به گزارش اکوایران، ایالات متحده، ژاپن و اتحادیه اروپا در حال آمادهسازی چارچوبی برای یک توافق تجاری در حوزه مواد معدنی حیاتی هستند؛ توافقی که به گفته منابع آگاه، قرار است در هفتههای آینده پایهگذاری شود.
به گفته منابع، دفتر نماینده تجاری آمریکا که مذاکرات با بروکسل و توکیو را هدایت کرده، مسئولیت پیشبرد گفتوگوها برای این توافق را نیز بر عهده دارد. انتظار میرود این چارچوب تجاری شامل تعیین کف قیمت و اعمال تعرفه برای برخی مواد معدنی حیاتی باشد؛ اقدامی که با هدف مقابله با اختلالات احتمالی بازار ناشی از صادرات چین طراحی شده است.
تلاشهای جهانی برای متنوعسازی زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی پس از آن شدت گرفت که پکن در واکنش به تعرفههای موسوم به «روز آزادی» از سوی رئیسجمهور دونالد ترامپ، محدودیتهای گستردهای بر صادرات عناصر خاکی کمیاب و سایر مواد معدنی حیاتی اعمال کرد. این تعرفهها شامل ۱۰ درصد عوارض بر تقریباً تمامی واردات آمریکا بود.
با وجود آنکه فشار کمبود عرضه نسبت به اوج خود در تابستان و پاییز سال گذشته کاهش یافته، بسیاری از شرکتها همچنان از عدم دریافت کامل سفارشهای خود از تأمینکنندگان چینی خبر میدهند.
یکی از محورهای اصلی این ابتکار، تعیین کف قیمت برای مواد معدنی حیاتی است. چنین مکانیزمی با هدف تشویق سرمایهگذاری در تولید این مواد و جلوگیری از رقابت قیمتی مخرب ناشی از صادرات ارزانتر چین طراحی شده است. در همین راستا، DARPA (آژانس پروژههای تحقیقاتی پیشرفته دفاعی آمریکا) نیز در حال همکاری برای طراحی سازوکار قیمتگذاری این مواد است.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که اعلام طرح مشترک آمریکا و ژاپن ممکن است همزمان با سفر نخستوزیر ژاپن سانائه تاکایچی به کاخ سفید در تاریخ ۱۹ مارس انجام شود. در عین حال، زمان اعلام برنامه اتحادیه اروپا هنوز نهایی نشده، اما بروکسل و توکیو در حال هماهنگی نزدیک در این زمینه هستند.
این موضوع قرار است در دستور کار نشست امسال گروه هفت نیز قرار گیرد.
در حال حاضر، مکزیک تنها کشوری است که در اوایل فوریه یک برنامه اقدام مشترک با آمریکا در این حوزه امضا کرده است. طبق این توافق، دو کشور ظرف ۶۰ روز درباره امکان طراحی سیاستهای تجاری هماهنگ برای واردات مواد معدنی حیاتی از جمله تعیین کف قیمت در مرزها گفتوگو خواهند کرد.
پیشبینی میشود چارچوب همکاری میان آمریکا، اتحادیه اروپا و ژاپن شباهت زیادی به توافق امضا شده میان واشنگتن و مکزیک داشته باشد. این همکاری میتواند شامل همکاریهای فنی و مقرراتی، تشویق سرمایهگذاری، توسعه فناوریهای جدید در حوزه مواد معدنی و ایجاد ذخایر مشترک باشد.
به گزارش اکوایران، این تحرکات در شرایطی صورت میگیرد که وابستگی آمریکا به واردات عناصر خاکی کمیاب همچنان بالا است. بر اساس گزارش نشریه ویژوال کاپیتالیست، بیش از ۷۰ درصد واردات این مواد در ایالات متحده از چین تأمین میشود؛ موادی راهبردی که در تولید بسیاری از تجهیزات پیشرفته نظامی از جمله جنگندهها، ناوشکنها و زیردریاییها کاربرد دارند.
برخی تحلیلگران معتقدند افزایش تنشهای ژئوپولیتیکی در سالهای اخیر، از جمله احتمال درگیریهای گستردهتر در خاورمیانه و سناریوهای تقابل نظامی آمریکا با ایران، اهمیت تأمین پایدار این مواد را برای واشنگتن دوچندان کرده است. از آنجا که عناصر خاکی کمیاب در سامانههایی مانند رادار، سونار، هدایت موشک و موتورهای پیشرفته به کار میروند، هرگونه اختلال در دسترسی به آنها میتواند بر سرعت تولید و نگهداری تجهیزات نظامی آمریکا اثر بگذارد.
در همین راستا، دولت آمریکا در سالهای اخیر تلاش کرده است با توسعه استخراج داخلی، سرمایهگذاری در زنجیره فرآوری و تنوعبخشی به منابع وارداتی، وابستگی خود به چین در این حوزه راهبردی را کاهش دهد.
