شهر داووس در کشور سوئیس هر ساله میزبان مجمع جهانی اقتصاد است. نام مجمع جهانی اقتصاد و نشست داووس به گوش بسیاری از فعالان اقتصادی، اقتصاددانان، دانشجویان اقتصاد و دیگر افراد رسیده است. این نهاد به تازگی در ماه می سال 2026 با مشارکت اقتصاددانان ارشد خود چشمانداز آینده اقتصاد جهان را به تصویر کشیده است. این چشمانداز شامل رشد اقتصادی، تورم، هوش مصنوعی، بهرهوری، وضعیت کشورها و در نهایت شرکتهای چندملیتی است. در ادامه گزارش به هر کدام از موارد گفته شده پرداخته خواهد شد.
رشد اقتصادی و تورم؛
دیدگاه اقتصاددانان ارشد شرکتکننده درباره چشمانداز اقتصاد جهانی بدبینانهتر شده است. در این نظرسنجی، ۸۹ درصد از پاسخدهندگان انتظار دارند رشد اقتصادی جهان در ۱۲ ماه آینده تضعیف شود و ۲۱ درصد نیز پیشبینی میکنند که این ضعف بهطور قابل توجهی شدید باشد. تشدید درگیریها در خاورمیانه، از جمله بسته شدن تنگه هرمز، موجب اختلال در زنجیرههای تأمین جهانی، افزایش قیمت کالاهای تحت تأثیر و رشد چشمگیر نااطمینانی و نوسانات اقتصادی شده است.
از طرف دیگر انتظار میرود فشارهای تورمی تشدید شوند؛ بهطوریکه ۹۴ درصد از اقتصاددانان ارشد مورد افزایش تورم جهانی را در سال آینده پیشبینی میکنند. قیمت انرژی و مواد غذایی بهعنوان مهمترین عوامل این روند شناخته شدهاند و انتظار میرود شوکهای عرضه آثار ماندگاری بر اقتصاد داشته باشند. اگرچه ۵۸ درصد از پاسخدهندگان وقوع رکود جهانی را قریبالوقوع نمیدانند، اما امید چندانی به افزایش تابآوری اقتصادی در کوتاهمدت وجود ندارد. همچنین انتظار میرود نوسانات اقتصادی افزایش یابد و اکثر اقتصاددانان ارشد پیشبینی میکنند بازارهای بدهی و سهام با نوسانات بیشتری مواجه شوند.
هوش مصنوعی و بهرهوری
هوش مصنوعی (AI) همچنان یکی از مهمترین عوامل خوشبینی محسوب میشود؛ بهطوریکه بیش از ۹۰ درصد از اقتصاددانان ارشد انتظار دارند استفاده از این فناوری در سال آینده افزایش یابد. با این حال، انتظارات درباره سرعت و گستره افزایش بهرهوری ناشی از هوش مصنوعی در حال تعدیل است و پیشبینی میشود مزایای گستردهتر آن دیرتر از آنچه پیشتر تصور میشد، تحقق پیدا کند.
همچنین چشمانداز مناطق مختلف جهان همچنان متفاوت و ناهمگون است. انتظار میرود ایالات متحده و هند با اتکا به سرمایهگذاری و مصرف، رشد اقتصادی متوسط تا قوی خود را حفظ کنند، هرچند با فشارهای تورمی مواجه خواهند بود. چشمانداز چین بهبود یافته است، اما چشمانداز رشد اروپا به دلیل شوکهای انرژی و خطر رکود تورمی (Stagflation) تضعیف شده است. آسیای جنوب شرقی همچنان از مقاومت اقتصادی نسبی برخوردار است، اما در برابر آسیبپذیری ناشی از واردات انرژی و مواد غذایی قرار دارد. در خاورمیانه و شمال آفریقا، چشمانداز رشد و اشتغال بهطور چشمگیری بدتر شده است، در حالی که وضعیت پیشبینیشده برای آفریقای جنوب صحرای بزرگ و آمریکای لاتین نسبتا باثبات باقی مانده است.
کدام مناطق برای کسبوکارها جذابترند؟
شرکتهای چندملیتی نیز در واکنش به تغییرات محیط ریسک، در حال بازنگری راهبردهای خود هستند. ایالات متحده، هند و آسیای جنوب شرقی جذابترین محیطهای کسبوکار برای این شرکتها ارزیابی میشوند؛ امری که ناشی از مقیاس بازار، انعطافپذیری اقتصادی و جایگاه آنها در زنجیرههای تأمین جهانی است.
اروپا نیز به دلیل قابلیت پیشبینی مقررات و وجود تقاضای مصرفی قوی همچنان رقابتی باقی مانده است. در مقابل، رقابت شدید و حاشیه سود پایین در چین از جذابیت آن برای شرکتهای چندملیتی کاسته است. آفریقای جنوب صحرای بزرگ و منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا نیز در شرایط کنونی برای شرکتهای چندملیتی جذابیت کمتری دارند که این امر بازتابی از محدودیتهای زیرساختی و ریسکهای ژئوپلیتیکی موجود در این مناطق است.
