بانک مرکزی در تازه‌ترین عملیات بازار باز، نشانه‌های روشن‌تری از تغییر رویکرد خود در قبال نقدینگی بانک‌ها نشان داده است؛ رویکردی که می‌توان آن را حرکت به سمت سیاست پولی انقباضی‌تر دانست. در بیستمین عملیات بازار باز که ۲۶ مرداد برگزار شد، بانک‌ها در مجموع ۴۸۳ هزار و ۱۲۰ میلیارد تومان سفارش برای دریافت منابع از بانک مرکزی ثبت کردند، اما بانک مرکزی تنها با ۶۰ هزار میلیارد تومان از این درخواست‌ها موافقت کرد؛ یعنی فقط حدود ۱۲.۴ درصد از سفارش‌های بانک‌ها پذیرفته شد. این در حالی است که در عملیات هفته گذشته نیز میزان پذیرش بانک مرکزی ۶۰ همت بود، اما تقاضای بانک‌ها پایین‌تر بود.

به این ترتیب، فاصله میان نیاز بانک‌ها به منابع و میزان تأمین‌شده از سوی بانک مرکزی بیشتر شده است. بخشی از این نیاز نیز به بازار شبانه یا بازار قاعده‌مند منتقل شده؛ جایی که نرخ بازده تا سررسید آن ۲۴ درصد است، در حالی که نرخ بازار باز ۲۳ درصد تعیین شده است. منابع دریافت‌شده بانک‌ها در بازار شبانه در این دوره بین ۹۸ تا ۱۱۷ همت گزارش شده است.

این تغییر رفتار را می‌توان در چارچوب تلاش بانک مرکزی برای کنترل رشد نقدینگی و مهار تورم ارزیابی کرد. مقایسه با ابتدای سال نیز قابل توجه است؛ در نخستین عملیات بازار باز در ۱۷ فروردین، بانک مرکزی در شرایط جنگی با تمام درخواست بانک‌ها موافقت کرده بود.

اکنون اما با فاصله گرفتن از آن شرایط، به نظر می‌رسد سیاستگذار پولی تمایل بیشتری به محدود کردن دسترسی بانک‌ها به منابع دارد؛ تغییری که اثر آن در روند افزایشی نرخ بهره بین‌بانکی نیز قابل مشاهده است.