اکوایران: چین سال‌ها با تکیه بر تجارت آزاد، سرمایه‌گذاری صنعتی و گسترش زنجیره‌های تأمین، جایگاه خود را در اقتصاد جهانی تثبیت کرد. اما حالا این کشور از موقعیت مسلط خود در تولید و تأمین کالاهای راهبردی، به‌عنوان ابزاری برای پیشبرد اهداف ژئوپلیتیکی استفاده می‌کند.
محدودیت صادرات ماشین‌آلات صنعتی، عناصر معدنی کمیاب و فناوری‌های پیشرفته، بخشی از راهبرد تازه پکن است؛ راهبردی که هدف آن حفظ وابستگی دیگر کشورها به ظرفیت‌های صنعتی چین است. حتی کالاهایی مانند ماشین‌آلات حفاری تونل نیز می‌توانند در این معادله نقش پیدا کنند؛ به‌ویژه وقتی پای اختلافات مرزی و ملاحظات نظامی در میان باشد.
این رویکرد با تغییر نگاه شی جین‌پینگ به اقتصاد چین ارتباط دارد. در این نگاه، تجارت، فناوری و تولید دیگر صرفاً ابزارهایی برای رشد اقتصادی نیستند؛ بلکه باید در خدمت رقابت راهبردی با غرب و تضمین موقعیت جهانی چین قرار بگیرند.
در سوی دیگر، آمریکا و اروپا نیز با سیاست‌هایی مانند محدودیت صادرات فناوری و بازگرداندن زنجیره‌های تولید، به دنبال کاهش وابستگی خود به چین هستند.
اما این رقابت یک تناقض اساسی دارد: وقتی منطق امنیت و سیاست بر منطق اقتصادی غلبه می‌کند، سودآوری و کارایی بنگاه‌ها تحت فشار قرار می‌گیرد. شاید کشورها در کوتاه‌مدت بتوانند هزینه این تقابل را تحمل کنند، اما در بلندمدت، سیاسی شدن اقتصاد می‌تواند به بهای تضعیف همان ظرفیت تولیدی تمام شود که قرار است قدرت ملی را تقویت کند.
آیا اقتصاد جهانی در حال ورود به عصر تازه‌ای است که در آن وابستگی صنعتی، مهم‌ترین ابزار قدرت سیاسی خواهد بود؟
