به گزارش اکوایران، در حالی که نشانههایی از کاهش تنش میان ایران و آمریکا دیده میشود، همچنان آینده این روند در هالهای از ابهام قرار دارد. طی روزهای اخیر، همزمان با مطرح شدن خبرهایی درباره احتمال توافق موقت، تمدید آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز، بار دیگر بحث بازگشت دیپلماسی به مرکز تحولات خاورمیانه جدیتر شده است.
با این حال، اختلاف دیدگاهها درباره پرونده هستهای ایران، نگرانی اسرائیل از روند مذاکرات و تردید نسبت به میزان پایداری توافق احتمالی، همچنان سایه سنگینی بر فضای سیاسی منطقه انداخته است.
در این میان، بسیاری از تحلیلگران معتقدند تحولات اخیر تنها نتیجه فشارهای خارجی نیست، بلکه شرایط داخلی کشورهای درگیر نیز در تغییر مسیر بحران نقش مهمی ایفا کرده است. افزایش هزینههای اقتصادی و امنیتی جنگ، فشار افکار عمومی و نگرانی از گسترش بیثباتی در منطقه، بازیگران مختلف را به سمت مهار تنش و جلوگیری از ورود به مرحلهای خطرناکتر سوق داده است.
همزمان، نقش کشورهای منطقه و همچنین اختلافات آشکار میان دولت آمریکا و اسرائیل درباره نحوه مدیریت بحران، به یکی از عوامل مهم در تحلیل آینده مذاکرات تبدیل شده است؛ موضوعی که میتواند بر سرنوشت توافق احتمالی و دوام آتشبس تأثیرگذار باشد.
علی بیگدلی، کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با اکوایران، ابعاد مختلف این تحولات، چشمانداز ادامه مذاکرات، موانع پیشروی توافق و تأثیر متغیرهای منطقهای و بینالمللی بر آینده بحران ایران و آمریکا را بررسی کرده است.
بیگدلی: ادامه تنش ایران و آمریکا دیگر ممکن نیست
بیگدلی با اشاره به تحولات اخیر میان ایران و آمریکا، تأکید کرد که شرایط داخلی و بینالمللی دو طرف بهگونهای است که ادامه تنش و جنگ، دیگر نمیتواند راهحل مؤثری برای بحران باشد و مسیر مذاکرات بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است.
بیگدلی با اشاره به فشارهای داخلی موجود در ایران گفت: «واقعیت این است که کشور با مشکلات و فشارهای متعددی روبهروست و بخشی از جامعه نیز نارضایتیهایی دارد. در چنین شرایطی، ادامه وضعیت بحرانی و فرسایشی نمیتواند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند.»
او همچنین معتقد است که جنگ در ماههای اخیر نتوانسته اهداف مورد نظر طرفهای درگیر را محقق کند و همین مسئله باعث شده نگاهها دوباره به سمت دیپلماسی و مذاکره بازگردد.
این کارشناس مسائل بینالملل افزود: «از ابتدا هم مشخص بود که جنگ بهتنهایی نمیتواند به اهداف نهایی خود در قبال ایران برسد و در نهایت، مسیر حلوفصل اختلافات ناگزیر به سمت مذاکره خواهد رفت.»
بیگدلی با اشاره به فضای فعلی منطقه و احتمال تداوم آتشبس گفت: «به نظر میرسد هر دو طرف، چه ایران و چه آمریکا، به نوعی به این جمعبندی رسیدهاند که ادامه درگیری هزینههای سنگینی خواهد داشت. به همین دلیل، احتمال تداوم آتشبس و ادامه روند مذاکرات وجود دارد.»
او با اشاره به برخی پیشنهادها درباره توقف موقت برخی اقدامات تنشزا برای تسهیل مذاکرات اظهار کرد: «فضای بینالمللی نیز در حال حاضر به سمت حمایت از کاهش تنش حرکت میکند و بسیاری از بازیگران منطقهای و جهانی تمایل دارند بحران کنترل شود و به سمت توافق پیش برود.»
بیگدلی در بخش دیگری از سخنانش به نقش اسرائیل و لابی این کشور در آمریکا اشاره کرد و گفت: «بدون تردید اسرائیل تلاش خواهد کرد روند توافق احتمالی میان ایران و آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد، اما در مقطع فعلی به نظر میرسد اختلافاتی میان نتانیاهو و برخی محافل سیاسی آمریکا به وجود آمده که میتواند تا حدی به نفع روند مذاکرات باشد.»
او افزود: «اکنون شرایط بهگونهای است که حتی بخشی از جریانهای سیاسی در آمریکا نیز نسبت به سیاستهای نتانیاهو نگاه انتقادیتری پیدا کردهاند و این مسئله میتواند فضای بیشتری برای پیشبرد مذاکرات ایجاد کند.»
این کارشناس مسائل بینالملل در پایان تأکید کرد که آینده تحولات تا حد زیادی به توان طرفین در مدیریت اختلافات و حفظ مسیر دیپلماسی وابسته است و هرگونه اقدام تنشزا میتواند روند فعلی را با چالش مواجه کند.
