اکوایران: در برنامه امروز «تیتر یک»، مهمترین تحولات سیاسی، اقتصادی و فناورانه جهان را بررسی میکنیم؛ از تشدید رقابت آمریکا و چین بر سر دسترسی به تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی تا تأثیر این تحولات بر بازارهای سهام و انتظارات سرمایهگذاران از عملکرد مالی انویدیا.
پرونده روز این برنامه به پیشبینی اکونومیست از تحولات سال ۲۰۲۷ اختصاص دارد. ویژهنامه «جهان پیش رو» این نشریه، ۱۰ روند مهم را شناسایی کرده که میتوانند در سال آینده معادلات جهانی را تحت تأثیر قرار دهند؛ از دوران پساترامپ و پیامدهای جنگ ایران تا بحران بدهی دولتها، آینده هوش مصنوعی، تحولات تایوان و تشدید بحران اقلیمی. در این پرونده، چشمانداز اکونومیست از آینده سیاست و اقتصاد جهان را بررسی میکنیم.
همچنین به تحولات درون حزب جمهوریخواه آمریکا، اتحادهای تازه میان چهرههای نزدیک به دونالد ترامپ و جایگاه جنبش «ماها» میپردازیم.
در بخش پایانی برنامه نیز زندگی و مسیر حرفهای سوئیچیرو هوندا، بنیانگذار یکی از بزرگترین شرکتهای خودروسازی و موتورسیکلتسازی جهان را مرور خواهیم کرد.
با «تیتر یک» سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ همراه باشید.
دوئل واشنگتن و پکن در بازار تراشهها
بازار سهام فناوری در شرایطی پرابهام قرار گرفته است؛ از یکسو تشدید محدودیتهای آمریکا علیه دسترسی چین به تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی و از سوی دیگر، نگرانی سرمایهگذاران درباره تداوم رونق صنعت هوش مصنوعی، فشار بر سهام شرکتهای فناوری را افزایش داده است.
در آستانه دیدار دونالد ترامپ و شی جینپینگ، واشنگتن دامنه محدودیتهای صادراتی خود را گسترش داده است. این بار علاوه بر خرید مستقیم تراشهها، مسیرهای غیرمستقیم دسترسی چین به پردازندههای پیشرفته انویدیا، از جمله اجاره ظرفیت پردازشی مراکز داده در کشورهای دیگر و انتقال تراشه از طریق کشورهای واسطه نیز هدف قرار گرفتهاند. سنگاپور، مالزی و تایلند از جمله کشورهایی هستند که با مقررات سختگیرانهتری مواجه شدهاند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که شاخص نزدک ۱۰۰ طی دو روز حدود ۶ درصد افت کرده و بازارهای سهام کره جنوبی و تایوان نیز تحت تأثیر نگرانیها درباره زنجیره تأمین نیمهرساناها قرار گرفتهاند.
با این حال، نگاه سرمایهگذاران اکنون به گزارش مالی انویدیا دوخته شده است؛ شرکتی که عملکرد آن به معیاری مهم برای سنجش وضعیت صنعت هوش مصنوعی تبدیل شده است.
اما این بار فقط ارقام درآمد و سود اهمیت ندارند. سرمایهگذاران میخواهند بدانند تقاضا برای تراشههای هوش مصنوعی تا چه اندازه پایدار است و غولهای فناوری چه برنامهای برای ادامه سرمایهگذاری در این حوزه دارند.
در شرایطی که انتظارات از انویدیا بسیار بالاست، حتی عملکرد مالی قدرتمند نیز لزوماً به معنای رضایت بازار نخواهد بود. گزارش این شرکت میتواند آزمونی برای سنجش اعتماد سرمایهگذاران به آینده رونق هوش مصنوعی باشد.
۱۰ ترند موردانتظار اکونومیست برای ۲۰۲۷
جهان در سال ۲۰۲۷ با چه تحولاتی روبهرو خواهد شد؟ رقابت قدرتهای بزرگ، پیامدهای جنگ ایران، بحران بدهی دولتها، گسترش هوش مصنوعی و تغییرات اقلیمی، تنها بخشی از روندهایی هستند که میتوانند مسیر اقتصاد و سیاست جهانی را در سال آینده تغییر دهند.
نشریه اکونومیست در گزارش سالانه «جهان پیش رو ۲۰۲۷» به سراغ ۱۰ موضوع کلیدی رفته که از نگاه نویسندگان این نشریه، باید در سال آینده زیر نظر گرفت.
یکی از مهمترین محورهای گزارش، آغاز دوران پساترامپ است. با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای آمریکا، رقابت برای جانشینی دونالد ترامپ نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ هرچند اکونومیست معتقد است ترامپ تا پایان دوره خود برای حفظ نفوذ و تثبیت میراث سیاسیاش تلاش خواهد کرد.
پیامدهای جنگ ایران نیز یکی دیگر از محورهای مهم این گزارش است. اکونومیست پیشبینی میکند آثار این جنگ در سال ۲۰۲۷ همچنان بر سیاست منطقهای، جریان انرژی و امنیت غذایی سایه بیندازد.
در حوزه اقتصاد جهانی، افزایش هزینه استقراض دولتها، فشار بازار اوراق قرضه و رشد بدهی عمومی از جمله نگرانیهای اصلی خواهند بود. در همین حال، گسترش سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، افزایش ریسک حملات سایبری و نگرانی درباره آینده زنجیره تأمین فناوری، این صنعت را با چالشهای تازهای مواجه میکند.
اکونومیست همچنین سال ۲۰۲۷ را سالی مهم برای تحولات اقلیمی، آینده تایوان، رشد جریانهای پوپولیستی در اروپا و تغییر رفتار مصرفکنندگان تحت تأثیر داروهای کاهش وزن میداند.
از سوی دیگر، کاهش هزینه پرتاب موشکها میتواند مسیر توسعه اقتصاد فضایی و حتی ساخت مراکز داده در مدار زمین را هموار کند.
این ۱۰ روند، تصویری از جهانی ارائه میکنند که در آن مرز میان واقعیت و داستانهای علمیتخیلی هر روز کمرنگتر میشود
اتحادهای شگفتانگیز در حزب جمهوریخواه آمریکا و جنبش موسوم به «ماها»
در حزب جمهوریخواه آمریکا، اتحادها و رقابتهای سیاسی در آستانه دوران پساترامپ در حال تغییر است. دیدارهای اخیر استیون میلر، رئیس دفتر کاخ سفید، با چهرههایی مانند رابرت کندی جونیور و مارکو روبیو، نشانهای از شکلگیری ائتلافهای تازه در درون دولت ترامپ است؛ ائتلافهایی که میتوانند بر مسیر سیاسی جمهوریخواهان در دو سال آینده اثر بگذارند.
میلر که به مواضع سختگیرانه و رادیکال در حوزه مهاجرت شناخته میشود، حالا به یکی از چهرههای بانفوذ کاخ سفید تبدیل شده است. نزدیکی او به رابرت کندی جونیور، رهبر جنبش «ماها» (MAHA)، میتواند به تقویت جایگاه این جریان در دولت ترامپ کمک کند. جنبشی که با شعار «آمریکا را دوباره سالم کنیم» فعالیت میکند و با سیاستهای رسمی واکسیناسیون و برخی رویکردهای رایج در نظام سلامت آمریکا مخالفت دارد.
اما شاید مهمتر از این اتحاد، تغییر رابطه میلر با مارکو روبیو باشد. این دو در گذشته اختلافات جدی بر سر مهاجرت و نقش آمریکا در جهان داشتند. روبیو زمانی از حامیان اصلاح نظام مهاجرتی بود و به جریان نومحافظهکار نزدیک محسوب میشد؛ درحالیکه میلر بر محدودسازی مهاجرت و پرهیز از مداخلهگرایی آمریکا تأکید داشت.
اکنون اما با حضور روبیو در وزارت خارجه و افزایش نفوذ میلر در کاخ سفید، این دو چهره به یکدیگر نزدیکتر شدهاند. تغییر مواضع سیاسی روبیو و همپوشانی دیدگاههای آنها درباره سیاست مهاجرتی و آمریکای لاتین، بخشی از دلایل این نزدیکی است.
با توجه به آغاز رقابتهای سیاسی برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸، این اتحادها فقط مناسبات شخصی نیستند؛ بلکه میتوانند آرایش قدرت در حزب جمهوریخواه و آینده جریان ترامپیسم را شکل دهند.
سوئیچیرو هوندا؛ خالق غول موتورسیکلتسازی ژاپن
۱۷ نوامبر، زادروز سوئیچیرو هوندا، صنعتگر ژاپنی و بنیانگذار شرکت هوندا است؛ کارآفرینی که فعالیت خود را در حوزه مکانیک آغاز کرد و بعدها یکی از بزرگترین شرکتهای تولیدکننده خودرو و موتورسیکلت جهان را پایهگذاری کرد.
هوندا در خانوادهای کمدرآمد متولد شد و از کودکی به ماشینآلات علاقه داشت. او در نوجوانی به توکیو رفت تا تعمیر خودرو را بیاموزد و پس از کسب تجربه، وارد حوزه ساخت قطعات خودرو شد.
پس از جنگ جهانی دوم، هوندا با نصب موتورهای کوچک روی دوچرخهها، تولید وسایل نقلیه موتوری را آغاز کرد. این فعالیت زمینه تأسیس شرکت هوندا در سال ۱۹۴۸ و توسعه تولید موتورسیکلت را فراهم ساخت.
معرفی موتورسیکلت سوپر کاب در سال ۱۹۵۸ و ورود به بازار آمریکا، نقش مهمی در گسترش فعالیتهای بینالمللی این شرکت داشت. هوندا سپس وارد صنعت خودروسازی شد و با تولید مدلهایی مانند سیویک و توسعه موتورهای کممصرف، حضور خود را در بازار جهانی تقویت کرد.
سوئیچیرو هوندا در سال ۱۹۹۱ درگذشت، اما شرکتی که بنیان گذاشت، همچنان از تولیدکنندگان بزرگ خودرو و موتورسیکلت در جهان است.