کوروش جعفری، سرپرست دبیرخانه هماهنگی امور بریکس، در گفت‌وگو با برنامه «گفت‌وگوی استراتژیک» با تشریح جایگاه بریکس در نظام بین‌الملل، تأکید کرد که بریکس برخلاف تصور رایج یک سازمان بین‌المللی نیست، بلکه گروهی از کشورهاست که برای تأمین منافع ملی خود در قالب همکاری‌های چندجانبه گرد هم آمده‌اند.

جعفری با اشاره به بحث‌های مطرح‌شده درباره ایجاد ارز مشترک بریکس گفت: «در حال حاضر اجماع لازم میان اعضا برای ایجاد یک پول واحد وجود ندارد. کشورهای عضو دارای منافع و رویکردهای متفاوتی هستند و به همین دلیل نمی‌توان در آینده نزدیک انتظار شکل‌گیری ارز مشترک بریکس را داشت.»

وی افزود: «آنچه امروز در بریکس دنبال می‌شود، بیشتر کاهش وابستگی به دلار از طریق استفاده از ارزهای ملی، سازوکارهای تهاتری و توسعه نظام‌های پرداخت جایگزین است. در واقع هدف فعلی بریکس دلارزدایی است، نه جایگزینی فوری دلار با یک ارز جدید.»

سرپرست دبیرخانه هماهنگی امور بریکس با اشاره به تقابل میان رویکرد بریکس و سیاست‌های دولت آمریکا اظهار داشت: «از یک سو بریکس به دنبال اصلاح ساختارهای مالی و پولی بین‌المللی است و از سوی دیگر آمریکا، به‌ویژه در دوره دونالد ترامپ، بر حفظ برتری دلار و سیاست “اول آمریکا” تأکید دارد. همین مسئله باعث می‌شود هرگونه حرکت بریکس به سمت ایجاد یک نظام مالی مستقل با مقاومت واشنگتن مواجه شود.»

جعفری در پاسخ به پرسشی درباره دستاوردهای عضویت ایران در بریکس گفت: «نباید با نگاه پروژه‌محور به بریکس نگاه کرد. همکاری‌های بین‌المللی ماهیتی فرآیندی دارند و نتایج آن‌ها در بلندمدت نمایان می‌شود. بریکس در همین مدت کوتاه نیز دستاوردهای مهمی برای ایران داشته است.»

وی یکی از مهم‌ترین این دستاوردها را محکومیت حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران در نشست سران بریکس دانست و افزود: «در شرایطی که بسیاری از نهادها و ائتلاف‌های بین‌المللی واکنش روشنی نشان ندادند، سران بریکس این اقدامات را محکوم کردند که از منظر سیاسی برای جمهوری اسلامی ایران اهمیت بالایی داشت.»

جعفری همچنین به برگزاری صدها نشست تخصصی بریکس در سال ۲۰۲۶ اشاره کرد و گفت: «حضور فعال مقامات ایرانی در این نشست‌ها به شکستن فضای انزوای تحمیلی علیه ایران کمک می‌کند و فرصتی برای تبیین مواضع و پیگیری منافع ملی کشور فراهم می‌آورد.»

او با اشاره به نشست اخیر وزرای کشاورزی کشورهای عضو بریکس در هند گفت: «یکی از مهم‌ترین نتایج این نشست، ایجاد سازوکار بورس غلات بریکس بود. این سازوکار می‌تواند امکان استفاده از ارزهای ملی و تهاتر در مبادلات محصولات کشاورزی را فراهم کند؛ موضوعی که برای کشوری مانند ایران در شرایط تحریم اهمیت ویژه‌ای دارد.»

سرپرست دبیرخانه هماهنگی امور بریکس با بیان اینکه بخش قابل توجهی از تجارت کشاورزی ایران با کشورهای عضو بریکس انجام می‌شود، افزود: «حدود یک‌سوم صادرات و نزدیک به نیمی از واردات محصولات کشاورزی ایران با کشورهای عضو بریکس صورت می‌گیرد و این موضوع اهمیت اقتصادی این گروه برای کشور را نشان می‌دهد.»

جعفری درباره نشست وزرای خارجه بریکس در هند نیز گفت: «این نشست یکی از مهم‌ترین فرصت‌های دیپلماتیک برای ایران بود. وزیر امور خارجه کشورمان با همتایان خود از کشورهای مختلف عضو و شریک بریکس دیدار و گفت‌وگو کرد و توانست مواضع جمهوری اسلامی ایران را در قبال تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی تشریح کند.»

وی افزود: «ایران از این تریبون برای تبیین مواضع حقوقی و سیاسی خود درباره حملات صورت‌گرفته علیه کشور استفاده کرد و توانست دیدگاه‌های خود را بر اساس اصول حقوق بین‌الملل و حق دفاع مشروع مطرح کند.»

جعفری در بخش دیگری از این گفت‌وگو به بانک توسعه نوین بریکس (NDB) اشاره کرد و گفت: «ایران روند عضویت در این بانک را آغاز کرده و موافقت‌های اولیه کشورهای مؤسس نیز اخذ شده است. عضویت در این بانک می‌تواند در آینده امکان تأمین مالی پروژه‌های توسعه‌ای کشور را فراهم کند.»

وی تأکید کرد: «بانک توسعه نوین یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های بریکس برای ایران است؛ به‌ویژه در شرایطی که کشور با محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های مالی و بانکی مواجه است.»

سرپرست دبیرخانه هماهنگی امور بریکس در پایان با اشاره به چشم‌انداز این گروه اظهار داشت: «بریکس می‌تواند به یکی از مهم‌ترین پلتفرم‌های جمهوری اسلامی ایران برای گسترش روابط اقتصادی، تجاری و سیاسی تبدیل شود. همچنین استفاده از ارزهای ملی، توسعه تجارت با اعضا و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مالی بریکس می‌تواند به افزایش قدرت مانور ایران در اقتصاد جهانی کمک کند.