اکوایران: افزایش شدید قیمت گاز طبیعی مایع در بازارهای جهانی پس از تشدید تنش‌ها در خاورمیانه، باعث رشد قیمت برخی انواع زغال‌سنگ در بازار دریایی شده است. با این حال تحلیلگران می‌گویند این افزایش قیمت بیشتر مربوط به زغال‌سنگ‌های باکیفیت‌تر است که می‌توانند در تولید برق جایگزین گاز طبیعی شوند.

به گزارش اکوایران-  قیمت لحظه‌ای گاز طبیعی مایع در آسیا هفته گذشته بیش از دو برابر شد، اتفاقی که به از دست رفتن نزدیک به ۲۰ درصد از عرضه جهانی این سوخت نسبت داده می‌شود. این وضعیت پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران رخ داد که در عمل باعث اختلال در عبور انرژی از تنگه هرمز و توقف صادرات گاز مایع قطر شد.

در نتیجه، قیمت گاز طبیعی مایع برای تحویل در شمال آسیا در هفته منتهی به ۶ مارس با ۱۱۶ درصد افزایش به ۲۲.۵۰ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیایی رسید که بالاترین سطح در دو سال اخیر محسوب می‌شود.

احتمال تغییر سوخت نیروگاه‌ها

افزایش قیمت گاز باعث شده برخی کشورها به‌ویژه ژاپن و کره جنوبی به سمت جایگزینی گاز با زغال‌سنگ در تولید برق حرکت کنند، دو کشوری که بیشترین انعطاف را برای تغییر سوخت نیروگاه‌های خود دارند.

این کشورها زغال‌سنگ حرارتی استرالیا با ارزش حرارتی ۶ هزار کیلوکالری در هر کیلوگرم وارد می‌کنند. شاخص قیمت این نوع زغال‌سنگ در بندر نیوکاسل که توسط مؤسسه گزارش‌دهی قیمت کالا Argus Media منتشر می‌شود، در هفته منتهی به ۶ مارس به ۱۲۹.۶۲ دلار در هر تن رسید.

این رقم بالاترین سطح در ۱۴ ماه گذشته است و نسبت به هفته منتهی به ۲۷ فوریه ۱۱.۶ درصد افزایش داشته است.

رشد قیمت در بازار اروپا

قیمت زغال‌سنگ حرارتی در بازار اروپا نیز افزایش یافته است، منطقه‌ای که امکان جایگزینی گاز با زغال‌سنگ در تولید برق وجود دارد.

بر اساس ارزیابی شرکت McCloskey، قیمت زغال‌سنگ با ارزش حرارتی ۶ هزار کیلوکالری صادراتی از پایانه ترمینال زغال سنگ خلیج ریچاردز در آفریقای جنوبی به ۱۱۳ دلار در هر تن رسیده که نسبت به ۹۸.۹۰ دلار در ۲۷ فوریه حدود ۱۴.۳ درصد افزایش نشان می‌دهد.

با این حال، افزایش قیمت زغال‌سنگ در مقایسه با جهش قیمت گاز طبیعی مایع کمتر بوده است؛ زیرا عرضه این سوخت از سوی صادرکنندگان اصلی مانند استرالیا، افریقای جنوبی، اندونزی و کلمبیا همچنان پایدار است.

محدودیت نیروگاه‌های زغال‌سنگی

به گزارش رویترز، با وجود جذاب شدن جایگزینی گاز با زغال‌سنگ از نظر اقتصادی، ظرفیت محدود نیروگاه‌های زغال‌سنگی مانع از افزایش سریع مصرف این سوخت شده است؛ به‌ویژه در اروپا.

برای نمونه، اسپانیا بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ حدود ۱۳.۱۸ گیگاوات از ظرفیت نیروگاه‌های زغال‌سنگی خود را تعطیل کرده است. در آلمان نیز ۳۳.۵۷ گیگاوات از این ظرفیت کنار گذاشته شده و تنها ۱۳.۶۹ گیگاوات ظرفیت جدید ایجاد شده است؛ بر اساس داده‌های Global Energy Monitor.در ژاپن نیز طی سه سال گذشته حدود ۱۲۰۰ مگاوات از ظرفیت نیروگاه‌های زغال‌سنگی بازنشسته شده است، بدون آنکه واحد جدیدی جایگزین آن شود.

در مقابل، کره‌جنوبی در سال‌های اخیر ظرفیت نیروگاه‌های زغال‌سنگی خود را افزایش داده، اما دولت این کشور متعهد شده در بلندمدت مصرف این سوخت را کاهش دهد و قصد دارد ۴۰ واحد از ۶۱ نیروگاه زغال‌سنگی را تا سال ۲۰۴۰ تعطیل کند.

چشم‌انداز واردات زغال‌سنگ

تحلیلگران شرکت DBX Commodities پیش‌بینی می‌کنند واردات زغال‌سنگ حرارتی دریایی اتحادیه اروپا در ماه مارس از ۲.۰۱ میلیون تن در فوریه به ۲.۱۷ میلیون تن برسد.

همچنین انتظار می‌رود واردات زغال‌سنگ حرارتی ژاپن در ماه مارس به ۹.۵۲ میلیون تن برسد و واردات کره‌جنوبی نیز به ۶.۱۲ میلیون تن افزایش یابد.

چین و هند، معادله متفاوت

در همین حال، دو واردکننده بزرگ زغال‌سنگ جهان یعنی چین و هند به طور معمول در تولید برق از جایگزینی گاز با زغال‌سنگ استفاده نمی‌کنند.

در چین سهم تولید برق از گاز طبیعی حدود ۳ درصد است، در حالی که زغال‌سنگ نزدیک به ۶۰ درصد از تولید برق این کشور را تشکیل می‌دهد. در هند نیز سهم گاز طبیعی حدود ۲.۸ درصد و سهم زغال‌سنگ حدود ۷۰ درصد است.

به همین دلیل، افزایش قیمت گاز طبیعی مایع واردات گاز در این کشورها را کاهش می‌دهد، اما بعید است باعث افزایش واردات زغال‌سنگ شود؛ زیرا افزایش تولید داخلی می‌تواند این کمبود را جبران کند.

در همین حال، قیمت زغال‌سنگ استرالیا با ارزش حرارتی ۵۵۰۰ کیلوکالری که در نیروگاه‌های چین و صنایع هند کاربرد دارد، در هفته منتهی به ۶ مارس تنها ۱.۴ درصد افزایش یافت و به ۸۷.۸۷ دلار در هر تن رسید.

همچنین زغال‌سنگ اندونزی با ارزش حرارتی ۴۲۰۰ کیلوکالری در همین مدت ۵.۱ درصد رشد کرد و به ۵۸.۲۱ دلار در هر تن رسید؛ با این حال رشد آن همچنان کمتر از زغال‌سنگ‌های باکیفیت‌تر بوده است.