به گزارش اکویران، کشور اریتره که به شکل استراتژیک در دریای سرخ واقع شده به شکل تدریجی در رادار کشورهای عربی قرار میگیرد چراکه این کشور آفریقایی به طور بالقوه به ستون رقابت در دریای سرخ میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی تبدیل خواهد شد. مقامات عربی اظهار داشتهاند مصر تلاش دارد روابط امنیتی عمیقتری را میان اریتره و عربستان سعودی میانجیگری کند، آن هم در شرایطی که نفوذ امارات نیز تحت رصد است زیرا ابوظبی روابط نظامی خود با اتیوپی را گسترش میدهد..
دیپلماسی سهجانبه، اتحادهای پیچیده
به نوشته میدلایستآی، به گفته مقامات عربی، این تحولات از توافق دفاعی نهاییشده میان ارتش سودان و پاکستان در ژانویه نشأت میگیرد. این گمانهزنی وجود دارد که این توافق به طور گسترده از سوی عربستان سعودی تأمین مالی خواهد شد، اگرچه سیستمهای تسلیحاتی هنوز به مرحلهی اجرا نرسیدهاند.
اکوایران: در حالی که تنشها میان ابوظبی و ریاض رو به افزایش است، مصر و عربستان بیسروصدا در حال شکل دادن به یک رویکرد مشترک در قبال امنیت منطقهای هستند؛ رویکردی که از تشدید تهدیدهای امنیتی و دگرگونیهای سریع ژئوپلیتیکی ناشی میشود.
طبق گزارشها، ظهیر احمد بابر سیدو، رئیس ستاد نیروی هوایی پاکستان و سپهبد ترکی بن بندر بن عبدالعزیز از نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی، به نمایندگی از عبدالفتاح البرهان، رئیس شورای حاکمیتی سودان، این توافق را مذاکره کردند. این دیپلماسی سه جانبه، اتحادهای پیچیده و متغیر در سراسر دریای سرخ را برجسته میکند. در گذشته، هم اریتره و هم مصر به شکل ویژه به امارات متحده عربی نزدیک بودند. روابط بین قاهره و ابوظبی در پایینترین سطح خود نیست، اما به دلیل جنگ داخلی سودان و غزه تیره شده است. به همین ترتیب، اریتره که از زمان استقلال خود از اتیوپی در سال 1993 توسط ایسایاس آفورکی، رهبر چریکی سابق، اداره میشود، زمانی با امارات متحده عربی همسو بود.
تلاش برای یارکشی بنسلمان
اریتره به عنوان مرکزی برای عملیات نظامی امارات متحده عربی در یمن عمل کرده است، اما ابوظبی پایگاه خود در بندر عصب در دریای سرخ را در سال 2021 برچید و اخیرا همکاری نظامی نزدیکی با اتیوپی، رقیب اصلی اریتره، برقرار کرده است. به گفته مایکل ولدماریام، متخصص منطقه شاخ آفریقا و اریتره در دانشگاه مریلند: «حمایت از اریتره از دیدگاه امنیت منطقهای مصر منطقی است، اما محدودیتهای مالی دارد؛ بنابراین اگر بتوانند سعودیها را که منابع مالی قابل توجهی دارند، وارد کنند، به نفع آنهاست. البته، اریترهایها نیازی ندارند که مصریها آنها را برای پذیرش سعودیها تحت فشار قرار دهند چراکه این موضوع مدتی است که هدف آسمارا (پایتخت اریتره) بوده است».
ایسایاس آفورکی از زمان استقلال، اریتره را با کنترل شدید اداره کرده است. اریتره زمانی مستعمره ایتالیا بود. این کشور دههها علیه آدیس آبابا (پایتخت اتیوپی) شورش کرد. نویسندگان آفریقایی مانند بالو گیرما در رمان خود موسوم به «اورومای» که بر دولت کمونیستی دِرگ (دولت نظامی موقت سوسیالیستی اتیوپی) تمرکز دارد، به این درگیری اشاره کردهاند، اما در غرب این یک درگیری جنگ سرد است که تا حد زیادی فراموش شده است.
به گفته مقامات عرب، آفورکی در سفر چهار روزه خود به عربستان سعودی در دسامبر 2025، درباره تقویت روابط امنیتی با ریاض گفتوگو کرده است. در سال 2018، اریتره و اتیوپی به یک اختلاف مرزی تلخ پایان دادند. آفورکی با همتای اتیوپیایی خود، نخستوزیر آبی احمد که بعدا در سال 2019 به خاطر دیپلماسیاش جایزه صلح نوبل را دریافت کرد، دیدار داشت. سپس در سال 2022، اریتره در جنگ داخلی خونین اتیوپی که منجر به کشته شدن 600 هزار نفر شد، در کنار دولت آبی احمد جنگید. اکنون تنشها بار دیگر میان اریتره و اتیوپی بالا گرفته است و اتیوپی، اسمره را به مسلح کردن گروههای شورشی متهم میکند. مارتین پلات، متخصص شاخ آفریقا، درباره تغییر اتحادها در آفریقا و خلیج فارس به میدلایستآی گفت: «ایسایاس به ویژه در هدایت این نوع پویاییها مهارت دارد. شما اساسا اکنون دو محور دارید: سعودی و اماراتی. اریترهایها اکنون به وضوح با عربستان هستند.»
تغییر اتحادهای خلیج فارس
برای مصر، تقویت اریترهایها بخشی از تلاشهای آن برای مهار اتیوپی است چراکه پروژه «سد بزرگ رنسانس» اتیوپی در قاهره به عنوان یک تهدید بزرگ امنیت ملی تلقی میشود. اتیوپی رسما این سد را در سپتامبر 2025 افتتاح کرد. تنشهای فعلی میان اتیوپی و مصر با همکاری امنیتی نزدیکتر آدیس آبابا با امارات متحده عربی بر سر سودان تشدید شده است.
عربستان سعودی در حال تغییر آرایش در خاورمیانه است به طوریکه تلاش میکند در برابر اقدامات امارات در منطقه که با همراهی اسرائیل انجام میشود، قد علم کند.
میدلایستآی فاش کرده است که پرسنل نظامی اماراتی که زمانی در سومالی مستقر بودند، دوباره به اتیوپی منتقل شدهاند که به گفته منابع متعدد، این موضوع اکنون برای استراتژی امارات در منطقه بسیار مهم است. در طول ژانویه، هواپیماهای اماراتی از جمله هواپیمایی که بزرگترین هواپیمای حملونقل نظامی جهان لقب گرفته است، به پایگاه اصلی نیروی هوایی اتیوپی پرواز کردهاند.
کارشناسان به میدلایستآی گفتهاند ابوظبی احتمالا برای تأمین نیروهای پشتیبانی سریع در سودان به اتیوپی متکی است. مصر و عربستان سعودی از ارتش سودان در برابر نیروهای پشتیبانی سریع حمایت میکنند. گسست عمومی و ناخوشایند روابط میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی اندکی پس از لابی محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی، علیه امارات متحده عربی بر سر سودان به شکل علنی درآمد.
چشم دوختن به پدافند پهپادی
به گفته پلات: «مصریها به دلیلی واضح، یعنی کاری که اتیوپی با سد نیل کرده، مشتاق حمایت از اریترهایها هستند. اریتره به تجهیزات جدید نیاز دارد. آنها در چندین جنگ شرکت داشتهاند و نگرانی زیادی درباره پهپادهای اتیوپی دارند. اریتره فقط سه منبع پول نقد دارد: مالیات دهقانان، معادن و مالیات دو درصدی مهاجران. بنابراین آنها به پول عربستان سعودی نیاز دارند.»
به گفته میرت مبروک، مدیر برنامه مصر در موسسه خاورمیانه، تلاشهای مصر برای لابی برای یک توافق امنیتی، نشاندهنده رویکرد پیشگیرانه قاهره در قبال دریای سرخ است. مصر به متحد خود یعنی خلیفه حفتر، ژنرال لیبیایی، فشار آورده تا تأمین سوخت و سلاح برای نیروهای پشتیبانی سریع را متوقف کند. نیویورکتایمز گزارش داد که مصر میزبان پهپادهای ترکیه برای استفاده علیه نیروهای پشتیبانی سریع است. مبروک اظهار داشت: «مصر در تلاش است شکافها در چالشهای امنیتی علیه امارات متحده عربی را که اریتره قطعا یکی از آنهاست، پر کند.»
کارشناسان و دیپلماتها میگویند چالش پیشروی اسمره و قاهره، گذار از این اتحاد سست به چارچوبی برای دستیابی به نتایج خواهد بود. توافق سودان و پاکستان نمونهای از این چالشها است. هنوز هیچ گزارش عمومی مبنی بر انتقال سلاحهای پاکستانی به نیروهای برهان منتشر نشده است. منابع آگاه از مذاکرات گفتهاند عربستان سعودی که نیازهای اقتصادی داخلی دارد، علیرغم پیشنهادهای قاهره و اسمره، تمایلی به تعهد کامل نداشته است.
