم می‌توانند در آن چگونگی خرج کردن پول عمومی را پیگیری کنند؛ اما تا امروز، این تارنما فقط یک روز فعالیت را نشان می‌دهد: ۱۳ مارس، یعنی زمانی که ۳۰۰ میلیون دلار وارد و سپس برای افزایش حقوق و مستمری‌ها از صندوق خارج شد.

«سرعت ترامپ»

منتقدان می‌گویند تغییرات رودریگز بیشتر ظاهری بوده تا ساختاری. او چهره‌های کلیدی دستگاه امنیتی دوران مادورو را کنار گذاشته، تقریباً نیمی از کابینه را تغییر داده و درعین‌حال برادر قدرتمندش را در رأس پارلمان نگه داشته است. همزمان، حمایت ترامپ باعث شده است که رودریگز مشروعیت بین‌المللی پیدا کند، زیرا تحریم‌های شخصی علیه او برداشته شده‌اند و کشورهای دیگر و نهادهای بین‌المللی دوباره با او تعامل می‌کنند. او این ماه به هلند سفر کرد و با وجود تحریم‌های اتحادیه اروپا، برای شرکت در اجلاس ایبرو-آمریکایی مادرید دعوت شد.

طرح از روزنامه فایننشیال تایمز

در نشانه‌ای از هماهنگی نزدیک مقام‌های ترامپ و رودریگز، این مارکو روبیو بود که اعلام کرد او اواخر این ماه به هند سفر خواهد کرد تا درباره فرصت‌های فروش نفت ونزوئلا گفت‌وگو کند. مقام‌های آمریکایی اعزام‌شده به کاراکاس می‌گویند با سرعتی دیوانه‌وار مشغول کار هستند و کاخ سفید از نزدیک فعالیت آن‌ها را زیر نظر دارد.

در سفارت آمریکا، که از سال ۲۰۱۹ بسته بود، کارکنان در حال پاک کردن کپک‌ها، نصب فرش‌های نو و راه‌اندازی سیستم‌های تهویه تازه هستند. همچنین روند استخدام بیش از صد نیروی محلی آغاز شده است. جان بارت، کاردار آمریکا، پس از فرود نخستین پرواز مستقیم آمریکا در هفت سال گذشته در کاراکاس، به خبرنگاران گفت: «ما شاهد بازسازی روابط اقتصادی، بازگشایی ونزوئلا به روی تجارت جهانی و اتصال دوباره دو کشور هستیم.» درحالی‌که او صحبت می‌کرد، ایجن در کنارش گفت این تغییرات با «سرعت ترامپ» پیش می‌رود.

اما نبود پیشرفت در مسیر انتخابات، برخی از نزدیک‌ترین متحدان ترامپ، به‌ویژه جمهوری‌خواهان فلوریدا، را نگران کرده است. آن‌ها اکنون از ونزوئلایی‌تبارهای آمریکایی می‌شنوند که زمانی از سقوط مادورو هیجان‌زده بودند، اما حالا می‌ترسند همان ساختار سرکوبگر گذشته همچنان پابرجا مانده باشد. سناتور ریک اسکات از فلوریدا اخیراً به خبرنگاران گفت: «دلسی رودریگز آدم وحشتناکی است. باید خیلی زود انتخابات برگزار شود.»

وقتی خبرنگاران در حضور مقام‌های آمریکایی از رودریگز پرسیدند که چه زمانی انتخابات برگزار خواهد شد، او با لبخندی عصبی پاسخ داد: «نمی‌دانم.» سپس درحالی‌که از اتاق خارج می‌شد، با تکان دادن دست گفت: «یک زمانی.»