سنت، چیزی نیست که بتوان به آن «بازگشت»؛ سنت چیزی است که باید آن را در افقِ دوران جدید «فهم» کرد. تا زمانی که ما منطقِ دنیای جدید را نپذیریم و تبدیل به «سوژه»ی آگاه نشویم، سنت برای ما تنها یک پناهگاهِ ایدئولوژیک و پوسیده خواهد بود.
شرطِ امکانِ فهمِ سنت، پذیرشِ منطقِ تجدد است. کسانی که گمان میکنند با پشت کردن به غرب و تجدد، از هویت ایرانی پاسداری میکنند، در واقع بر جنازهی سنت نماز میخوانند.
برای ایرانی ماندن، ما محکومیم به اینکه مدرن شویم.
سنت در ایران دچار «تصلب» شده است. سنتِ ما خاموش است و دیگر نمیتواند خود را توضیح دهد.
ما تنها زمانی میتوانیم قفلِ این صندوقچه را باز کنیم که کلیدِ «مفاهیم جدید» را در دست داشته باشیم.
حرف اصلی این است؛ تا زمانی که ما «نو» نشویم، «کهنه» را نخواهیم فهمید. بدون ایستادن بر قلهی تجدد، سنت تنها یک توده بیشکل از خاطرات است، نه یک دستگاه فکری.
در قسمت سوم برنامه «دل ایرانشهر»، اشکان زارع با مهدی فدایی مهربانی، استاد اندیشه سیاسی دانشگاه تهران به گفتوگو نشسته است.