به گزارش اکوایران، در ۲۴ ساعت اخیر، مجموعهای از تحولات همزمان در چند جبهه نظامی، دیپلماتیک و امنیتی، تصویری پیچیده از وضعیت منطقه و نقشآفرینی بازیگران اصلی آن ترسیم کرده است.
وضعیتی که در آن، همزمان با ادامه درگیریهای میدانی در جنوب لبنان، تنشهای مرتبط با ایران و ایالات متحده، و تحرکات دیپلماتیک در سطح چین و خاورمیانه، بحث درباره «آتشبسها، توافقها و خطوط قرمز جدید» بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته است.
در عرصه نظامی، جنوب لبنان همچنان بهعنوان یکی از کانونهای اصلی درگیری باقی مانده است؛ جایی که با وجود اعلام آتشبس، حملات هوایی بهصورت گسترده ادامه دارد و تنها در یک روز بیش از ۳۰ حمله هوایی ثبت شده است.
همزمان، در حوزه دیپلماسی بینالمللی، تحرکات تازهای میان آمریکا، چین و ایران در جریان است. سناتورهای آمریکایی در پکن، در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا خود را برای سفر به چین آماده میکند، بر ضرورت «ثبات» در روابط واشنگتن و پکن تأکید کردهاند. این دیدار که پس از سفر عباس عراقچی به چین انجام شد، در فضایی صورت گرفت که مقامات چینی نیز بر ضرورت پایان تنشهای منطقهای، از جمله درگیریهای مرتبط با ایران، تأکید کردهاند.
در همین چارچوب، گزارشهایی نیز از تشدید گفتوگوها درباره شروط احتمالی آمریکا برای ایران منتشر شده است. بر اساس این گزارشها، محور اصلی این شروط شامل محدودیتهای گسترده در برنامه هستهای ایران، از جمله توقف طولانیمدت غنیسازی، برچیدن برخی تأسیسات کلیدی و پذیرش سازوکارهای نظارتی سختگیرانه است؛ موضوعی که میتواند چارچوب مذاکرات آینده را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد.
مجموع این رویدادها نشان میدهد که منطقه در آستانه مرحلهای حساس و چندلایه قرار گرفته است؛ مرحلهای که در آن، همزمانی جنگهای نیابتی، فشارهای دیپلماتیک، شروط سختگیرانه مذاکراتی و رقابت قدرتهای بزرگ، چشمانداز روزهای پیشرو را کماکان در هالهای از ابهام نگه داشته است.
احتمال دارد ایران لبنان را در توافق صلح با آمریکا بگنجاند
12:00 | به گزارش الجزیره، محمد المصری، استاد موسسه مطالعات عالی دوحه، عنوان کرد، اینکه آیا ایران متحد خود، لبنان را در توافق احتمالی برای پایان دادن به جنگ با آمریکا قرار خواهد داد یا خیر، همچنان «یکی از سوالات بزرگ» است.
المصری به الجزیره گفت: احساس من این است که ایران نوعی پیمان عدم تجاوز را درخواست خواهد کرد که باید شامل متحد آمریکا، اسرائیل، نیز بشود. او تاکید کرد که پیگیری پروژه توسعهطلبانه «اسرائیل بزرگ» توسط اسرائیل شامل تصرف بخشهایی از زمینهای لبنان در جنوب رودخانه لیتانی است.
«فکر نمیکنم ایران این را بپذیرد. اگر این کار را انجام دهند، به عنوان رها کردن آرمان بزرگتر و یک متحد بسیار مهم، حزبالله، که در کنار آنها ایستاده بود، تلقی میشود.»
این تحلیلگر ادامه داد که اسرائیل «در تلاشها برای صلح خرابکاری کرده است. این تصادفی نیست که ما بزرگترین پیشرفت خود را به دست آوردیم... و اینکه اسرائیل سپس تصمیم گرفت با نقض بزرگی به بیروت حمله کند.»
شروط ایران برای شروع مذاکرات با آمریکا
11:00 | سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس شروط ایران برای شروع مذاکرات با آمریکا را اعلام کرد.
به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس درخصوص روند مذاکراتی و پاسخ جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد: ایران آمادگی دارد مذاکراتی را از طریق کشور پاکستان پیگیری کند، اما به شرطی که طرف مقابل، شروط و چارچوبهای تعیینشده از سوی ایران را بپذیرد.
جنوب لبنان همچنان زیر آتش
10:00 | جنوب لبنان همچنان یک منطقه جنگی فعال است و عملاً آتشبسی در آن برقرار نیست. حملات هوایی بهصورت بیوقفه ادامه دارد؛ بهطوریکه تنها روز گذشته، بیش از ۳۰ حمله هوایی در کمتر از ۲۴ ساعت انجام شد.
به گزارش الجزیره، در این میان، غیرنظامیان بهای سنگینی میپردازند. سازمان ملل متحد اعلام کرده است که شمار تلفات غیرنظامیان بهصورت روزانه در حال افزایش است و بحران انسانی نیز روزبهروز بیثباتتر میشود؛ چراکه اسرائیل همچنان به صدور دستورات تخلیه اجباری ادامه میدهد و عملاً روستاهای بیشتری را خالی از سکنه میکند.
با وجود اعلام آتشبس، حملات هوایی همچنان ادامه دارد و دهها نفر در این حملات کشته شدهاند. با این حال، اسرائیل هنوز به هدف خود، یعنی توقف شلیک موشکها و حملات پهپادی مسلحانه حزبالله، دست نیافته است.
حزبالله همچنان به هدف قرار دادن نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان ادامه میدهد. ارتش اسرائیل نیز روز گذشته تأیید کرد که یکی دیگر از سربازانش بهشدت زخمی شده است.
دیدار سناتورهای آمریکایی با وزیر خارجه چین در آستانه سفر ترامپ
09:45 | سناتورهای آمریکایی، در حالی که دونالد ترامپ برای سفر به پکن آماده میشود، خواستار «ثبات» در روابط با چین شدند.
در پی سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه به چین، هیاتی دوحزبی از سنای آمریکا در پکن با وانگ یی دیدار کرد. بر اساس گزارش الجزیره، این دیدار که روز پنجشنبه انجام شد، تنها یک روز پس از ملاقات عراقچی و وانگ یی، بر موضوعاتی همچون روابط تجاری و ثبات منطقهای متمرکز بوده است.
وانگ یی در دیدار با عراقچی، خواستار پایان فوری جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران شد و این جنگ را «نامشروع» توصیف کرد.
تحلیلگران معتقدند که ترامپ مشتاق است پیش از نشست هفته آینده خود در پکن با شی جین پینگ، رئیسجمهوری چین به توافقی با تهران دست یابد.
همچنین استیو دینز، که ریاست این هیات آمریکایی را برعهده داشت، بر ضرورت «ثبات و احترام متقابل» در روابط میان پکن و واشنگتن تأکید کرد.
محسن رضایی: کنترل تنگه هرمز باید در دست ایران بماند
09:30 | محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام اعلام کرد که ایران «در موضوع هستهای با هیچکس مذاکره نخواهد کرد» و تأکید داشت که کنترل تنگه هرمز باید در اختیار ایران باقی بماند.
به گزارش الجزیره و به نقل از ایسنا، رضایی هشدار داد: اگر کنترل و مدیریت تنگه هرمز از دست ایران خارج شود، دشمن بار دیگر آن را به ابزاری علیه ایران و مردمش تبدیل خواهد کرد.
او همچنین افزود: الگوی ایرانی بر این اصل تأکید دارد که کشورهای منطقه باید امنیت خود را تأمین کنند و نیروهای خارجی ـ چه آمریکایی و چه اروپایی ـ باید منطقه را ترک کنند.
ترامپ با اعلام «عملیات آزادی»، خشم رهبری عربستان را برانگیخت
09:20 | رسانه انتخاب به نقل از انبیسی نوشت، دو مقام آمریکایی گفتند که ترامپ با اعلام «عملیات آزادی» در رسانههای اجتماعی در بعدازظهر یکشنبه، متحدان خلیج فارس خود را غافلگیر کرد، اقدامی که خشم رهبری عربستان را برانگیخت.
در پاسخ، ریاض به ایالات متحده اطلاع داد که به ارتش آمریکا اجازه نخواهد داد از پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در جنوب شرقی ریاض، هواپیما به پرواز درآورد یا از حریم هوایی آن برای پشتیبانی از این عملیات استفاده کند.
تماس تلفنی بین ترامپ و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، نتوانست این بحران را حل کند و رئیس جمهور آمریکا را مجبور کرد تا «پروژه آزادی» را به حالت تعلیق درآورد.
یک منبع سعودی گفت: عربستان سعودی به شدت از تلاشهای دیپلماتیک انجام شده توسط پاکستان برای میانجیگری توافق بین ایران و ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ حمایت میکند.
ایران ادعای حمله به کشتی کرهجنوبی را تکذیب کرد
08:30 | تهران هرگونه دخالت در انفجار و آتشسوزی کشتی کرهجنوبی در تنگه هرمز را «قاطعانه» تکذیب کرد.
به گزارش الجزیره، ایران اعلام کرد که هیچگونه نقشی در حادثه رخداده برای یک کشتی کرهای در اوایل این هفته در تنگه هرمز نداشته است.
سفارت ایران در سئول در بیانیهای اعلام کرد: «ایران هرگونه ادعا در مورد دخالت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در حادثهای که منجر به آسیب به یک کشتی کرهای در تنگه هرمز شد را قاطعانه رد میکند.»
در همین حال، وزارت امور خارجه کره جنوبی روز سهشنبه اعلام کرد که علت دقیق انفجار و آتشسوزی در کشتی تحت مدیریت کره جنوبی تنها پس از انتقال آن به بندر مشخص خواهد شد.
پیش از این، ترامپ در شبکه اجتماعی خود مدعی شده بود که ایران به یک کشتی باری کرهجنوبی در تنگه هرمز شلیک کرده است.
سفارت ایران همچنین تأکید کرده است که به دلیل اقدامات تهاجمی ایالات متحده و اسرائیل، تهران اکنون تنگه هرمز را بخشی حیاتی از «جغرافیای دفاعی» خود میداند.
در این بیانیه آمده است که پروتکلهای امنیتی در این آبراه استراتژیک، بهدلیل افزایش تنشها و فعالیت «نیروهای متخاصم و متحدان آنها»، دستخوش تغییر شدهاند.
روایت نیویورک تایمز از جنگ آمریکا با ایران
02:00 | نیویورک تایمز در روایت خودش از جنگ با ایران نوشت، رئیسجمهوری آمریکا حدود ۵۰ هزار نیرو را برای جنگ علیه ایران اعزام کرد و آنها را در ناوهای هواپیمابر، ناوشکنها، واحدهای اعزامی تفنگداران دریایی و هواپیماهای جنگی مستقر ساخت.
این نیروها، با چتر نجات در کولهپشتیهایشان و کیتهای بقا در کنار خود، بخشی از مأموریتی بودند که آقای ترامپ آن را چنین توصیف کرده بود: «نابودی موشکهای ایران و با خاک یکسان کردن صنعت موشکی این کشور.»
اکنون، ارتش ایالات متحده در منطقه در حالت آمادهباش قرار دارد؛ در حالی که کاخ سفید سیگنالهای متناقضی درباره وضعیت این عملیات نظامی ارائه میدهد.
روز گذشته مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده اعلام کرد عملیات «خشم حماسی» ،نامی که برای کارزار نظامی آمریکا انتخاب شده، پایان یافته است. همچنین پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا عنوان کرد که هدف اصلی این عملیات، کمک به عبور کشتیها از تنگه هرمز بوده است؛ هرچند ترامپ بعداً اعلام کرد که همین تلاش نیز متوقف شده است.
سپس رئیسجمهوری آمریکا در شبکههای اجتماعی نوشت که اگر ایران «با آنچه توافق شده موافقت کند»، بدون ارائه توضیح بیشتر، جنگ پایان خواهد یافت و عبور امن کشتیها از تنگه هرمز تضمین میشود. او همچنین هشدار داد: «اگر آنها موافقت نکنند، بمباران آغاز میشود.»
با این حال، نیروی دریایی ایالات متحده همچنان در حال اجرای محاصره دریایی علیه تمام کشتیهای ورودی و خروجی بنادر ایران است؛ محاصرهای که پس از بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران اعمال شد. یک جنگنده نیروی دریایی آمریکا نیز روز چهارشنبه یک نفتکش با پرچم ایران را که قصد عبور از این محاصره را داشت، از کار انداخت.
پیش از آغاز جنگ در ماه فوریه، معمولاً حدود ۴۰ هزار نیروی آمریکایی در پایگاهها و کشتیهای مستقر در خاورمیانه، از جمله در عربستان سعودی، بحرین، عراق، سوریه، اردن، قطر، امارات متحده عربی و کویت، حضور داشتند. اما به گفته یکی از مقامات نظامی ایالات متحده، با تشدید درگیریها از سوی ترامپ، این تعداد به بیش از ۵۰ هزار نفر افزایش یافت.
تعداد دقیق نیروهای آمریکایی بهدلیل حملات جمهوری اسلامی ایران به پایگاههای آمریکا و جابهجایی مداوم نیروها به پایگاهها و مناطق دیگر، از جمله در خاورمیانه، اروپا و حتی خاک ایالات متحده، مشخص نیست.
جزئیات شروط جدید آمریکا برای ایران
01:00 | وال استریت ژورنال در گزارشی از لیست درخواستهای جدید آمریکا از جمهوریاسلامی ایران به نقل از مقام ارشد آمریکایی خبر داد.
این رسانه نوشت، دونالد ترامپ، سهشنبه شب بهطور ناگهانی پروژه «آزادی در تنگه هرمز» را با استناد به پیشرفت در مذاکرات با ایران متوقف کرد. اکنون ایرانیها در حال بررسی چارچوب پیشنهادی ایالات متحده هستند؛ چارچوبی که در صورت پذیرش، به مذاکراتی ۳۰ روزه برای دستیابی به یک توافق جامع و دقیق منجر خواهد شد.
بر اساس گفتوگوهای وال استریت ژورنال با مقامات ارشد آمریکایی، خطوط قرمز ایالات متحده در این مذاکرات به شرح زیر است:
ایالات متحده اعلام کرده است که برای پیشبرد توافق، به تعهد و تضمین ایران مبنی بر عدم پیگیری سلاح هستهای، برچیدن تأسیسات فردو، نطنز و اصفهان، ممنوعیت هرگونه فعالیت هستهای زیرزمینی و همچنین پذیرش بازرسیهای درخواستی ـ همراه با اعمال مجازات در صورت تخلف ـ نیاز دارد.
همچنین، آمریکا خواستار تعیین یک مهلت قانونی ۲۰ ساله برای توقف غنیسازی هستهای ایران و تحویل تمامی مواد هستهای غنیشده است.
تصویر مبهم از آینده منطقه
در مجموع، آنچه از این تحولات برمیآید، ورود منطقه به مرحلهای از «تعلیق تنش» است؛ جایی که نه جنگ بهطور کامل متوقف شده و نه دیپلماسی به نتیجهای قطعی رسیده است. از لبنان تا تنگه هرمز و از واشنگتن تا پکن، همه بازیگران در حال بازتعریف موقعیت خود در برابر یک نظم امنیتی ناپایدار هستند. باید دید در روزهای پیشرو پاسخ جمهوری اسلامی ایران به شروطی که از طرف آمریکا اعلام شده، چه خواهد بود. پاسخی که میتواند تمام معادلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی خاورمیانه را تحت تاثیر قرار دهد.
