اکوایران: بحران باروری در جهان بسیار شدیدتر از آن چیزی است که عموم مردم تصور می‌کنند. سال گذشته نرخ باروری کل در جهان به کمتر از سطحی رسید که جمعیت‌شناسان آن را «سطح جانشینی» می‌نامند؛ یعنی میانگین تعداد فرزندانی که هر زن باید به دنیا بیاورد تا جمعیت در بلندمدت ثابت بماند. چنین اتفاقی تاکنون هرگز رخ نداده بود. در طول تاریخ دوره‌هایی وجود داشته که جمعیت انسان‌ها بر اثر جنگ‌ها یا همه‌گیری بیماری‌ها کاهش یافته است؛ اما اکنون، صرفاً در نتیجه انتخاب‌های خود انسان‌ها، جمعیت جهان در حدود سال ۲۰۵۵ به اوج خواهد رسید و پس از آن روند کاهشی را آغاز خواهد کرد.
با این حال، داستان دهه‌های آینده صرفاً به کاهش جمعیت و پیرشدن آن محدود نمی‌شود. کاهش زادوولد در نقاط مختلف جهان تفاوت‌های چشمگیری دارد. شاید شگفت‌انگیزترین روند، تغییری باشد که فرضیات بنیادین درباره نرخ باروری را زیر سؤال برده است. در گذشته تصور می‌شد افرادی که درآمد و تحصیلات بالاتری دارند و به تبع آن کشورهایی که ثروتمندتر و تحصیل‌کرده‌تر هستند، نسبت به افراد و کشورهای فقیرتر و کم‌سوادتر نرخ باروری پایین‌تری خواهند داشت. اما اکنون به‌طور فزاینده‌ای عکس این وضعیت در حال رخ‌دادن است. بسیاری از افراد و کشورهای ثروتمندتر، نرخ باروری بالاتری نسبت به افراد و کشورهای فقیرتر دارند.
این وارونگی در گزارش فارن افرز نشان می‌دهد که چرا دولت‌ها در مواجهه با سقوط نرخ باروری با دشواری روبه‌رو شده‌اند. بهترین توضیح برای اینکه چرا مردم دیگر فرزندآوری نمی‌کنند این است که پرورش فرزند در مقیاسی که برای حفظ جمعیت ضروری است، اساساً با ساختارهای زندگی مدرن و جوامع امروزی در تضاد قرار دارد. فرزندان که زمانی یک ضرورت اقتصادی محسوب می‌شدند، اکنون به یک کالای لوکس اقتصادی تبدیل شده‌اند. این وضعیت از جهانی خبر می‌دهد که در آن نابرابری اقتصادی با نابرابری جمعیتی تشدید خواهد شد و شکاف‌های درون کشورها و میان آن‌ها عمیق‌تر می‌شود. تمام جهان با کاهش نرخ باروری دست‌وپنجه نرم می‌کند، اما این مسئله در نقاط مختلف به شیوه‌های متفاوتی بروز پیدا می‌کند. همین تفاوت‌ها نیز به اختلافات، تنش‌ها و حتی درگیری‌های بیشتری دامن می‌زند.
سقوط باروری
کاهش نرخ باروری در جهان به زیر سطح جانشینی تا حد زیادی بدون جلب توجه رخ داده است. پیش‌بینی‌های مرکزی در تازه‌ترین نسخه گزارش «چشم‌انداز جمعیت جهان» سازمان ملل متحد که در سال ۲۰۲۴ منتشر شده و با عنوان «سناریوی میانه» شناخته می‌شود، همچنان نرخ باروری کل جهان در سال ۲۰۲۶ را اندکی بالاتر از سطح جانشینی برآورد می‌کند و انتظار دارد جمعیت جهان تا سال ۲۰۸۴ به اوج خود برسد. اما این سناریوی میانه، کاهش‌های اخیر موالید را که سازمان‌های ملی آمار ثبت کرده‌اند، به‌طور کامل در نظر نمی‌گیرد. پیش‌بینی‌های این سناریو درباره باروری آینده نیز بر فرضیات قابل‌تردیدی استوار است؛ از جمله پیش‌بینی بهبود چشمگیر نرخ باروری در کشورهایی مانند چین.
در مقابل، «سناریوی پایین» این گزارش، یعنی پیش‌بینی‌ای که نگاه بدبینانه‌تری به آینده باروری دارد، تقریباً به‌طور کامل با ارزیابی‌ها مطابقت دارد. ارزیابی‌های فارین افرز بر آمارهای ملی جدیدتر متکی است و نسبت به احتمال بهبود نرخ باروری، خوش‌بینی کمتری دارد. بر اساس این ارزیابی، نرخ باروری جهان به زیر سطح جانشینی، یعنی حدود ۲.۲ فرزند به ازای هر زن، رسیده است و همچنان کاهش خواهد یافت.
نرخ‌های باروری با چنان سرعتی در حال سقوط هستند که بسیاری از فرضیات جمعیت‌شناسی را دگرگون کرده‌اند. شدیدترین کاهش‌های باروری در کشورهایی رخ داده که انتظار نمی‌رفت. برای درک بهتر این موضوع، آزمون زیر را در نظر بگیرید: از میان کشورهای آرژانتین، برزیل، شیلی، کلمبیا، جامائیکا، مالزی، تایلند، تونس، ترکیه، سریلانکا و ایالات متحده، کدام کشور بالاترین نرخ باروری را دارد؟ پاسخ ایالات متحده است؛ ثروتمندترین کشور در میان این ۱۲ کشور، بالاترین نرخ باروری را دارد. این موضوع حتی زمانی نیز صادق است که فقط نرخ باروری مادران متولد ایالات متحده بررسی شود؛ زیرا نرخ باروری مادران مهاجر اندکی بالاتر از مادران بومی است. در حال حاضر ده‌ها کشور با درآمد متوسط، نرخ باروری پایین‌تری نسبت به ایالات متحده دارند. این روند با توضیح قدیمی درباره تحولات جمعیتی در تضاد است؛ توضیحی که بر اساس آن، با ثروتمندتر شدن یک اجتماع یا جامعه، نرخ باروری همواره کاهش پیدا می‌کند. اکنون به‌وضوح می‌توان نشان داد که دیگر چنین رابطه‌ای برقرار نیست. برای مثال مکزیک را در نظر بگیرید. طبق تازه‌ترین پیمایش انجام‌شده در سال ۲۰۲۴، انتظار می‌رود هر زن مکزیکی در طول زندگی خود به‌طور متوسط ۱.۲ فرزند به دنیا بیاورد. این رقم به‌مراتب کمتر از میانگین ۱.۵۷ فرزند برای زنان سفیدپوست غیرهیسپانیک در ایالات متحده است.
این در حالی است که درآمد سرانه مکزیک تنها حدود ۲۸ درصد درآمد سرانه ایالات متحده است. علاوه بر این، تنها دو دهه پیش، نرخ باروری در مکزیک بسیار بالاتر از ایالات متحده بود.
این پویایی نه‌تنها در میان کشورها، بلکه در درون آن‌ها نیز مشاهده می‌شود. در ایالات متحده و دیگر اقتصادهای پیشرفته، خانوارهای ثروتمندتر و تحصیل‌کرده‌تر اکنون معمولاً فرزندان بیشتری نسبت به خانوارهای فقیرتر و کم‌سوادتر دارند. این وضعیت، الگویی را معکوس کرده که برای قرن‌ها برقرار بوده است. برای توضیح اینکه چرا چنین اتفاقی رخ داده، هیچ پاسخ واحد و ساده‌ای وجود ندارد. بیشتر نظریه‌ها در مواجهه با شواهد بین‌المللی دوام نمی‌آورند. برای مثال، عواملی که به نظر می‌رسد در کاهش باروری در ایالات متحده نقش دارند، مانند افزایش قیمت مسکن، ظاهراً در سایر نقاط جهان چندان تعیین‌کننده نیستند؛ زیرا بسیاری از کشورها بدون تجربه افزایش سرسام‌آور قیمت مسکن، کاهش شدیدتری در نرخ باروری داشته‌اند.
یا عامل دیگری را در نظر بگیرید که اغلب مقصر شناخته می‌شود: تلفن‌های هوشمند. برخی پژوهشگران معتقدند گسترش تلفن‌های هوشمند به فردگرایی، انزوای اجتماعی و تمایل به تحقق خواسته‌های فردی دامن زده و بسیاری از افراد را از فرزندآوری منصرف کرده است. اما نرخ باروری در سراسر جهان از اواخر دهه ۱۹۶۰، یعنی مدت‌ها پیش از ظهور تلفن‌های هوشمند، روند نزولی داشته است و شواهد چندانی وجود ندارد که نشان دهد پس از ورود این دستگاه‌ها، سرعت کاهش باروری افزایش یافته است.
در عوض، به احتمال زیاد تلفن‌های هوشمند بیش از آنکه خود علت اصلی باشند، به تشدید سازوکارهایی کمک کرده‌اند که از قبل وجود داشته‌اند. بر اساس محاسبات، تلفن‌های هوشمند تغییری در الگوی باروری را که در حالت عادی طی ۲۵ سال رخ می‌داد، در مدت ۱۰ سال رقم زده‌اند.
یکی دیگر از توضیحات رایج درباره کاهش نرخ باروری، گسترش تحصیلات و اشتغال زنان است. بر اساس این استدلال، زنان با رهایی از نقش سنتی خود در زایمان و پرورش فرزندان، تصمیم گرفته‌اند اهداف دیگری را به جای فرزندپروری در اولویت قرار دهند. اگرچه این تحول ممکن است در قرن بیستم واقعاً در کاهش نرخ باروری نقش داشته باشد، امروزه دیگر رابطه علت و معلولی آن چندان روشن نیست. در واقع، در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، رابطه میان نرخ باروری از یک سو و تحصیلات و اشتغال زنان از سوی دیگر، مثبت است؛ به این معنا که کشورهایی که زنان در آن‌ها تحصیلات بالاتری دارند و احتمال اشتغالشان در خارج از خانه بیشتر است، همان کشورهایی هستند که نرخ باروری بالاتری دارند.
در مناطق دیگری که جمعیت‌شناسان به آمارهای حیاتی قابل‌اتکایی دسترسی دارند، مانند آمریکای لاتین، زنانی که در سال ۲۰۲۶ فرزندآوری نمی‌کنند، کم‌سوادترین زنان و کسانی هستند که احتمال حضورشان در بازار کار کمتر است.
زندگی مدرن
در غیاب توضیحاتی روشن و قطعی، می‌توان توضیحی گسترده‌تر برای سقوط جهانی نرخ باروری ارائه کرد. با حرکت جوامع به سوی آنچه معمولاً «مدرنیته» نامیده می‌شود، توانایی آن‌ها برای حفظ نرخ باروری در سطح جانشینی از بین می‌رود. مدرنیته به شیوه‌ای اشاره دارد که کشورها زندگی معاصر را بر اساس نهادهای رسمی، مانند مدارس، دانشگاه‌ها و نظام‌های بهداشتی و درمانی، تخصص‌های حرفه‌ای از طریق مدارک تحصیلی معتبر، آزمون‌های استاندارد و مجوزهای حرفه‌ای و همچنین نظام‌های گسترده هماهنگی، مانند شرکت‌های چندملیتی، دولت‌ها و زنجیره‌های تأمین جهانی، سازمان‌دهی کرده‌اند. مدرنیته مترادف سرمایه‌داری نیست. کشورهای کمونیستی نیز سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در آموزش همگانی و نظام‌های بوروکراتیک انجام داده‌اند و همزمان با آن، کاهش نرخ باروری را تجربه کرده‌اند. تنها راه اداره جوامع بزرگ و پیچیده‌ای که از فناوری مدرن در مقیاس گسترده استفاده می‌کنند، استانداردسازی دانش و جداکردن آن از سنت‌های محلی، از طریق آموزش همگانی، نظام‌های تخصصی و ساختارهای بوروکراتیک است. مدرنیته هزینه فرزندآوری را افزایش داده و در مقابل، هزینه بدون فرزند ماندن را کاهش داده است. والدین باید فرزندان خود را به دانش رسمی و مدارک تحصیلی مجهز کنند؛ فرآیندی که به دهه‌ها تلاش و هزینه نیاز دارد. برنامه‌های زمانی فشرده مشاغل نیز با ساعت زیستی والدین در تضاد قرار می‌گیرند. برای مثال، پربازده‌ترین سال‌های فعالیت یک اقتصاددان معمولاً بین ۳۰ تا ۴۵ سالگی است. این دقیقاً همان سال‌هایی است که فرد باید بیشترین زمان را به فرزندان خود اختصاص دهد. مهم نیست دانشگاه تا چه اندازه شرایط را برای یک پژوهشگر تسهیل کند؛ شبانه‌روز همچنان فقط ۲۴ ساعت دارد. حتی زمانی که یک پژوهشگر موفق می‌شود هم خانواده‌ای پرجمعیت داشته باشد و هم دستاوردهای علمی قابل‌توجهی کسب کند، باز هم می‌توان پرسید که اگر خانواده کوچک‌تری داشت، تا چه اندازه می‌توانست دستاوردهای علمی بیشتری تولید کند. مدرنیته همچنین زندگی بدون فرزند را آسان‌تر کرده است. در اقتصادهای سنتی مبتنی بر کشاورزی و صنایع دستی، فرزندان از عوامل مفید تولید محسوب می‌شدند و در مزارع و کارگاه‌ها کمک می‌کردند. آن‌ها همچنین مسئولیت مراقبت از والدین و سایر بستگان سالمند را بر عهده داشتند. اما سازمان‌دهی مدرن زندگی اقتصادی دیگر نیازی به ایفای چنین نقش‌هایی از سوی فرزندان ندارد و پیدایش دولت‌های رفاه نیز شکل‌های دیگری از حمایت را در اختیار سالمندان قرار داده است. در گذشته، تبار و نسب خانوادگی تعیین‌کننده حال و آینده افراد بود، اما اکنون دیگر چنین نقش فراگیری ندارد. البته این روند به‌ظاهر جهانی، استثناهایی هم دارد. جوامع مذهبی دارای پیوندهای اجتماعی مستحکم، مانند یهودیان فوق‌ارتدوکس در اسرائیل و آمیش‌ها در ایالات متحده، توانسته‌اند نرخ باروری بالایی را حفظ کنند که بسیار بالاتر از سطح جانشینی است. اما این گروه‌ها از بخش بزرگی از زندگی مدرن نیز فاصله گرفته‌اند. برای مثال، آمیش‌ها در مناطق روستایی زندگی می‌کنند که هزینه مسکن در آن‌ها بسیار پایین‌تر است. آن‌ها همچنین تحصیلات رسمی را در پایان پایه هشتم متوقف می‌کنند؛ موضوعی که یکی از مهم‌ترین هزینه‌های پرورش فرزند در جامعه مدرن، یعنی تحصیلات عالی، را حذف می‌کند.
فرزندآوری نماد رفاه خانواده
جدا از این گروه‌های خاص، مدرنیته در سراسر جهان گسترش یافته و نرخ باروری در همه‌جا کاهش پیدا کرده است. با این حال، سرعت این کاهش در کشورهای مختلف یکسان نیست. در سال ۱۹۸۰، هرچه یک کشور عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی ثروتمندتر بود، زنان آن فرزندان کمتری داشتند. اما تا سال ۲۰۰۰، روندی معکوس در حال شکل‌گیری بود.
همین وارونگی در درون کشورها نیز مشاهده می‌شود. مارتین کولک، جمعیت‌شناس، در پژوهشی در سوئد فهمیده که در تمام گروه‌های متولدشده بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۷۰، مردانی که درآمد بیشتری در طول زندگی خود داشته‌اند، فرزندان بیشتری نیز داشته‌اند. همچنین در میان زنان متولد دهه ۱۹۶۰ به بعد، فقیرترین زنان کمترین تعداد فرزند را دارند.
در ایالات متحده نیز دو اقتصاددان دریافته‌اند که در دهه نخست قرن بیست‌ویکم، زنانی که دارای مدرک تحصیلات تکمیلی بودند، به‌طور متوسط حدود ۲ فرزند داشتند؛ رقمی که به‌طور معناداری بالاتر از میانگین ۱.۸ فرزند در میان زنانی بود که تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی به پایان رسانده بودند. بسیاری از بزرگسالان همچنان تمایل دارند صاحب فرزند شوند و خانواده‌هایی پرجمعیت و شکوفا داشته باشند. زمانی که مؤسسه گالوپ در ژوئیه ۲۰۲۵ از آمریکایی‌ها درباره تعداد ایده‌آل فرزندانشان پرسید، میانگین پاسخ‌ها 2.7 فرزند بود؛ رقمی که از دهه ۱۹۷۰ تاکنون تقریباً تغییری نکرده است. اما فرزندان هزینه‌بر هستند و درآمدی ایجاد نمی‌کنند. آن‌ها تا حدی به یک کالای لوکس تبدیل شده‌اند که افراد ثروتمندتر نسبت به افراد فقیرتر توانایی بیشتری برای برخورداری از آن دارند. همان‌طور که یک خانوار ثروتمند به‌طور متوسط خودروی گران‌تری نسبت به یک خانوار فقیر دارد، فرزندان بیشتری نیز دارد؛ دست‌کم از دهه ۱۹۹۰ به بعد چنین بوده است.
والدین مرفه می‌توانند برای انجام کارهای خانه نیروی کمکی استخدام کنند، غذای آماده سفارش دهند، هزینه خدمات ویژه تحویل مواد غذایی یا شست‌وشوی لباس را بپردازند و از عهده شهریه مدارس و هزینه کلاس‌های تقویتی فرزندانشان برآیند. خانواده‌های ثروتمندتر و در میان آن‌ها والدینی که تحصیلات بالاتری دارند، از زندگی خانوادگی باثبات‌تری نیز برخوردارند.
برای مثال، در میان آمریکایی‌های متولد سال‌های ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۴، یعنی نسلی که تقریباً تمام دوران بزرگسالی آن‌ها قابل بررسی است، حدود نیمی از مردانی که دیپلم دبیرستان داشتند اما وارد دانشگاه نشده بودند، تا ۵۵ سالگی طلاق در نخستین ازدواج خود را تجربه کرده بودند. این رقم در میان مردانی که مدرک کارشناسی یا بالاتر داشتند، ۲۷ درصد بود. خانواده‌های باثبات به نرخ باروری بالاتر و همچنین پیامدهای بسیار مطلوب‌تری برای فرزندان منجر می‌شوند. به بیان خلاصه، درآمد و تحصیلات، برخی از نامطلوب‌ترین پیامدهای مدرنیته را تعدیل می‌کنند. منطق این نتیجه درباره کشورها نیز صدق می‌کند؛ کشورهای ثروتمندتر به‌طور متوسط توانایی بیشتری برای برخورداری از «کالاهای لوکس»، از جمله فرزندان، نسبت به کشورهای فقیرتر دارند.
اگر فرضیه مدرنیته درست باشد، وارونگی رابطه میان درآمد و باروری که اکنون در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی مشاهده می‌شود، طی چند دهه آینده به سایر کشورهای جهان نیز گسترش پیدا می‌کند. این اتفاق در قاره آمریکا از هم‌اکنون در حال وقوع است. در میان کشورهای این قاره که دست‌کم ۲۰ میلیون نفر جمعیت دارند، ایالات متحده بالاترین نرخ باروری را دارد و به‌مراتب بالاتر از آرژانتین، برزیل، کانادا، کلمبیا و مکزیک قرار گرفته است.
تنها کشوری که نرخ باروری آن با ایالات متحده برابری می‌کند، پرو است؛ کشوری که نرخ باروری‌اش به‌سرعت در حال سقوط است. البته نرخ رسمی باروری ونزوئلا کاملاً ساختگی است. همین پدیده طی چند دهه آینده در آفریقای جنوب صحرا نیز رخ خواهد داد. اغلب پیش‌بینی می‌شود که نرخ بالای باروری در این قاره، کاهش زادوولد در سایر نقاط جهان را جبران خواهد کرد؛ اما احتمالاً چنین اتفاقی نخواهد افتاد.
در واقع، در کشورهای آفریقای جنوب صحرا که جمعیت‌شناسان به داده‌های آماری نسبتاً بهتری دسترسی دارند، نرخ باروری با سرعت زیادی در حال کاهش است؛ برای مثال، یک پیمایش خانوار جدید در جمهوری کنگو نشان داده است که نرخ باروری از ۵.۱ فرزند به ازای هر زن در سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲، به ۳.۵ فرزند در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. کاهش‌های مشابهی در سایر نقاط نیز در حال وقوع است و احتمالاً با گسترش همان عواملی که در دیگر نقاط جهان به کاهش سریع نرخ باروری منجر شده‌اند به آفریقای جنوب صحرا، سرعت این روند بیشتر می‌شود.
اکنون همه ما آلمان شرقی هستیم
به‌جز بازگشتی بعید به هنجارهای اجتماعی جوامع عمیقاً محافظه‌کار و ایدئولوژیک مانند آمیش‌ها، تنها تغییر در شرایط مادی زندگی می‌تواند به افزایش نرخ باروری کمک کند. دولت‌ها در تعیین راه‌های مقابله با کاهش باروری با دشواری روبه‌رو بوده‌اند. سیاست‌گذاری تنها تا اندازه محدودی می‌تواند افراد را برای گرفتن تصمیم بزرگی مانند فرزندآوری متقاعد کند. اما این موضوع به آن معنا نیست که دولت‌ها نباید برای معکوس‌کردن این روندها تلاش کنند. سیاست‌های آن‌ها باید به آزادی شهروندان در تشکیل خانواده‌ای که خود مناسب می‌دانند، احترام بگذارد. به نظر می‌رسد نرخ‌های بسیار پایین باروری نه از نبود تمایل به فرزندآوری، بلکه از فقدان شرایطی ناشی می‌شود که داشتن فرزند را آسان‌تر یا حتی ممکن می‌کند.
از این منظر، برخی سیاست‌ها کاملاً روشن و بدیهی هستند. دولت‌ها باید نظام‌های آموزشی را در دسترستر کنند؛ برخلاف نظام‌هایی که برای مثال در شرق آسیا و ایالات متحده وجود دارند و هزینه‌های بالا و فشارهای روانی شدید آن‌ها، افراد را از فرزندآوری منصرف می‌کند. چنین تغییراتی در شرایط مادی زندگی ممکن است فقط تأثیر محدودی بر نرخ‌های باروری داشته باشند، اما حتی افزایش نرخ باروری کل ایالات متحده از رقم کنونی ۱.۵۸ به ۱.۷ فرزند نیز می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی ایجاد کند.
رفتار نرخ‌های باروری شبیه نرخ بازده سرمایه‌گذاری در صندوق‌های بازنشستگی است؛ تفاوت‌های کوچک سالانه در طول زمان انباشته می‌شوند و به اختلافات بزرگی منجر خواهند شد. بنابراین سیاست‌هایی که آزادی و توانایی مادی بیشتری برای فرزندآوری در اختیار مردم قرار می‌دهند، می‌توانند در بلندمدت پیامدهای بسیار مهمی داشته باشند. اگر دولت‌ها در اجرای این سیاست‌ها ناکام بمانند و اگر این سیاست‌ها نیز نتوانند به افزایش گسترده‌تر نرخ باروری منجر شوند، جهان به‌سادگی نابرابرتر می‌شود. خانواده‌های ثروتمندتر و کشورهای مرفه‌تر سهم و وزن بیشتری در جمعیت پیدا خواهند کرد، در حالی که خانواده‌ها و کشورهای فقیرتر از نظر جمعیتی کوچک‌تر و ضعیف‌تر خواهند شد. این تحولات به تنش‌های سیاسی دامن خواهند زد؛ زیرا جمعیت‌هایی که در حال کوچک‌شدن هستند، علاوه بر فقر نسبی خود، با احساس ناامیدکننده‌ای مواجه خواهند شد که گویی دیگر هیچ آینده جمعیتی ندارند، بگذارید با یک مثال مساله را شرح دهیم؛ از زمان اتحاد مجدد آلمان، جوانان آلمان شرقی، به‌ویژه زنان جوان، این منطقه را به مقصد آلمان غربی ترک کرده‌اند. شهرهای آن خالی از جمعیت و سالخورده شده‌اند و رأی‌دهندگانش به احزاب دو سر طیف سیاسی، یعنی احزاب افراطی راست و چپ، گرایش پیدا کرده‌اند. بسیاری از کشورهای جهان در آستانه تبدیل‌شدن به آلمان شرقی هستند، اما تعداد اندکی از آن‌ها یک آلمان غربی خواهند داشت که هزینه‌هایشان را بپردازد.
جمعیت‌شناسان اغلب چنین مطرح می‌کنند که سقوط نرخ‌های باروری، جهان را با مسئله‌ای مشترک روبه‌رو کرده و به نوعی به هم پیوند داده است. اما واقعیت این است که کاهش جمعیت به احتمال زیاد جهان را بیش از پیش دچار شکاف و چنددستگی خواهد کرد.
