به گزارش اکوایران، در روز چهلوهشتم آتشبس، تصویر تحولات منطقهای بیش از هر زمان دیگری به یک صحنه چندلایه و درهمتنیده از دیپلماسی فعال، رقابت قدرتهای بزرگ و استمرار تنشهای میدانی شباهت دارد؛ صحنهای که در آن همزمان چند مسیر موازی در جریان است، اما هیچکدام هنوز به نقطه تثبیت یا توافق نهایی نرسیدهاند.
از یکسو، رایزنیهای دیپلماتیک ایران و ایالات متحده همچنان ادامه دارد و بازیگرانی مانند پاکستان و چین تلاش دارند از طریق میانجیگری یا حمایت سیاسی، فضای گفتوگو را زنده نگه دارند؛ و از سوی دیگر، واشنگتن با حفظ ادبیات فشار و هشدار، در عین اشاره به «امکان توافق»، گزینههای جایگزین را نیز بهصراحت روی میز نگه داشته است.
در این میان، نقش پاکستان بهعنوان یکی از کانالهای فعال ارتباطی در هفتههای اخیر برجستهتر شده است؛ سفرهای پیاپی مقامات ارشد این کشور به تهران و سپس پکن، در کنار اشاره به گفتوگوهای غیررسمی با محوریت کاهش تنش میان ایران و آمریکا، نشان میدهد که تلاش برای شکلدهی به یک چارچوب تفاهم، صرفاً در سطح دوجانبه باقی نمانده و به یک شبکه چندجانبه از میانجیها و بازیگران منطقهای و فرامنطقهای تبدیل شده است.
در سطح دیگر، مواضع ایالات متحده بهویژه از زبان مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا نشاندهنده راهبردی ترکیبی از فشار و دیپلماسی است؛ راهبردی که در آن از یکسو بر امکان دستیابی به «توافقی خوب» تأکید میشود و از سوی دیگر، سناریوی «برخورد از راه دیگر» نیز همچنان باز نگه داشته شده است. همزمان، بحثهایی مانند کنترل تنگه هرمز، تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده، نشان میدهد که اختلافات همچنان در سطحی عمیق و ساختاری باقی ماندهاند و مسیر توافق، حتی در صورت پیشرفت، با موانع جدی روبهرو است.
در سوی مقابل، ایران نیز با تأکید بر منطق «چشم در برابر چشم» در حوزه نظامی و «عمل در برابر عمل» در حوزه دیپلماتیک، تلاش میکند چارچوبی مبتنی بر توازن و عدم اعتماد مطلق را حفظ کند. اظهارات مقامات ایرانی و گزارشهای رسانهای نزدیک به نهادهای رسمی نشان میدهد که تهران همچنان نسبت به نیت و تعهدات واشنگتن بدبین است و هرگونه توافق احتمالی را نه بهعنوان نقطه پایان اختلافات، بلکه بهعنوان یک مرحله مشروط و قابل بازبینی تلقی میکند.
در کنار این تحولات سیاسی و دیپلماتیک، بُعد میدانی بحران نیز همچنان فعال است. تشدید درگیریها در جنوب لبنان، ادامه حملات اسرائیل و تهدیدات متقابل، نشان میدهد که آتشبس موجود شکننده است و ظرفیت گسترش بحران به جبهههای جدید همچنان وجود دارد. این وضعیت بهویژه زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که همزمان گمانهزنیهایی درباره احتمال گسترش توافق ایران و آمریکا به سایر پروندههای منطقهای از جمله لبنان مطرح میشود، هرچند هنوز هیچ سازوکار مشخصی برای آن تعریف نشده است.
در مجموع، مجموعه این تحولات نشان میدهد که منطقه در مرحلهای حساس از «تعلیق راهبردی» قرار دارد؛ مرحلهای که در آن نه جنگ بهطور کامل متوقف شده و نه صلحی پایدار شکل گرفته است. در چنین شرایطی، هر تحول در مسیر مذاکرات ایران و آمریکا میتواند اثرات زنجیرهای بر سایر بحرانهای منطقهای، از تنگه هرمز تا مرزهای لبنان، برجای بگذارد و معادلات امنیتی خاورمیانه را وارد فاز جدیدی کند.
بقایی: تمرکز مذاکرات بر خاتمه جنگ است
10:40 | اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در نشست خبری هفتگی درباره مذاکره با آمریکا برای پایان جنگ و تهدیدات ترامپ برای تعلیق غنی سازی گفت: تضمین قدرت شماست. تضمین درسی است که ملت به متجاوزان داد. مذاکره کنندگان بخشی از حاکمیت هستند و وظایف روشنی دارند. تمرکز مذاکرات بر خاتمه جنگ است و در این مرحله درباره هستهای صحبت نداریم. تهدیدها و فشارها و تصویر کشیدنها بخشی از سیاست ورزی در آن طرف دنیاست. ما واقعیت ها را میبینیم.
سخنگوی وزارت خارجه در خصوص گفتگوی ترامپ با رهبران منطقه و ادعای حمله به ایران و تهدیدها گفت: تضمینی برای پایبندی به طرف مقابل وجود ندارد. ما کارهای مهمی داریم و اگر بخواهیم پاسخ به توئیت ها و عکسها بدهیم، به کارهای مهمتر نمی رسیم. ما متمرکز بر طراحی و پیشبرد بهترین شیوه ها برای صیانت از منافع ملی ایران هستیم. ما سبک خودمان را داریم و قرار نیست روش دشمن را کپی برداری کنیم.
او درباره توقف جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان گفت: این در متن تفاهم وجود دارد.
بقایی در واکنش به ادعای پیشرفت در مذاکرات توسط آمریکا گفت: این تحولاتی که در چند روز اخیر خبری شد محصول چند هفته گفتگو از طریق میانجی پاکستانی بود. اینکه در زمینه بخش زیادی از موضوعات مورد گفتگو به یک جمعبندی رسیدیم امر درستی است اما اینکه امضای توافق قریب الوقوع است کسی نمی تواند چنین ادعایی بکند. سیاستورزی در آمریکا دچار نوعی تذبذب شده است. اینکه ظرف چند ساعت با دیدگاه های متناقض روبه رو میشود روند هر گفتگویی را دچار مشکل میکند. ما در دیپلماسی با چشمان باز برای صیانت از منافع ملی کوشش خواهیم کرد.
سخنگوی وزارت خارجه گفت: موضوعات شکلی، فرع بر اصل موضوع و محتوا است. ما الان متمرکز بر روند مذاکرات هستیم. اینکه بعداً به چه شکلی تفاهم اعلام شود یا امضا شود، یک موضوعی است که خب فرصت هست برای تصمیمگیری درباره آن در آینده.
اینکه هیاتها باز سفری داشته باشند به تهران یا متقابل، بله ممکن است؛ اگر لازم شود چنین کاری انجام خواهد شد. ولی در شرایط فعلی، ما برنامهای برای سفر به پاکستان یا سفر هیئت پاکستانی به ایران فعلاً چیزی را برنامهریزی نکردهایم.
فرمانده ارتش پاکستان پس از سفر به تهران راهی پکن شد
10:30 | گزارشهای تلویزیونی محلی اسلامآباد حاکی از آن است که عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، که از او به عنوان یکی از چهرههای کلیدی در تلاشها برای دستیابی به توافق میان واشنگتن و تهران یاد میشود، به همراه شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، به پکن سفر کرده است.
بنابه گزارش الجزیره، منیر هفته گذشته نیز به همراه محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، در چارچوب تلاشهای میانجیگرانه برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به تهران سفر کرده بود.
در همین حال، چین اعلام کرده است که با پاکستان همکاری خواهد کرد تا «کمکهای مثبتی برای احیای هرچه سریعتر صلح و ثبات در خاورمیانه» ارائه شود.
روبیو: یا با ایران توافق میکنیم یا راه دیگری در پیش میگیریم
10:30 | مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که ایالات متحده یا به «توافقی خوب» با ایران دست خواهد یافت یا «از راه دیگری» با تهران برخورد میکند. این اظهارات در حالی مطرح میشود که واشنگتن تلاش دارد امیدها نسبت به دستیابی قریبالوقوع به توافق در جنگ سهماهه اخیر را کاهش دهد.
روبیو در دهلینو و پس از آنکه دونالد ترامپ، روز یکشنبه اعلام کرد به نمایندگانش گفته برای رسیدن به توافق با ایران عجله نکنند، به خبرنگاران گفت واشنگتن پیش از بررسی «گزینههای دیگر»، به دیپلماسی فرصت کامل خواهد داد.
بنابه گزارش رویترز، او افزود: «پیشنهاد بسیار محکمی روی میز قرار دارد؛ پیشنهادی که از نظر بازگشایی تنگه و ورود به مذاکراتی واقعی، جدی و زمانبندیشده درباره موضوع هستهای، اهمیت زیادی دارد و امیدواریم بتوانیم آن را به نتیجه برسانیم.»
ترامپ نیز یک روز پیشتر در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشته بود که محاصره کشتیهای ایرانی در تنگه هرمز توسط آمریکا «تا زمان دستیابی، تأیید و امضای توافق» ادامه خواهد داشت.
رئیسجمهوری آمریکا همچنین تأکید کرد: «هر دو طرف باید زمان کافی صرف کنند و کار را بهدرستی پیش ببرند.»
دولت ایران تاکنون واکنش رسمی به این اظهارات نشان نداده است. با این حال، خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، گزارش داد که آمریکا همچنان در بخشهایی از توافق احتمالی، از جمله درخواست تهران برای آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، مانعتراشی میکند.
ابراهیم رضایی، سخنگوی امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، نیز روز دوشنبه اعلام کرد: در درگیری نظامی، تاکتیک ایران “چشم در برابر چشم” و در تقابل دیپلماتیک “عمل در برابر عمل” است.»
او در شبکه X نوشت که ایران تسلیم فشار و تهدید نخواهد شد و افزود: «اگر آمریکا خواهان توافق است، باید مذاکره کند؛ اما اگر بنزین ۶ دلاری میخواهد، میتواند به بلوف زدن ادامه دهد.»
همزمان با افزایش خوشبینیها نسبت به نزدیک شدن تهران و واشنگتن به توافق، قیمت نفت حدود ۶ درصد کاهش یافت و به پایینترین سطح خود در دو هفته اخیر رسید.
ترامپ روز شنبه نیز با اعلام اینکه آمریکا و ایران «تا حد زیادی» بر سر یادداشت تفاهم مربوط به توافق صلح ــ که به بازگشایی تنگه هرمز منجر خواهد شد ــ به تفاهم رسیدهاند، انتظارات برای دستیابی به توافق را افزایش داده بود.
چین: جنگ ایران هرگز نباید شعلهور میشد
10:10 | وزارت خارجه چین امروز -4 خرداد- اعلام کرد که جنگ ایران هرگز نباید شعلهور میشد و دلیلی برای ادامه آن وجود ندارد.
به گزارش انتخاب، این وزارتخانه افزود که نباید بار دیگر درهای گفتوگو میان تهران و واشنگتن بسته شود و اعلام کرد که پکن آماده ایفای نقش سازنده برای دستیابی به صلح پایدار است.
وزارت خارجه چین تأکید کرد که باید هرچه سریعتر تردد امن دریایی و ثبات زنجیرههای تأمین بازگردانده شود.
اسرائیل اهالی 10 شهرک در جنوب لبنان را تهدید به حمله کرد
09:50 | ارتش اسرائیل امروز دوشنبه بار دیگر به ساکنان 10 شهرک در شهرستان «النبطیه» در جنوب لبنان هشدار داده که هدف حمله جدید قرار خواهند گرفت.
بر اساس این تهدید، ساکنان «النبطیه التحتا»، «اللویزه»، «سجد»، «عین قانا»، «حاروف»، «کفر رمان»، «زبدین»، «الدویر»، «عدشیت الشقیف» و «میدون» باید دستکم یک کیلومتر از محل سکونت خود فاصله بگیرند.
به گزارش تسنیم، اسرائیل در تداوم تجاوز به خاک لبنان صبح امروز شهرک «کفرا» در شهرستان «بنت جبیل» در جنوب لبنان را هدف تجاوز هوایی خود قرار داد.
جنگندههای رژیم صهیونیستی همچنین شهرک «حبوش» در جنوب لبنان را بمباران کردند. شهرک «مشغرة» در بقاع غربی نیز هدف حمله جنگندههای صهیونیستی قرار گرفت .
جنگندههای رژیم صهیونیستی همچنین امروز 5 بار شهرک «میفدون» در شهرستان نبطیه در جنوب لبنان را بمباران کردند. همچنین شهرک «صدیقین» در شهرستان صور در جنوب لبنان نیز هدف حمله جنگندهها اسرائیلی قرار گرفت.
رژیم صهیونیستی در تداوم تجاوز به خاک لبنان شهرک «عربصالیم» و منطقه «کفرجوز» در جنوب لبنان را هدف حمله هوایی خود قرار داد. شهرک «تبنین» در جنوب لبنان نیز هدف حمله هوایی رژیم صهیونیستی قرار گرفت.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، شهرک «المنصوری» در جنوب لبنان نیز هدف حملات توپخانه ای رژیم صهیونیستی قرار گرفت . گزارشها حاکی است، اطراف دو شهرک «کفرتبنیت» و «النبطیة الفوقا» در جنوب لبنان نیز هدف حمله توپخانههای رژیم صهیونیستی قرار گرفت.
رئیسجمهوری لبنان: عقبنشینی کامل اسرائیل اولویت ملی ماست
09:18 | جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، به مناسبت «روز مقاومت و آزادسازی»، سالروز پایان اشغال ۲۲ ساله جنوب لبنان توسط اسرائیل در سال ۲۰۰۰، بیانیهای صادر کرد و بر لزوم عقبنشینی کامل اسرائیل از خاک لبنان تأکید کرد.
عون در این بیانیه با اشاره به شرایط کنونی جنوب لبنان گفت بزرگداشت امسال در حالی برگزار میشود که اسرائیل همچنان برخی روستاهای جنوبی لبنان را در اشغال خود دارد و حملات مرگبارش ادامه یافته است.
رئیسجمهور لبنان افزود: «مسیر خروج کامل اسرائیل همچنان یک مطالبه ملی ثابت و پایدار است؛ مطالبهای که دولت لبنان از طریق مذاکرات برای تحقق آن تلاش میکند.»
او تأکید کرد: «این مذاکرات به معنای امتیازدهی یا تسلیم نخواهد بود، بلکه تأکیدی دوباره بر حق انحصاری لبنان برای حفاظت از سرزمین و حاکمیت خود و نیز گسترش اقتدار دولت از طریق ارتش و نیروهای امنیتی مشروع کشور است.»
روبیو: شاید امروز خبرهایی از مذاکرات ایران و آمریکا منتشر شود
09:00 | مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز دوشنبه در جریان سفر به هند گفت ایالات متحده ممکن است «شاید همین امروز» اخباری درباره مذاکرات با ایران اعلام کند؛ مذاکراتی که پس از عدم دستیابی دو طرف به توافق در روز یکشنبه، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
به گزارش نیویورک تایمز، روبیو با اشاره به توافق پیشنهادی میان تهران و واشنگتن افزود: «ما پیشنهادی روی میز داریم که به نظر من، از نظر توانایی آنها برای باز نگه داشتن تنگهها و ورود به یک مذاکره واقعی، جدی و زمانبندیشده درباره موضوع هستهای، پیشنهاد بسیار محکمی است.»
روبیو: آمریکا فراخوان حزبالله علیه دولت لبنان را محکوم میکند
05:00 | نعیم قاسم، رهبر حزبالله، روز یکشنبه ضمن استقبال از احتمال دستیابی ایران و ایالات متحده به توافقی برای پایان دادن به جنگ، مذاکرات مستقیم میان لبنان و اسرائیل را رد کرد.
به گزارش نیویورک تایمز، او در سخنرانی خود گفت: میدواریم توافقی کامل برای توقف خصومتها حاصل شود و این توافق شامل ما نیز بشود.
با این حال، قاسم دولت لبنان را به دلیل مشارکت در مذاکرات مستقیم با اسرائیل، که با میانجیگری آمریکا انجام شده، بهشدت مورد انتقاد قرار داد و مدعی شد این گفتوگوها تنها به سود اسرائیل است.
رهبر حزبالله همچنین گفت: مردم حق دارند در مقابله با پروژه آمریکایی ـ اسرائیلی به خیابانها بیایند و دولت را سرنگون کنند.
او درخواستهای دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله را نیز رد کرد و گفت این موضوع نباید بخشی از هیچ توافق صلحی باشد.
این سخنان با واکنش فوری مارکو روبیو مواجه شد. وزیر امور خارجه آمریکا روز یکشنبه در بیانیهای اعلام کرد: ایالات متحده با شدیدترین لحن، فراخوان بیملاحظه حزبالله برای سرنگونی دولت منتخب و دموکراتیک لبنان را محکوم میکند.
روبیو افزود دولت لبنان، «با حمایت کامل آمریکا، در تلاش برای بازسازی کشور، جذب کمکهای بینالمللی و ایجاد آیندهای باثبات برای شهروندان خود است»، در حالی که حزبالله در تلاش است لبنان را دوباره به سمت هرجومرج و ویرانی سوق دهد.
پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه، حزبالله در حمایت از تهران، حملاتی را علیه اسرائیل آغاز کرد. از آن زمان تاکنون، درگیریها در لبنان بیش از سه هزار کشته و صدها هزار آواره بر جای گذاشته است.
با وجود اجرای آتشبس میانجیگریشده توسط آمریکا در ماه گذشته، تنشها همچنان ادامه دارد.
تسنیم: تا این لحظه تفاهم نهایی حاصل نشده است و چالش در بعضی بندها ادامه دارد
00:30 | یک منبع مطلع به خبرگزاری تسنیم گفت: ایران هیچگونه خوشبینی به آمریکا ندارد و رد و بدل پیامها از طریق میانجی پاکستانی نیز دائماً با در نظر گرفتن بدبینی به دولت آمریکا صورت میگیرد.
او تاکید کرد: تا این لحظه تفاهم نهایی حاصل نشده است و چالش در بعضی بندها ادامه دارد، اما حتی اگر تفاهم اولیهای نیز صورت بگیرد، به معنای تغییر نگاه ایران به آمریکا و اطمینان از اجرای تعهدات این دولت نیست.
این منبع مطلع تاکید کرد: آمریکاییها سابقه بسیار بدی در مذاکرات دارند که بدبینی ها را تقویت و تثبیت میکند؛ لذا حتی اگر تفاهمی نیز صورت بگیرد ایران در طول روند پس از اعلام تفاهم، اقدامات آمریکا را زیر نظر خواهد گرفت و در صورتی که آمریکا در آن مرحله نقض عهد کند، ایران اهرمهای خود برای مواجهه با آن را حفظ خواهد کرد.
