به گزارش اکوایران به نقل از اقتصادنیوز، اظهارات متناقض با چاشنی لحن تهدیدآمیز ترامپ و تحرکات نظامی اخیر آمریکا بار دیگر پرسشی درباره احتمال درگیری نظامی با ایران را به میان آورده است.
وزارت دفاع آمریکا نیز در استراتژی دفاعی جدید خود ایران همچنان یک چالش استراتژیک و مستمر خوانده است. رئیس جمهور آمریکا نیز گفته که کاخ سفید وضعیت ایران را زیر نظر دارد. البته او این ادعا را نیز مطرح کرده که ایران علاقهمند به مذاکره است و واشنگتن آمادگی گفتوگو را دارد.
برای بررسی این شرایط اقتصادنیوز با حسن هانیزاده، تحلیلگر سیاست خارجی گفتگو کرده است. تحلیل این کارشناس سیاست خارجی حاکی از آن است که بین جنگ و مذاکره کفه ترازو به سمت درگیری با آمریکا سنگینی می کند.
او معتقد است که ترامپ فاقد عقلانیت دیپلماتیک است و هرگونه گفتوگویی با او فعلاً امکانپذیر نیست.
مشروح این گفتگو را در ادامه بخوانید؛
****
* آقای هانی زاده! سند جدید استراتژی دفاعی آمریکا گفته که ایران به رغم ضرباتی که دیده، همچنان مصمم است تواناییهای نظامی خودش را احیا کند و تهران را همچنان یک چالش استراتژیک خوانده است. از طرفی هم ترامپ از اعمال تعرفههای ۲۵ درصدی برای شرکای تهران خبر داده و گفته که کاخ سفید ایران را زیر نظر دارد؛ البته او صحبت از مذاکره هم کرده است. شما از این وضعیت چه ارزیابیای دارید؟
آمریکا، اتحادیه اروپا و رژیم صهیونیستی، درصدد طراحی یک سناریوی خطرناک جنگ داخلی و تجزیه ایران بودند. برای اینکه آمریکا بتواند آن سیاستهای «فرار به جلو» را بازطراحی کند و ادامه بدهد، یک سلسله اقداماتی انجام داده است. از جمله اینکه محور مثلث شرارت (آمریکا، اروپا و رژیم صهیونیستی) جریانسازیهای شدیدی را اخیراً علیه ایران به صورت همزمان آغاز کردند. شورای امنیت جلسه نمایشی برگزاری کرد و تلاش کرد که علیه ایران قطعنامه صادر کند.
ترامپ عقلانیت دیپلماتیک لازم را ندارد
همچنین شورای حقوق بشر در نشستی با یک اقلیت و یک اکثریت نسبی (تقریبا ۲۰ رای مثبت از مجموع ۳۵ کشور) یک قطعنامه را علیه ایران تصویب کرد که این برخلاف آییننامههای شورای حقوق بشر است؛ چرا که این شورا در طول جنگ دو ساله غزه و شهادت بیش از ۷۱ هزار نفر از زنان و کودکان اهل غزه، هیچگونه قطعنامهای علیه اسرائیل صادر نکرد، اما اروپا علیه ایران و نهادهای دفاعی ایران قطعنامه تصویب کرد. این نشان میدهد که همزمان با جریانسازیهای رسانهای، جریانسازی نهادهای بینالمللی هم علیه ایران آغاز شده است.
* اظهارات ترامپ را چطور ارزیابی می کنید؟
دونالد ترامپ اظهارات ضد و نقیضی داشته و این نشان میدهد که سیاست آمریکا، سیاستی شفاف و واضح در برابر ایران نیست. هدفش در واقع ایجاد وحشت در جامعه ایران است و اینکه القا کند ایران همواره در حالت آمادهباش دائمی در برابر جنگ احتمالی و هجوم احتمالی آمریکا است. در حالی که ایران از توانمندی بالایی برای دفاع از تمامیت ارضی خود برخوردار است و در گذشته هم این را به اثبات رسانده است. لذا اظهارات دونالد ترامپ نشان میدهد که او عقلانیت دیپلماتیک لازم را ندارد.
حضور ژنرالهای پنتاگون در اسرائیل یعنی دنبال فضایی برای حمله نظامیاند
* فکر میکنید که او دنبال حمله نظامی به ایران باشد؟
در واقع همه چیز احتمال دارد. با توجه به اینکه رفتار دونالد ترامپ شناخته شده نیست و اکنون هم شماری از ژنرالهای پنتاگون وارد رژیم صهیونیستی و اراضی اشغالی شدند، به نظر میرسد که اینها دنبال ایجاد فضایی برای حمله نظامی به ایران هستند. هرچند این احتمال در شرایط کنونی شاید کمتر محتمل به نظر برسد، اما ایران و نیروهای مسلح باید همیشه «انگشت روی ماشه» باشند.
* در ارتباط با مذاکره چطور؟ برخی اینگونه تحلیل میکنند که طرفین مقداری در حال کوتاه آمدن هستند. آیا آمریکاییها دنبال مذاکره هم هستند؟
آنچه که دونالد ترامپ اعلام کرده که ایران تمایل به مذاکره دارد، یک نوع فریب (یا مانور سیاسی) است. او سعی میکند که به نوعی خود را به جهانیان صلحطلب نشان دهد. الان در این شرایط هرگونه مذاکره امکانپذیر نیست؛ به دلیل اینکه آمریکا از تمام ابزارهای خود برای ایجاد شورش داخلی استفاده کرد. باید یک فضای مناسبی برای گفتمان و احترام دوجانبه بین ایران و آمریکا به وجود بیاید که این فضا هنوز ایجاد نشده است.
ظرفیت چین و روسیه برای میانجیگری از همه بالاتر است
* آقای اولیانوف، سفیر روسیه در وین، هم با گروسی و هم با ویتکاف دیدار کرده و در این دیدارها درباره ایران هم صحبت شده است. فکر می کنید روسیه و چین به دنبال ممانعت از جنگ هستند؟
بله، هم چین، هم روسیه و هم کشورهای عرب منطقه مانند قطر، عربستان سعودی، مصر و حتی ترکیه (به عنوان کشوری که دارای مرز مشترک با ایران است)، اینها دنبال این هستند که فضا را مهار کنند و از بروز یک جنگ جدید جلوگیری کنند. به دلیل اینکه اگر جنگی اتفاق بیفتد، قطعاً منحصر به جغرافیای ایران باقی نخواهد ماند و همه منطقه را درگیر خواهد کرد.
* فکر میکنید این تلاشها ثمربخش خواهد بود؟
به نظر میرسد روسیه این ظرفیت را دارد، چین هم این ظرفیت را دارد. عربستان، قطر، ترکیه و مصر هم کشورهای تأثیرگذار منطقهای هستند و میتوانند مؤثر واقع بشوند. البته این بستگی به حسن نیت طرف آمریکایی و اتحادیه اروپا دارد.
* کدام یک از این کشورها میانجی قویتری میتواند بین تهران و واشنگتن باشد؟
روسیه و چین دو کشوری هستند که به لحاظ نظامی، سیاسی و اقتصادی ظرفیت بسیار بالایی دارند و میتوانند میانجیگری کنند و قدرت تأثیرگذاری چین و روسیه از بقیه کشورهای منطقه بیشتر است.
گرینلند موضوع انحرافی و حاشیه ای است
* در این میان مذاکرات صلح با موضوع جنگ اوکراین در امارات برقرار است. فکر می کنید امارات که میزبانی این چنین نشستی را عهده دار شده می تواند در مورد تهران و واشنگتن هم ظرفیت از خود نشان دهد؟
بله، به هر حال اماراتیها تلاش خودشان را خواهند کرد. امارات هم کشوری است که به لحاظ سیاسی و اقتصادی در منطقه مهم است و سعی میکند از هرگونه بروز جنگی در منطقه جلوگیری کند. ولی به هر حال ظرفیت چین، روسیه و حتی ترکیه بسیار بالاست و نقش این کشورها میتواند مؤثرتر باشد؛ چون چین و روسیه دو کشور دارای حق وتو در سازمان ملل هستند و از قدرت نظامی و اقتصادی بالایی برخوردارند.
* اخیرا مناقشه بر سر گرینلند موضوع مورد توجه اروپا و روسیه و حتی آمریکا شده است. آیا این موضوع نشاندهنده اولویت گرینلند نسبت به ایران برای ترامپ نیست؟
گرینلند یک موضوع انحراف است. اتحادیه اروپا و آمریکا به نقطهای نخواهند رسید که بر سر یک جزیره با هم درگیر شوند و مناسبات سیاسی خود را کاهش دهند. اروپا بخشی از سیاستهای خودش را با آمریکا هماهنگ میکند. مسئله گرینلند یک مسئله حاشیهای است و به نظر میرسد نسبت به ایران اولویت نداشته باشد. اتحادیه اروپا هم به نوعی تلاشش بر این است که این مسئله را از رهگذر دیپلماتیک حل بکند. اولویت آمریکا فعلاً مسائل دیگر است.
