به گزارش اکوایران، بررسی ترکیب اشتغال در بخش خصوصی و عمومی نشان میدهد اگرچه بخش خصوصی همچنان محل فعالیت عمده شاغلان ایرانی است، الگوی حضور زنان و مردان در این دو بخش تفاوت قابل توجهی دارد. سهم زنان شاغل در بخش عمومی بیش از دو برابر مردان است و این شکاف با افزایش سن، بهویژه برای زنان، بیشتر میشود.
بر اساس دادههای موجود، ۸۶.۱ درصد از کل شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر در بخش خصوصی و ۱۳.۹ درصد در بخش عمومی مشغول به کار هستند. با این حال، در حالی که تنها ۱۱.۹ درصد از مردان شاغل در بخش عمومی فعالیت دارند، سهم زنان شاغل در این بخش به ۲۵.۲ درصد میرسد. به بیان دیگر، از هر چهار زن شاغل، تقریبا یک نفر در بخش عمومی کار میکند. نسبتی که برای مردان تقریبا یک نفر از هر هشت نفر است.
این تفاوت تنها به جنسیت محدود نمیشود و سن نیز در شکلگیری الگوی اشتغال نقش مهمی دارد. دادهها نشان میدهد با افزایش سن، گرایش زنان به حضور در بخش عمومی بیشتر میشود، در حالی که بخش خصوصی در همه گروههای سنی، محل اصلی اشتغال مردان باقی میماند.
بخش خصوصی؛ مقصد اصلی اشتغال مردان
بخش خصوصی در تمام گروههای سنی سهم اصلی اشتغال را در اختیار دارد. در میان شاغلان ۱۵ تا ۲۴ ساله، ۸۸.۲ درصد در بخش خصوصی و ۱۱.۸ درصد در بخش عمومی مشغول به کار هستند. این نسبت در گروه سنی ۲۵ تا ۲۹ سال به ترتیب ۸۶.۴ و ۱۳.۶ درصد و در گروه ۳۰ ساله و بیشتر به ۸۵.۸ و ۱۴.۲ درصد میرسد.
الگوی اشتغال مردان نیز در طول سنین کاری تغییر زیادی نمیکند. در گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال، ۸۷.۹ درصد مردان در بخش خصوصی کار میکنند. این سهم در گروه ۲۵ تا ۲۹ سال به ۸۹.۴ درصد و در گروه ۳۰ ساله و بیشتر به ۸۸ درصد میرسد.
این ارقام نشان میدهد بخش خصوصی در همه گروههای سنی مقصد اصلی اشتغال مردان است. این موضوع میتواند با ساختار بازار کار و همچنین فشار بیشتر برای کسب درآمد و تامین معیشت خانوار مرتبط باشد؛ شرایطی که ممکن است مردان را به سمت فرصتهای شغلی متنوعتر بخش خصوصی سوق دهد.
تغییر مسیر اشتغال زنان با افزایش سن
در گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال، ۹۰ درصد زنان شاغل در بخش خصوصی و تنها ۱۰ درصد در بخش عمومی فعالیت دارند. در واقع، سهم زنان جوان از اشتغال بخش عمومی حتی از مردان هم کمتر است. چرا که ۱۲.۱ درصد مردان این گروه سنی در بخش عمومی شاغل هستند. اما این الگو با افزایش سن تغییر میکند. در گروه سنی ۲۵ تا ۲۹ سال، سهم زنان شاغل در بخش عمومی به ۲۴.۷ درصد میرسد. یعنی تقریبا از هر چهار زن شاغل در این سنین، یک نفر در بخش عمومی کار میکند. این نسبت برای مردان تنها ۱۰.۶ درصد است.
اوج تفاوت میان زنان و مردان در گروه سنی ۳۰ ساله و بیشتر دیده میشود. در این گروه، ۲۶.۹ درصد زنان شاغل در بخش عمومی فعالیت دارند. به عبارت دیگر، بیش از یک زن از هر چهار زن شاغل بالای ۳۰ سال در بخش عمومی مشغول به کار است. در مقابل، سهم بخش عمومی از اشتغال مردان همین گروه سنی تنها ۱۲ درصد است.
این تفاوت میتواند با اهمیت نسبی امنیت شغلی، پوشش بیمهای، مزایای بازنشستگی، مرخصی و ساعات کاری منظمتر برای زنان مرتبط باشد. عواملی که ممکن است در سنین بالاتر و همزمان با افزایش مسئولیتهای خانوادگی اهمیت بیشتری پیدا کنند. البته محدودیت فرصتهای شغلی و تبعیض در بازار کار نیز میتوانند در شکلگیری این الگو موثر باشند.
