به گزارش اکوایران، بررسی آمارهای تجارت خارجی ایران در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که با وجود اتفاقات و تنشهای منطقهای، تجارت خارجی کشور همچنان روند خود را حفظ کرده است. مجموع مبادلات تجاری ایران در این سال به حدود ۱۱۰ میلیارد دلار رسید که از این میزان، ۵۱ میلیارد و ۶۵۷ میلیون دلار مربوط به صادرات غیرنفتی بوده است. این آمار نشان میدهد که صادرات غیرنفتی همچنان یکی از مهمترین منابع درآمد ارزی کشور به شمار میرود.
بر اساس گزارش سایت World Top Exports، پنج محصولی که بیشترین سهم را در صادرات ایران در سال ۲۰۲۵ داشتهاند عبارتاند از پلیمرهای اتیلن، گازهای نفتی، میوه و آجیل، سنگآهن و کنسانتره و آلومینیوم خام. این پنج گروه کالایی روی هم ۴۱.۹ درصد از ارزش کل صادرات ایران را به خود اختصاص دادهاند.
در مجموع، بیشترین درآمد صادراتی ایران همچنان از محل صادرات محصولات پتروشیمی، فلزات، مواد معدنی و محصولات کشاورزی به دست میآید؛ موضوعی که نشان میدهد این بخشها همچنان مزیت رقابتی ایران در بازارهای جهانی هستند.
۱۰ کالای برتر صادراتی ایران
آمارها نشان میدهد در سال ۲۰۲۵، پلاستیک و محصولات پلاستیکی با ارزش ۱.۷ میلیارد دلار و سهم ۱۷.۲ درصدی، در صدر کالاهای صادراتی ایران قرار دارند. پس از آن میوه و آجیل با ۱.۲ میلیارد دلار و سهم ۱۲.۶ درصدی، سوختهای معدنی با ۱.۲ میلیارد دلار و سهم ۱۲.۳ درصدی و سنگ معدن، سرباره و خاکستر با ۸۱۳.۳ میلیون دلار قرار گرفتهاند.
در این میان، آهن و فولاد نیز با صادرات ۶۶۱ میلیون دلاری و سهم ۶.۷ درصدی، پنجمین کالای صادراتی ایران از نظر ارزش محسوب میشود.
پس از این محصولات نیز کالاهایی مانند آلومینیوم، مس، مواد شیمیایی آلی، روی، نمک، گوگرد و سیمان قرار دارند. در مجموع، ۱۰ کالای نخست صادراتی ایران، ۷۷.۸ درصد از کل ارزش صادرات کشور را تشکیل میدهند.
یکی از نکات قابل توجه این گزارش، جایگاه مناسب ایران در صادرات محصولات پلاستیکی است؛ بهطوری که کشور در این بخش همچنان تراز صادراتی مثبتی دارد و توانسته جایگاه خود را در بازارهای جهانی حفظ کند.
صادرات کدام کالاها کاهش داشته است؟
آمارها نشان میدهد برخی از کالاهای صادراتی ایران در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل با کاهش روبهرو شدهاند.
بیشترین افت مربوط به سوختهای معدنی از جمله نفت بوده که صادرات آن ۹۸.۳ درصد کاهش یافته است. پس از آن، صادرات میوه و آجیل با کاهش ۴۳.۶ درصدی، روی با کاهش ۳۰.۴ درصدی و آلومینیوم با کاهش ۲۹.۶ درصدی قرار دارند.
مهمترین مشتریان کالاهای ایرانی
طبق این گزارش، ۱۲ کشور بیشترین سهم را در خرید کالاهای صادراتی ایران داشتهاند و در مجموع ۶۰.۸ درصد از صادرات کشور را جذب کردهاند.
در صدر این فهرست، چین با سهم ۲۷.۱ درصدی قرار دارد. بعد از آن عراق با ۱۱.۵ درصد، ترکیه با ۶.۸ درصد، امارات با ۵.۸ درصد، هند با ۲.۳ درصد، پاکستان با ۱.۹ درصد، افغانستان با ۱.۷ درصد، عمان با ۱.۲ درصد، روسیه با ۰.۹ درصد، اندونزی با ۰.۷ درصد، آذربایجان با ۰.۵۳ درصد و ارمنستان با ۰.۴۷ درصد قرار دارند.
مقصد اصلی صادرات ایران؛ آسیا
بررسی مقصد کالاهای صادراتی ایران نشان میدهد که ۹۶.۱ درصد از صادرات کشور راهی بازارهای آسیایی شده است. سهم اروپا از صادرات ایران ۲.۴ درصد، آفریقا ۱ درصد، آمریکای لاتین ۰.۴ درصد، آمریکای شمالی ۰.۰۳ درصد و اقیانوسیه تنها ۰.۰۲ درصد بوده است.
این آمار نشان میدهد که بازارهای آسیایی همچنان مهمترین مقصد کالاهای ایرانی هستند.
ترانزیت کالا از مسیر ایران
در سال ۱۴۰۴، حدود ۲۰ میلیون و ۵۱۶ هزار تن کالا از مسیر ایران ترانزیت شده است. این آمار نشان میدهد که با وجود شرایط منطقه، ایران همچنان جایگاه مهم خود را در کریدورهای ترانزیتی حفظ کرده و یکی از مسیرهای اصلی حملونقل کالا در منطقه به شمار میرود.
تجارت خارجی ایران در سال ۱۴۰۴
طبق آمار گمرک، مجموع تجارت خارجی ایران در سال ۱۴۰۴ از نظر وزنی به ۱۹۱ میلیون و ۵۸۸ هزار تن رسید.
از این میزان، ۱۵۰ میلیون و ۵۰۸ هزار تن مربوط به صادرات غیرنفتی بوده که ارزشی معادل ۵۱ میلیارد و ۶۵۷ میلیون دلار داشته است.
در مقابل، واردات کشور به ۴۱ میلیون و ۸۰ هزار تن و ارزشی برابر با ۵۸ میلیارد و ۱۶ میلیون دلار رسیده است.
واردات از صادرات غیرنفتی پیشی گرفت
مقایسه آمارها نشان میدهد که ارزش واردات ایران در سال ۱۴۰۴ از ارزش صادرات غیرنفتی بیشتر بوده و در نتیجه، کشور همچنان با کسری تراز تجاری روبهرو است.
البته کارشناسان معتقدند ثبت این آمار در شرایطی اتفاق افتاده که اقتصاد ایران طی سال گذشته با دو دوره تنش جدی، از جمله جنگ ۱۲ روزه خردادماه و همچنین درگیریهای اسفندماه روبهرو بوده است؛ اتفاقاتی که به طور طبیعی بر حملونقل، بیمه، لجستیک و مبادلات مالی خارجی تأثیر گذاشتهاند.
