استانداردهای بین‌المللی می‌گویند،‌ به ازای هر هزار نفر دست کم باید 3 تخت بیمارستانی فعال وجود داشته باشد،‌ یافته‌های یک پژوهش که بهار امسال منتشر شده اما نشان می‌دهد که که این نسبت در استان تهران،‌ پایتخت ایران 2.02 است و شهرستان‌های استان تهران غیر از خود تهران وضعیتی پایین‌تر از حد استاندارد دارند.

به گزارش اکوایران،‌ در تهران چند بیمارستان وجود دارد؟ آیا در بیمارستان‌ها تخت‌ها فعالند؟ و همه آن‌ها قابل استفاده‌اند؟ آیا تعداد تخت‌ها نسبت به جمعیت استاندارد است؟ این پرسش‌ها هر از چندگاهی در فضای مجازی پرسیده می‌شود. هربار که تصویری از یک شهروند هنگام مراجعه به بیمارستان و شکایت از کیفیت خدمات درمانی یا تصاویری از صف‌های طولانی در محیط‌های درمانی دست به دست می‌شود، کمیت شاخص‌های درمانی هم مورد سوال قرار می‌گیرد. یک پژوهش تازه با عنوان: «بررسی شاخص‌های بهداشتی در رابطه با جمعیت شهرستان‌های استان تهران: الزامات سیاستی با توجه به تحلیل داده‌های موجود» که در مرکز مطالعات شهرداری تهران انجام شده،‌ نتیجه گرفته که در تهران،‌ پایتخت ایران تعداد تخت‌های فعال فاصله معناداری با استانداردهای بین‌المللی دارد.

سازمان جهانی بهداشت،‌ حداقل 3 تخت بیمارستانی به ازای هر هزار نفر را به عنوان استانداری برای ارائه خدمات مراقبت‌های بهداشتی کافی توصیه می‌کند. پژوهش تازه با پردازش داده‌های دانشگاه علوم پزشکی ایران، شهید بهداشتی و دانشگاه علوم پزشکی تهران و با استفاده از از منابعی مانند: سرشماری‌های مرکز آمار ایران، داده‌های ثبتی، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران در سال 1400 و بررسی اعتبار آن‌ها نتیجه گرفته که در  تهران این استاندارد رعایت شده و جز تهران در سایر شهرستان‌ها این عدد با استاندارد فاصله دارد. ورامین،‌ شمیرانات،‌ قرچک،‌ ملارد،‌ قدس،‌ شهریار،‌ ری،‌ رباط کریم،‌ دماوند،‌ پیشوا،‌ پردیس،‌ پاکدشت،‌ بهارستان و اسلامشهر این شاخص زیر یک است.

1

این محاسبات برای تخت سوختگی و تخت‌های بخش مراقبت‌های ویژه سوختگی هم انجام شده است،‌ استانداردهای جهانی توصیه کرده که به ازای هر 10 هزار نفر،‌ دست کم یک تخت سوختگی وجود داشته باشد،‌ این وضعیت در کل استان با وضعیت مطلوب فاصله دارد و تنها در شهرستان تهران این شاخص 0.14 است و در باقی شهرستان‌ها این شاخص عدد صفر را نشان می‌دهد.

2

شاخص تعداد پرستار به ازای جمعیت هم از دیگر شاخص‌هایی است که گویای وضعیت غیراستاندارد است،‌ استاندارد 4 پرستار به ازای هر هزار نفر برای هیچ یک از شهرستان‌های تهران رعایت نشده است.

3

یکی از مهم‌ترین شاخص‌های بهداشتی در رابطه با جمعیت را می‌توان شاخص پزشک به جمعیت دانست. سرانه استاندارد این شاخص وجود ۳۰ پزشک (عمومی، متخصص و فوق تخصص) به ۱۰ هزار نفر جمعیت است. در این شاخص شهرستان‌های تهران با سرانه 22/28 و فیروزکوه با سرانه 22/76 در وضعیت مطلوبی قرار دارند؛ ولی سایر شهرستان‌های استان تهران با وضعیت استاندارد فاصله قابل‌توجهی نسبتاً دارند.

شاخص دیگر که در رابطه با شاخص‌های بهداشتی و جمعیت از اهمیت برخوردار است؛ شاخص تعداد دندانپزشک به جمعیت است. براساس پیشنهاد سازمان بهداشت جهانی به ازای هر ۱۰۰۰ نفر جمعیت حداقل باید 0/5 دندانپزشک وجود داشته باشد. این شاخص هم در هیچ‌یک از شهرستان‌های استان تهران در وضعیت استاندارد قرار ندارد.

این اعداد زمانی معنا پیدا می‌کنند که روند مهاجرتی از شهر تهران به سمت شهرستان‌های تهران را مشاهده کنیم. همین پژوهش با استناد به مطالعات جمعیتی نتیجه گرفته که شهرستان تهران با 65/9 درصد حجم جمعیت بیشترین سهم جمعیتی استان را در سرشماری ۱۳۹۵ دارا بود. ولی در سال ۱۴۰۲ از سهم جمعیتی شهرستان تهران کاسته و بر سهم جمعیتی شهرستان‌های استان تهران، مانند: رباط کریم، پاکدشت، پردیس، شهریار از حجم کل جمعیت استان افزوده‌شده است. اتفاقی که به گفته پژوهشگر این مطالعه درنتیجه افزایش هزینه زندگی در شهرستان تهران، به‌ویژه در بخش مسکن است که البته با تداوم شرایط موجود بر روند مهاجرتی از شهرستان تهران به شهرستان‌های اطراف افزوده می‌شود؛ بنابراین، فراهم ساختن زیرساخت‌های بهداشتی، مانند: تخت‌های بستری فعال برای سایر شهرستان‌های استان لازم و ضروری است. از طرف دیگر پژوهشگران روی موضوع افزایش سن شهروندان و حرکت جمعیت کشور به سمت سالمندی تاکید دارند که آن هم می‌تواند نیاز به خدمات درمانی را بیشتر از گذشته کند.