به گزارش اکوایران، همچنانکه روند جنگ با ایران میراث دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، را به شدت مخاطره انداخته، ریسکهای سیاسی برای دو تن از نزدیکترین همکاران او نیز در حال افزایش است: معاون رئیسجمهور جی.دی. ونس و وزیر امور خارجه مارکو روبیو. این دو تن که بهطور گسترده بهعنوان جانشینان احتمالی ترامپ دیده میشوند، وارد مذاکراتِ هنوز در حال شکلگیری بهمنظور پایان دادن به جنگ شدهاند؛ آن هم در زمانی که حزب جمهوریخواه از هماکنون در حال بررسی آیندهٔ پساترامپ خود است.
ونس در مقابل روبیو؟
به نوشته خبرگزاری رویترز، ونس از ابتدای جنگ تاکنون رویکردی محتاطانه اتخاذ کرده که بازتابدهندهٔ تردید او نسبت به درگیری طولانیمدت نظامی ایالات متحد است، درحالیکه روبیو خود را شکلی تنگاتنگ با موضع تندروانه ترامپ همسو کرده و به یکی از مدافعان پر سروصدای این کارزار بدل گشته است. ترامپ گفته هر دو نفر در تلاشهای دیپلماتیک اخیر که شامل برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک و اجازه گذر آزادانهٔ نفت از تنگه هرمز بوده، مشارکت داشتهاند.
بنا بر گفتههای دو منبع آگاه از دیدگاههای ترامپ، با توجه به اینکه انتخابات بعدی ریاستجمهوری در سال ۲۰۲۸ برگزار میشود و محدودیت دورههای ریاستجمهوری مانع نامزدی دوبارهٔ ترامپ است، او پرسش «جی.دی. یا مارکو؟» پیرامون جانشینی را بهصورت خصوصی با متحدان و مشاوران خود در میان گذاشته است.
تحلیلگران سیاسی و مقامات جمهوریخواه میگویند نتیجهٔ عملیات نظامی آمریکا که اکنون وارد هفتهٔ پنجم خود شده، میتواند چشمانداز این دو نفر برای سال ۲۰۲۸ را شکل دهد. پایان سریع جنگ چهبسا به سود روبیو باشد که مشاور امنیت ملی ترامپ نیز هست و میتواند او را بهسان مدیری قابلاعتماد در بحران نمایان سازد. در مقابل، یک درگیری طولانی میتواند به ونس فرصت دهد تا نشان دهد که بازتابدهندهٔ گرایشهای ضدجنگ پایگاه رأی ترامپ است، بیآنکه آشکارا با رئیسجمهور مخالفت کرده باشد.
در این میان، جایگاه خود ترامپ نیز در معرض خطر است. بر اساس یک نظرسنجی چهارروزهٔ رویترز/ایپسوس که هفتهٔ گذشته تکمیل شد، میزان محبوبیت او در روزهای اخیر به ۳۶ درصد، یعنی پایینترین سطح از زمان بازگشتش به کاخ سفید، کاهش یافته است که از افزایش قیمت سوخت و نارضایتی گسترده از جنگ ایران سرچشمه میگیرد.
برخی جمهوریخواهان میگویند با دقت زیر نظر دارند که ترامپ در جریان این درگیری به کدام دستیار ارشد تمایل بیشتری نشان میدهد. بعضیها نشانههایی از گرایش او به روبیو میبینند، اما تأکید میکنند که ممکن است بهسرعت نظرش را تغییر دهد. یک جمهوریخواه نزدیک به کاخ سفید میگوید: «همه زبان بدن ترامپ در قبال روبیو را زیر نظر دارند و همان را دربارهٔ ونس نمیبینند.»
کاخ سفید این ایده را که ترامپ در حال فرستادن سیگنال ترجیحات خود است، رد کرد. استیون چونگ، سخنگو، میگوید: «هیچ میزان از گمانهزنیهای دیوانهوار رسانهها دربارهٔ معاون رئیسجمهور ونس و وزیر خارجه روبیو، مأموریت این دولت برای دفاع از مردم آمریکا را منحرف نخواهد کرد.»
از رقبای ترامپ تا وارثان احتمالی
ونسِ ۴۱ ساله و تفنگدار دریایی سابق که در عراق خدمت کرده، مدتها علیه درگیریهای خارجی آمریکا موضع گرفته است. اظهارنظرهای عمومی او درباره ایران محدود و حسابشده بودند و ترامپ نیز اشاره کرده است که این دو در مورد این درگیری «تفاوتهای فلسفی» دارند.
ونس که زمانی خود را «هرگز ترامپی» (never-Trumper) توصیف میکرد، در سال ۲۰۲۳ در والاستریت ژورنال نوشت که بهترین سیاست خارجی ترامپ این بود که در چهار سال نخست ریاستجمهوریاش (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱) هیچ جنگی آغاز نکرد. کاخ سفید هرگونه شکاف میان رئیسجمهور و معاونش را کماهمیت جلوه داده است. ونس که اوایل این ماه در دفتر بیضی کنار ترامپ ایستاده بود، گفت از چگونگی مدیریت جنگ توسط ترامپ حمایت میکند و با او موافق است که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.
به گفته یک منبع آگاه، اگر نماینده ویژه ترامپ، استیو ویتکاف و دامادش جرد کوشنر پیشرفت کافی داشته باشند، ممکن است ونس نقش مستقیمتری در مذاکرات ایفا کند. یک مقام ارشد کاخ سفید گفت که ترامپ مادامیکه دستیاران وفادار بمانند، تفاوتهای ایدئولوژیک را تحمل میکند و همچنین افزود که دیدگاههای تردیدآمیزِ ونس به ترامپ کمک کرده تا بداند بخشی از پایگاه رأی او چه نظری دارند. یک منبع آگاه از دیدگاههای ونس به رویترز گفت که او تا پس از انتخابات میاندورهای نوامبر درباره نامزدی در سال ۲۰۲۸ تصمیم نخواهد گرفت.
ونس در نظرسنجی کنفرانس اقدام سیاسی محافظهکاران (سی پَک) با حدود ۵۳ درصد آرا از میان بیش از ۱۶۰۰ شرکتکننده، بهعنوان نامزد بعدی جمهوریخواهان پیشتاز شد. نتایج منتشرشده در روز شنبه همچنین نشان داد که روبیو با ۳۵ درصد در رتبه دوم قرار دارد که نسبت به ۳ درصد سال گذشته افزایش یافته است.
روبیوی ۵۴ ساله، گفته است که اگر ونس نامزد شود، او برای ریاستجمهوری رقابت نخواهد کرد و منابع نزدیک به او میگویند از حضور بهعنوان معاون ونس نیز راضی خواهد بود. بااینوجود، هرگونه ضعف احتمالی ونس میتواند روبیو و دیگر جمهوریخواهان را به ورود به رقابت تشویق کند.
پایگاه اجتماعی جمهوریخواهان چه میگویند؟
ران بونژان، استراتژیست جمهوریخواه، چنین میگوید: «ترامپ حافظه بلندمدتی دارد و ممکن است ونس را به خاطر کمبود وفاداری مورد انتقاد قرار دهد. اگر ترامپ در میان پایگاه ماگا محبوب بماند، این میتواند به ضرر ونس باشد، چون حمایت او را به دست نمیآورد.» ترامپ همچنین ایده نامزدی مشترک ونس و روبیو را مطرح کرده و گفته است که رقابت با آنها سخت خواهد بود. یک مقام ارشد کاخ سفید گفت: «ترامپ نمیخواهد کسی را از پیش تعیین کند.»
نظرسنجی مارس رویترز/ایپسوس نشان داد که ۷۹ درصد جمهوریخواهان دیدگاه مثبتی نسبت به ونس و در مقابل ۱۹ درصد دیدگاه منفی دارند. درباره روبیو، ۷۱ درصد نظر مثبت و ۱۵ درصد نظر منفی داشتند. برای مقایسه، ۷۹ درصد جمهوریخواهان نسبت به ترامپ نظر مثبت و ۲۰ درصد نظر منفی داشتند. روبیو که در سال ۲۰۱۶ پس از رویارویی شدید با ترامپ از رقابت ریاستجمهوری کنار رفت، مدتهاست اختلافات خود با او را کنار گذاشته است. به گفته تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه، روبیو «رابطهای عالی، هم حرفهای و هم شخصی» با تیم ترامپ دارد.
روبیو و کاخ سفید مجبور شدند پس از آنکه او برخی حامیان محافظهکار ترامپ را با این اظهارنظر که اسرائیل آمریکا را به جنگ کشانده است، خشمگین کرد، به مدیریت بحران بپردازند. اما در هفتههای بعد، ترامپ از تلاشهای او ستایش کرده است. یک مقام ارشد وزارت خارجه گفت روبیو «حتی یک ثانیه هم» به پیامد جنگ طولانی بر آینده سیاسی خود فکر نکرده است.
تفاوتها در معرض دید
به گفته مت اشلپ، رهبر محافظهکار و مدیر سی پَک، کارزار ایران پیامدهای سیاسی بزرگی را خواهد داشت: «اگر موفق تلقی شود... مردم از نظر سیاسی برای انجام کار درست پاداش میگیرند. اگر طولانی شود... فکر کنم سیاستورزی سخت خواهد شد.»
مطابق نظرسنجی رویترز/ایپسوس، جمهوریخواهان بهطور کلی با ۷۵ درصد تأیید، در مقایسه با تنها ۶ درصد دموکراتها و ۲۴ درصد مستقلها، از حملات نظامی آمریکا علیه ایران حمایت میکنند. در یک جلسه کابینه که پنجشنبه از تلویزیون پخش شد، تفاوت میان روبیو و ونس آشکار بود. روبیو با قدرت از حمله ترامپ به ایران دفاع کرد و گفت: «او چنین خطری را رها نخواهد کرد.» ونس محتاطتر بود و بر گزینههای محروم کردن ایران از سلاح هستهای تمرکز کرد. او در پایان برای مسیحیان و نیروهای آمریکایی در خلیج فارس هفته مقدس و عید پاک مبارک آرزو کرد و گفت: «ما همچنان پشت شما هستیم و در هر قدم از شما حمایت میکنیم.»
