اکو ایران: خلیج فارس را نمیتوان صرفا در جغرافیا تعریف کرد؛ این پهنۀ آبی در طول تاریخ، به میدان آزمون نسبتِ میان قدرتهای بیرونی و ارادۀ درونی ایران تبدیل شده است. از همین منظر، روایتهای تاریخی آن بیش از آنکه شرح حضور و رقابت ابرقدرتها باشد،…
امروز به سهولت در همه صنوف از «دولت» حرف میزنیم، بسیاری هم حتی در میان روشنفکران در درک معنای مستطاب آن دچارِ یک خطایِ شناختیِ بزرگ با ارجاع به مفاهیم تاریخی به نام «زمانپریشی» (Anachronism) شوند. قاطبه این روشنفکران و گفتههای مطروحه از سوی…
کدام شهر افسانهای گمشده واقعی است؟ در این مقاله، ۵ مورد از این رازها را بررسی میکنیم.
سفر رضاشاه به ترکیه در خردادماه و تیر 1313در بسیاری از پژوهشهای مرتبط با دوران حکمرانی موسس سلسله پهلوی یکی از نقاط عطف این دوران شانزده ساله به شمار میآید. در این سفر که با استقبال گرم مصطفی کمال آتاتورک همراه بود، رضاشاه از نزدیک با بسیاری از…
مجید تفرشی مورخ و سند پژوه ایرانی بر این باور است که یکی از اشتباهات بزرگ رضاشاه تغییر نام بینالمللی ایران بوده است.
نظامهای توتالیتر قرن بیستم، با آنهمه خشونت، نظارت فراگیر، سرکوب دگراندیشی و پرستش قدرت متمرکز، در نگاه نخست بهنظر میرسد از تبار عقلگرایی افراطی یا جزم اندیشی ایدئولوژیکاند. اما اگر ژرفتر به خاستگاههای فکری آنها بنگریم، با پدیدهای…
30 می، مصادف با 9 خرداد، صد و هفتمین سالگرد درگذشت گئورگی پلخانف، پدر مارکسیسم روسی است.
چندی است به درست یا غلط سکه جهانیشدن و جهانوطنگرایی رنگ باخته و آوازه سابق خود را از دست داده. نشانههای برآمدن ناسیونالیسم را امروز میتوانیم در همه جا ببینیم. از قلب آمریکا و طبل تند ترامپیسم تا تقویت بیسابقه و یکی پس از دیگری راستگرایان در…
نهم اسفند، دومین سالمرگ فیلسوف ایرانشهر است.
ساعت 5 عصر، 11 مهر 1337: این لحظه یکی از نقاط عطف اصلی تاریخ ارتباطات ایران بهشمار میآید. لحظهای که از یک ایستگاه داخلی، تصاویر به امواج و سیگنالهایی تبدیل شدند که در کسری از ثانیه در کیلومترها آنطرفتر دریافت میشدند.
