به گزارش اکوایران، پیشروی چشمگیر انصارالله یمن می‌تواند بر روی روابط بین‌المللی و منطقه‌ای، از جمله به‌طور مشخص بر روی سرنوشت پیمان مکه و پیمان ابراهیم، اثر بگذارد.
ترکیه به عربستان سعودی نیرو اعزام می‌کند
چند مقام ترکیه‌ای به میدل‌ایست آی گفتند که ترکیه قصد دارد در هفته‌های آینده حمایت نظامی خود از عربستان سعودی را افزایش دهد و در بحبوحه تشدید حملات حوثی‌ها به این کشور، نیرو و تجهیزات دفاعی بیشتری به عربستان اعزام کند. دو مقام ترکیه‌ای که از برنامه‌های آنکارا اطلاع دارند، به میدل‌ایست آی گفتند که ترکیه از سال گذشته تیم‌های فنی، سامانه‌های پدافند هوایی و تجهیزات جنگ الکترونیک را برای حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی، از جمله تأسیسات انرژی، در عربستان مستقر کرده است.
اکوایران: ترکیه و پاکستان توافق کرده‌اند بر اساس «توافق دفاع مشترک مکه»، نیروها و ظرفیت‌های نظامی خود را به‌سرعت در عربستان سعودی مستقر کنند.
ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی در بیانیه مشترکی که روز دوشنبه منتشر کردند، اعلام کردند که تصمیم گرفته‌اند فوراً تعهدات خود در زمینه دفاع جمعی را در چارچوب «ائتلاف مکه برای دفاع» به اجرا بگذارند. یکی از مقامات ارشد ترکیه گفت آنکارا تجهیزات، تکنسین‌ها، تیم‌های واکنش اضطراری و نیروهای رزمی همراه بیشتری به عربستان اعزام خواهد کرد. این مقام گفت توافق‌نامه آموزش نظامی سال ۲۰۱۰ میان عربستان و ترکیه به آنکارا اجازه می‌دهد برای اهداف فنی، نیروهای محدودی را در عربستان مستقر کند؛ بااین‌حال، اعزام نیروهای بیشتر بر اساس قانون اساسی ترکیه نیازمند مجوز پارلمان خواهد بود. این مقام افزود: «ما همچنین باید معاهده مکه را تصویب کنیم، اما ممکن است لایحه مجوز استقرار نظامی را در اولویت قرار دهیم.»
مقام ترکیه‌ای دوم گفت آنکارا قصد دارد نیروهای نظامی خود را در دست‌کم یک پایگاه فرماندهی مستقر کند که صرفاً برای ارائه پشتیبانی دفاعی به عربستان مورد استفاده قرار خواهد گرفت. این مقام گفت: «تیم‌های فنی در سراسر ماه سپتامبر در عربستان روی پروژه پایگاه فرماندهی کار کردند و آماده‌سازی‌ها تقریباً هم‌زمان با برگزاری نخستین نشست کمیته راهبردی سیاسی و دفاعی مکه در حال تکمیل شدن بود.» این مقامات گفتند پس از آنکه پارلمان ترکیه مجوز رسمی را تصویب کند، تعداد محدودی از نیروهای ویژه ترکیه می‌توانند به عربستان اعزام شوند؛ انتظار می‌رود این مجوز اواخر همین ماه صادر شود.
منابع دیگری که در جریان برنامه‌ریزی‌ها هستند به میدل‌ایست آی گفتند که پس از تصویب پارلمان، ارتش ترکیه تعداد نامشخصی از خلبانان باتجربه و هواپیماها را به عربستان اعزام خواهد کرد تا با پهپادها و موشک‌های بالستیکی که حوثی‌ها از یمن شلیک می‌کنند، مقابله کنند. مقام ارشد ترکیه گفت: «ما قصد نداریم گروه بزرگی از سربازان را اعزام کنیم و برنامه‌ای برای مداخله مستقیم در یمن نداریم. آنکارا همچنان بر این باور است که تلاش‌های دیپلماتیک ممکن است در ماه‌های آینده نتیجه‌بخش باشد.»
حفاظت از ریاض، اماکن مقدس و خط لوله اصلی
انتظار می‌رود ارتش ترکیه در حفاظت از بخش غربی خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی مشارکت کند و به دفاع از ریاض و شهرهای مقدس کمک کند. منابع سعودی به میدل‌ایست آی گفتند نیروهای ترکیه در کنار نیروهای سعودی و پاکستانی در یک پایگاه هماهنگی مشترک فعالیت خواهند کرد، درحالی‌که واحد فرماندهی ترکیه پایگاه جداگانه خود را حفظ خواهد کرد. نیروهای نظامی ترکیه و تیم‌های پشتیبانی فنی دفاعی، مسئولیت عملیات در چندین موقعیت را بر عهده خواهند داشت.
نیروهای آبی‌خاکی ترکیه در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۵ در جریان رزمایش‌های ناتو در دریای آدریاتیک، بر روی یک کشتی تهاجمی ژست می‌گیرند/عکس از خبرگزاری فرانسه
مراد یشیل‌تاش، استاد دانشگاه و عضو هیئت مشورتی ریاست‌جمهوری ترکیه در امور سیاست خارجی، گفت احتمالاً آنکارا طی ۳۰ روز آینده پیمان مکه یا مجوز استقرار نیرو را در دستور کار مجلس بزرگ ملی ترکیه قرار خواهد داد. او در یک پست در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «بااین‌حال، بسیار محتمل‌تر است که مشارکت اولیه ترکیه به شکل پدافند هوایی، سامانه‌های مقابله با پهپادها یا عناصر اطلاعاتی، شناسایی و نظارت (ISR) در خاک عربستان سعودی باشد، نه اعزام نیروهای رزمی به یمن. این رویکرد به ترکیه اجازه می‌دهد در شبکه امنیتی ریاض ادغام شود و هم‌زمان سطح ریسک و میزان درگیری‌ای را که متحمل می‌شود، به‌صورت کنترل‌شده محدود کند.»
میدل‌ایست آی نخستین رسانه‌ای بود که در ماه سپتامبر گزارش داد ترکیه در حال آماده شدن برای ارائه کمک‌های دفاعی به عربستان است، درحالی‌که از مداخله مستقیم در داخل یمن اجتناب خواهد کرد. حوثی‌ها نیز تلاش برای هدف قرار دادن شهرهای مقدس مکه و مدینه را رد کرده‌اند. عبدالمالک الحوثی، رهبر این گروه، ماه گذشته این ادعاها را «دروغی بزرگ» خواند.
شام درگیر حجاز می‌شود؟
هم‌زمان با این تحولات، احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، روز سه‌شنبه در حالی وارد عربستان سعودی شد که فرودگاه‌های این پادشاهی هدف حملات فزاینده شورشیان حوثی یمن قرار گرفته‌اند. به نوشته المانیتور، الشرع مورد استقبال شاهزاده فیصل بن بندر بن عبدالعزیز، فرماندار منطقه ریاض، قرار گرفت. او سپس با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، دیدار و درباره روابط دوجانبه و راه‌های تقویت همکاری میان دو کشور گفتگو کرد. جزئیات بیشتری در این باره منتشر نشد.
الشرع آخرین بار در ۲۱ آوریل در جده با ولیعهد دیدار کرده بود و دو طرف اواخر ژوئیه نیز در تماسی تلفنی درباره تلاش‌ها برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای گفتگو کرده بودند. سفر روز سه‌شنبه، پنجمین سفر الشرع به عربستان از زمان به قدرت رسیدن او در اوایل سال گذشته — پس از آنکه حمله شورشیان در دسامبر ۲۰۲۴ منجر به برکناری بشار اسد، رئیس‌جمهور پیشین شد — به شمار می‌رود. از آن زمان، او به دنبال جلب حمایت کشورهای عربی و حوزه خلیج فارس برای احیای اقتصادی بوده که بر اثر ۱۴ سال جنگ داخلی آسیب دیده و همچنین حمایت از تلاش‌های بازسازی؛ در این میان، ریاض علاقه ویژه‌ای به سرمایه‌گذاری در بخش‌های انرژی و ساخت‌وساز سوریه نشان داده است.
دیدار محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، ریاض، ۶ اکتبر ۲۰۲۶، عکس از خبرگزاری عربستان سعودی
سفر اخیر الشرع در شرایطی انجام می‌شود که تنش‌ها میان عربستان سعودی و حوثی‌های یمن شدت گرفته است. روز سه‌شنبه، ساعاتی پیش از ورود رئیس‌جمهور به ریاض، یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، در بیانیه‌ای اعلام کرد که نیروهایش یک موشک بالستیک به سمت فرودگاه «ابها» در استان عسیر (واقع در جنوب غربی عربستان) شلیک کرده و موجب اختلال در ترافیک هوایی شده‌اند. او به خطوط هوایی بین‌المللی درباره پرواز در حریم هوایی عربستان هشدار داد و گفت: «این حریم هوایی به صحنه عملیات نظامی ما تبدیل شده است، مگر حریم هوایی بر فراز اماکن مقدس در مکه مکرمه و مدینه منوره.»
تشدید تنش‌ها نگرانی‌هایی را درباره گسترش درگیری‌های منطقه‌ای برانگیخته است؛ به‌ویژه پس از آنکه ترکیه — حامی اصلی [مخالفان] — و پاکستان روز دوشنبه توافق کردند تا نیروها و سایر امکانات پشتیبانی نظامی را برای استقرار فوری در عربستان سعودی، بر اساس پیمان دفاعی سه‌جانبه‌ای که در ماه اوت امضا شده بود، آماده کنند.
در همین حال، گزارش‌های تأییدنشده‌ای حاکی از آن است که عربستان سعودی از سوریه خواسته تا جنگجویان سوری را برای مقابله با حوثی‌ها به یمن اعزام کند. روزنامه لبنانی الاخبار که به حزب‌الله نزدیک است، در ۱۵ سپتامبر گزارش داد که منابعی در صنعا اعلام کرده‌اند عربستان سعودی صدها جنگجو را از سوریه و از طریق خاک خود به یمن منتقل کرده است؛ جنگجویانی که گفته می‌شود طی ماه‌های گذشته در آنجا آموزش دیده‌اند. هیچ‌یک از طرفین در این باره اظهارنظری نکردند. با این حال، ترکیه تودی که حامی دولت ترکیه است، در ۱۹ سپتامبر به نقل از منابع آگاه گزارش داد که دمشق درخواست عربستان برای اعزام جنگجویان سوری به یمن را رد کرده، اما مانع مشارکت افراد در این درگیری نخواهد شد. یک منبع ترکیه‌ای دیگر نیز که ترکیه تودی به آن استناد کرده، ادعاهای مربوط به تسهیل انتقال جنگجویان سوری به یمن از طریق عربستان توسط ترکیه را تکذیب کرد.
سعودی و «اسب سفید» اماراتی‌ها
در رابطه با مشارکت امارات در جنگ داخلی یمن، میدل‌ایست آی در گزارشی دیگری می‌نویسد که استقبال گرم سعودی از معاون رئیس‌جمهور امارات ممکن است مقدمه همکاری نظامی علیه حوثی‌ها باشد، اما اختلافات همچنان پابرجاست. به نظر می‌رسد عربستان سعودی در تلاش برای عقب راندن تهاجم نظامی حوثی‌ها در یمن، در حال ترمیم روابط خود با امارات متحده عربی است. محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، روز سه‌شنبه در ریاض از منصور بن زاید، معاون رئیس امارات متحده عربی، میزبانی کرد. این دیدار برجسته‌ترین تلاش عربستان تا این لحظه برای آشتی با امارات پس از اختلافات دو کشور بر سر سودان، یمن و سومالی‌لند محسوب می‌شود.
محمد بن سلمان و شیخ منصور بن زاید آل نهیان در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ در ریاض دیدار می‌کنند/عکس از خبرگزاری عربستان سعودی
آنا جیکوبز، پژوهشگر غیرمقیم در مؤسسه کشورهای عرب خلیج فارس، به میدل‌ایست آی گفت: «حوثی‌ها دارند عربستان و امارات را به یکدیگر نزدیک‌تر می‌کنند.»
مقام‌های غربی و عرب به میدل‌ایست آی گفته‌اند که دو کشور همسایه ماه‌هاست درباره چگونگی همکاری در یمن گفت‌وگو می‌کنند، اما این مذاکرات با سرعت کمی پیش رفته است. به گفته یک مقام غربی، امارات خواهان آن بود که عربستان به‌طور علنی نشان دهد اختلافات گذشته را پشت سر گذاشته است؛ ضمن آنکه ابوظبی خواستار امتیازاتی برای متحدان خود در داخل یمن بود. در ماه ژوئیه، عربستان سعودی عکسی غیررسمی از منصور بن زاید در کنار خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، منتشر کرد، اما زمان و مکان این دیدار اعلام نشد. به گفته کارشناسان، حمله برق‌آسای حوثی‌ها در ماه سپتامبر در امتداد ساحل دریای سرخ، عامل اصلی برگزاری یک دیدار در سطحی بالاتر بود.
منصور، برادر محمد بن زاید، رئیس امارات، هنگام ورود به فرودگاه از سوی خالد بن سلمان، برادر ولیعهد عربستان، مورد استقبال قرار گرفت. میدل‌ایست آی پیش‌تر فاش کرده بود که محمد بن سلمان در ماه فوریه خالد بن سلمان را مأمور کرده است تا شکاف میان دو کشور را ترمیم کند. دو مقام غربی که از این موضوع اطلاع داشتند به میدل‌ایست آی گفتند پس از سفر منصور، امارات دو هواپیمای بوئینگ حامل مقام‌های خود را برای هماهنگی درباره موضوع یمن به ریاض اعزام کرد.
جاشوا یاپه، پژوهشگر ارشد مرکز منافع ملی و تحلیلگر ارشد سابق خلیج فارس در دفتر اطلاعاتی وزارت خارجه آمریکا، به میدل‌ایست آی گفت نمادین بودن سفر منصور برای ابوظبی اهمیت زیادی داشت. او گفت: «یمن با سرعت زیادی در حال سقوط است و همه این را می‌دانند. اماراتی‌ها می‌دانند که سعودی‌ها در موقعیت نگران‌کننده‌ای قرار دارند و نمی‌خواهند عربستان کاملاً شکست بخورد؛ بنابراین آنها سوار بر یک اسب سفید وارد می‌شوند و می‌گویند: اگر با ما خوب رفتار کنید، می‌توانیم به شما کمک کنیم.»
مقام‌های غربی که با عربستان در عملیات نظامی در یمن همکاری دارند، از موفقیت سفر منصور ابراز خرسندی کردند. یک مقام سابق آمریکایی به میدل‌ایست آی گفت اقدام ریاض می‌تواند راه را برای همکاری بیشتر دولت ترامپ باز کند؛ دولتی که خواهان حل‌وفصل اختلاف میان کشورهای خلیج فارس بوده است.
امارات در یمن چه از سعودی می‌خواهد؟
عربستان سعودی و امارات در سال ۲۰۱۵، پس از آنکه حوثی‌های یمن صنعا، پایتخت یمن، و بخش بزرگی از شمال‌شرق کشور را تصرف کردند، برای جنگ با این گروه متحد شدند. امارات علاوه بر اعزام نیروهای زمینی، به آموزش و مسلح‌کردن گروه‌های یمنی پرداخت؛ گروه‌هایی که به‌طور گسترده مؤثرترین نیروها در جنگ با حوثی‌ها محسوب می‌شدند. در سال ۲۰۱۷، نیروهای مورد حمایت امارات حوثی‌ها را از ساحل دریای سرخ بیرون راندند و برای جلوگیری از تصرف بندر عدن از سوی این گروه، وارد عمل شدند؛ اما عربستان بر سر حمایت امارات از «شورای انتقالی جنوب» یا STC با ابوظبی درگیر شد؛ گروهی که خواهان احیای یک کشور مستقل یمنی در جنوب است.
هواداران گروه جدایی‌طلب شورای انتقالی جنوب (STC) مورد حمایت امارات، در یک گردهمایی در شهر عدن در تاریخ 2 ژانویه 2026 پرچم یمن جنوبی را تکان می‌دهند/عکس از آسوشیتدپرس
شمال یمن در دهه ۱۹۶۰ شاهد یک جنگ داخلی خونین بود و جنوب یمن نیز تا زمان اتحاد با شمال در سال ۱۹۹۰، یک کشور مارکسیستی مستقل بود. در دسامبر ۲۰۲۵، عربستان محموله‌های تسلیحاتی امارات برای شورای انتقالی جنوب را بمباران کرد و پس از آنکه این گروه بخش بزرگی از جنوب کشور را تصرف کرد، عملیات نظامی علیه آن را آغاز کرد. امارات نیز خروج خود از یمن را اعلام کرد.
یک دیپلمات در منطقه به میدل‌ایست آی گفت امارات از عربستان خواسته است پس از انحلال شورای انتقالی جنوب در ژانویه، فضای سیاسی مناسبی برای این گروه ایجاد کند. امارات همچنین می‌خواهد عربستان حزب «اصلاح»، مهم‌ترین حزب اسلام‌گرای سنی یمن، را ممنوع کند. این حزب بخشی از دولت یمن است که در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته می‌شود. امارات برای متقاعد کردن آمریکا به تروریستی اعلام کردن این حزب نیز تلاش کرده است.
یاپه گفت: «اماراتی‌ها چیزی را که از سعودی‌ها می‌خواهند به دست نخواهند آورد؛ یعنی کنار گذاشتن اصلاح و پذیرش شورای انتقالی جنوب؛ اما سعودی‌ها ممکن است به دولت یمن بگویند در جریان یک تغییر در کابینه، رفتار دوستانه‌تری با شورای انتقالی جنوب داشته باشد. سؤال بزرگ‌تر این است که حتی اگر اماراتی‌ها حمایت بسیار زیادی از دولت یمن بکنند، آیا این حمایت می‌تواند روند جنگ را تغییر دهد؟ آنها در گذشته توانسته‌اند اوضاع را نجات دهند، اما اکنون ظرفیت آنها چقدر است؟»
کریستیان اولریشسن، کارشناس خلیج فارس و پژوهشگر مؤسسه بیکر، به میدل‌ایست آی گفت: «این دیدار تماماً درباره یمن بود. سعودی‌ها در حال آماده‌شدن برای یک اقدام مهم علیه حوثی‌ها هستند و می‌خواهند مطمئن شوند ائتلاف ضدحوثی تا این اندازه که در گذشته پراکنده و چندپاره بوده، نباشد. امارات حتی بدون ورود نظامی مستقیم نیز می‌تواند با استفاده از نفوذ خود بر شورای انتقالی جنوب و طارق صالح نقش مهمی ایفا کند. امارات مؤثرترین بخش ائتلاف نظامی بود.»
رقابت ساختاری میان ریاض و ابوظبی
یک مقام سابق آمریکایی به میدل‌ایست آی گفت عربستان ممکن است از امارات درخواست کمک در زمینه دفاع هوایی کند. دولت ترامپ تلاش کرده است متحدان خود در خلیج فارس، به‌ویژه امارات، عربستان و قطر، را به هماهنگی بیشتر با یکدیگر ترغیب کند. هماهنگی عربستان با امارات همچنین می‌تواند به همکاری بیشتر با اسرائیل منجر شود؛ کشوری که در اوج درگیری با ایران، یک سامانه پدافند هوایی گنبد آهنین را در امارات مستقر کرده بود. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز یکشنبه به امارات سفر کرد.
مناطق در کنترل انصارالله تا 4 اکتبر 2026/طرح از خبرگزاری الجزیره
اگرچه برخی مقام‌های کشورهای خلیج فارس نسبت به احتمال ازسرگیری همکاری عربستان و امارات در یمن خوش‌بین هستند، کارشناسان هشدار می‌دهند که دو کشور همچنان بر سر مسائل مهم اختلافات عمیقی دارند؛ برای مثال، عربستان سعودی در ماه ژانویه اقدام اسرائیل برای به رسمیت شناختن سومالی‌لند در آن سوی خلیج عدن را محکوم کرد. امارات یک بندر تجاری در بربره دارد و در آنجا یک پایگاه نظامی نیز در اختیار دارد.
عربستان و امارات همچنین در جنگ داخلی سودان از طرف‌های مخالف یکدیگر حمایت می‌کنند. محمد بن سلمان علاوه بر دیدار با منصور در روز سه‌شنبه، با عبدالفتاح البرهان، فرمانده ارتش سودان، نیز تلفنی گفت‌وگو کرد. عربستان از نیروهای البرهان در برابر نیروهای پشتیبانی سریع، شبه‌نظامیان مورد حمایت امارات، حمایت می‌کند.
تحلیلگران می‌گویند امارات ممکن است در زمینه سودان و سومالی‌لند از عربستان امتیازاتی بخواهد؛ بااین‌حال، آنا جیکوبز از مؤسسه کشورهای عرب خلیج فارس گفت ازسرگیری گفت‌وگو میان عربستان و امارات می‌تواند به کاهش تنش‌ها در دریای سرخ کمک کند. او به میدل‌ایست آی گفت: «این اتفاق می‌تواند به دلیل رقابت نیابتی میان این دو کشور، پیامد مثبتی برای کل منطقه دریای سرخ داشته باشد. سؤال این است که آیا این همکاری می‌تواند در سطح بالا ادامه پیدا کند، زیرا رقابت میان آنها ساختاری است.»
هدف دولت مستقر در عدن چیست؟
در همین رابطه به گزارش خبرگزاری الجزیره، نیروهای دولت یمن مورد حمایت سعودی تلاش می‌کنند دستاوردهای انصارالله را پس بگیرند؛ در این راه از قدرت هوایی بیشتر و حمایت بین‌المللیِ دوباره برخوردارند. دولت یمن که از سوی جامعه بین‌المللی به رسمیت شناخته می‌شود، می‌خواهد نشان دهد که سرانجام ابتکار عمل را در جنگ طولانی‌مدت این کشور علیه حوثی‌ها در دست گرفته است.
یک جنگنده دولت مورد حمایت سعودی یمن در ۵ اکتبر ۲۰۲۶، در نزدیکی ذوباب، استان تعز، یمن، سلاحی نصب‌شده بر خودرو را شلیک می‌کند/عکس از رویترز
اعلام عملیات «فجر یمن» در روز دوشنبه، با هدف بازگرداندن اقتدار دولت مورد حمایت سعودی در سراسر کشور، خیلی زود با یک عملیات نظامی در امتداد ساحل جنوبی دریای سرخ دنبال شد. هدف اولیه این عملیات، وارون کردن دستاوردهایی است که حوثی‌ها ماه گذشته به دست آوردند؛ اما هدف نهایی عملیات، بازپس‌گیری مناطقی از کشور است که بیش از یک دهه در اختیار حوثی‌ها بوده؛ از جمله پایتخت، صنعا که این گروه در سال ۲۰۱۴ تصرف کرد و بعد از آن دولت خود را در آنجا مستقر ساخت.
این هدف بلندپروازانه است و دستاوردهای کنونی نیز چندان گسترده نبوده‌اند؛ مهم‌ترین آنها پیشروی محدودی در مناطق نزدیک به باب‌المندب بوده است. بااین‌حال، حملات نشان می‌دهند که عملیات دولت یمن که از سوی عربستان حمایت می‌شود، این بار با سازماندهی بیشتری انجام می‌شود. این موضوع به‌ویژه پس از تسلیم و از دست رفتن ساحل دریای سرخ در ماه گذشته اهمیت دارد.
مهم‌ترین مشکلات نیروهای دولت مستقر در عدن در اوایل سپتامبر، نبود انسجام میان گروه‌هایی بود که علیه انصارالله می‌جنگیدند و همچنین کمبود آمادگی نظامی. افزون بر این، تحلیلگران از نفوذ حوثی‌ها در ارتباطات نیروهای دولت مورد حمایت سعودی سخن گفته بودند. هنوز زود است گفته شود که این مشکلات برطرف شده‌اند یا نه، اما ناتوانی حوثی‌ها در تأمین امنیت ارتفاعات مشرف بر مناطقی که در جنوب دریای سرخ تصرف کرده‌اند، آنها را در برابر یک ضدحمله آسیب‌پذیر کرده است.
افزایش دخالت مستقیم ریاض
عوامل دیگری نیز وجود دارند که در کنار یکدیگر نشان می‌دهند تغییر رویکرد دولت یمن مورد حمایت سعودی از دفاع به حمله ممکن است موفقیت بیشتری نسبت به دوره‌های قبلی به همراه داشته باشد؛ موفقیتی که از زمان ازسرگیری جنگ در ماه ژوئیه، یعنی زمانی که آتش‌بس شکننده برقرار از سال ۲۰۲۲ پایان یافت، حاصل نشده بود. مهم‌ترین عامل، ورود عربستان سعودی به عملیات است؛ کشوری که پشتیبانی سنگین هوایی ارائه می‌دهد.
نقشه سیاسی یمن و کشورهای همسایه/عکس از ویکی‌مدیا
روز دوشنبه، ائتلاف تحت رهبری عربستان که از دولت یمن مستقر در عدن حمایت می‌کند اعلام کرد ۱۰۰ جنگنده در این عملیات مشارکت داشته‌اند. این نخستین بار در چهار سال گذشته، یعنی از زمان آتش‌بس سال ۲۰۲۲، بود که ائتلاف به‌طور رسمی تأیید کرد حملات هوایی خود علیه حوثی‌ها را از سر گرفته است؛ هرچند گزارش‌هایی درباره حملات هوایی در ماه سپتامبر منتشر شده بود. حملات هوایی به نیروهای دولتی که در چندین جبهه، علاوه بر ساحل دریای سرخ، علیه حوثی‌ها می‌جنگند کمک کرده است؛ از جمله در تعز، مأرب و الجوف.
ماجد المذحجی، رئیس مرکز مطالعات راهبردی صنعا، به الجزیره گفت «سرعت و دقت حملات هوایی» از گذشته بیشتر بوده است؛ حتی در مقایسه با آغاز کارزار بمباران حوثی‌ها توسط ائتلاف تحت رهبری عربستان در سال ۲۰۱۵. این حملات در کنار اطلاعات و داده‌های اطلاعاتی آمریکا، کارآمدتر شده و هماهنگی بیشتری با نیروهای زمینی پیدا کرده‌اند. یک مقام آمریکایی روز دوشنبه به الجزیره گفت ۲۰۰ مشاور آمریکایی در عربستان سعودی مستقر هستند و از این عملیات حمایت می‌کنند.
عامل دیگری که تاکنون عملیات دولت را از نبردهای اوایل سپتامبر متمایز کرده، نقش برجسته تیپ‌های العمالقه است. این نیرو که پیش‌تر امارات متحده عربی آنها را آموزش داده بود و اکنون از سوی عربستان حمایت می‌شود، هنگام شکست نیروهای دولت مورد حمایت سعودی از حوثی‌ها در ساحل دریای سرخ حضور داشت، اما تعداد نیروهایش کمتر بود. این بار تیپ‌های العمالقه رهبری نبرد را در این منطقه و همچنین در بخش الوزیه در استان تعز بر عهده گرفته‌اند؛ منطقه‌ای که بر شهر بندری المخا مشرف است. تیپ‌های العمالقه پیش‌تر در سال ۲۰۲۲ حوثی‌ها را در استان شبوه شکست داده و آنها را از این استان ساحلی در جنوب‌شرق یمن بیرون رانده بودند. این نیروها همچنین بخش‌هایی از مأرب و البیضاء، در شرق صنعا، را از حوثی‌ها پس گرفته بودند.
المذحجی گفت: «آنها در شناخت روش‌های جنگی حوثی‌ها باتجربه‌ترین نیرو هستند، زیرا بیش از هر نیروی دیگری در جبهه‌های مختلف عملیاتی با آنها درگیر بوده‌اند؛ بعضی از این نبردها در زمین‌های مسطح و برخی دیگر در مناطق کوهستانی انجام شده است. در عمل، این نخستین بار است که شاهد هستیم مدیریت عملیاتی عربستان، در کنار نیروهایی که پیش‌تر تحت مدیریت امارات بودند، به نتایج مؤثر منجر می‌شود. این نشان می‌دهد که اتاق عملیات یکپارچه شده و هماهنگی عملیاتی میان طرف‌های مختلف مؤثرتر شده است.»
درگیری‌ها در مأرب و الجوف، دو استان عمدتاً بیابانی در شرق صنعا، توجه کمتری به خود جلب کرده‌اند، اما نیروهای دولتی در این مناطق نیز مدعی پیشروی شده‌اند. تحولات این مناطق می‌تواند برای هدف نهایی دولت، یعنی بازپس‌گیری صنعا، بسیار مهم باشد. افزایش هماهنگی میان نیروهای زمینی، قدرت هوایی و جمع‌آوری اطلاعات تنها راهی است که می‌توان با آن یک حمله چندجبهه‌ای به سوی پایتخت را مدیریت کرد، هرچند چنین حمله‌ای هنوز ظاهراً فاصله زیادی دارد.
توانایی‌های انصارالله
البته نباید توانایی خود حوثی‌ها را دست‌کم گرفت. نیروهای حوثی تاکنون مقاومت کرده و پس از شکست‌های روز دوشنبه در شهر کوچک ذباب در جنوب‌غربی یمن، در ساحل دریای سرخ، دوباره سازماندهی شده‌اند. آنها همچنان به سمت شهر تعز که تحت کنترل دولت است و یکی از مهم‌ترین مراکز کشور محسوب می‌شود، پیشروی می‌کنند.
روحیه در اردوگاه دولت شکننده است و شکست‌های بیشتر، به‌ویژه در تعز، می‌تواند بار دیگر روایت جنگ را تغییر دهد. حوثی‌ها همچنین از توانایی‌های قابل‌توجه موشکی و پهپادی برخوردارند که طی چهار سال گذشته تقویت شده است. آنها حملات خود علیه نیروهای دولتی و همچنین عربستان سعودی را نیز افزایش داده‌اند.
بیرون راندن حوثی‌ها از مناطقی که اخیراً تصرف کرده‌اند دشوار است؛ اما بیرون راندن آنها از مناطقی که سال‌ها در اختیار داشته‌اند، مانند شهر بندری مهم الحدیده، بسیار دشوارتر خواهد بود. بااین‌حال، برخلاف دوره‌های قبلی تشدید درگیری، این بار دولت یمن و عربستان سعودی از حمایت بین‌المللی بیشتری برخوردارند.
