تحلیل گر و کارشناس مسائل بین المللی
دبیر گروه بین الملل روزنامه دنیای اقتصاد
نشانهها به وضوح نشانگر شکلگیری کانال محرمانه یا غیررسمی میان تهران و واشنگتن است. این کانال محرمانه احتمالا از طریق واسطههای منطقهای بهویژه عمان و قطر شکل گرفته است و حتی میتوان احتمال داد که از طریق کانالهای دیگری رد و بدل پیامها در ماههای گذشته انجام شده باشد بهطور مثال از طریق گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی.
اکوایران: محمدجواد ظریف میخواست در کسوت وزیر امور خارجه پروژه عادی کردن روابط بینالمللی را به ایستگاه واشنگتن برساند و دروازه ورود به این مرحله را حل بحران هستهای میدانست. همه این امیدها اما با پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری نوامبر ۲۰۱۶ کمرنگ شد و در نهایت هشتم می (۱۸ اردیبهشت) از برجام خارج شد.
اکوایران: یک بازی طنابکشی را در نظر بگیرید که در هر دو سوی آن تعداد افراد مساوی قرار دارند؛ اما از هر طرف نیروی مخالفی وارد میشود. اما این بازی بهدلیل برابری در اعمال نیروی مخالف هیچ برنده و بازندهای ندارد؛ یعنی ممکن است در جریان بازی، طناب گاهی به اینسو و آنسو متمایل شود، ولی هیچیک از طرفین توان دست یافتن به برتری مشخص و تثبیتشده در اعمال نیروی مخالف را ندارند تا سرانجام بتوانند طناب را به سمت خود بکشانند؛ به همین دلیل هم دو طرف ترجیح میدهند به بازی فرسایشی که درآن برندهای وجود ندارد، پایان دهند.
دو راه در انتظار برجام خواهد بود؛ احیای برجام بین ۷۲ساعت تا ۱۰ روز آینده یا تداوم مذاکرات و احتمالا دور جدیدی از مذاکرات (در سناریوی دوم حداقل تا سپتامبر و حداکثر تا نوامبر زمان برای احیای برجام خواهد بود؛ ضمن اینکه میتواند برجام را در یک حالت برزخی یعنی نه مذاکره و نه اعلام شکست نگه دارد).
میرزا ملکم خان ۱۷ سال پیش از امضای فرمان مشروطه نوشت «اگر در بند دولت هستید قانون بخواهید.» همین اندیشهها بود که سرانجام در سال ۱۲۸۵ شمسی به بار نشست و نشریه لوتام فرانسه آن را «بیداری ایرانیان» خواند.
تیم مشاوران بایدن با آسیبشناسی سیاستهای دوره ترامپ و اوباما طرح جدیدی درانداختند؛ با این تصور که میتوانند بنبست موجود در روابط تهران و واشنگتن را از میان بردارند. این سیاست حل معمای ایران (برنامه هستهای، نقش منطقهای و برنامه موشکی) بهصورت همزمان اما مرحلهای بود.
اکوایران: جدالها به نقطه بسیار حساسی رسیده است؛ چراکه در صورت عدم پذیرش خواستههای ایران از سوی واشنگتن، برجام به فروپاشی و سقوط نزدیک میشود و البته در صورت پذیرش چنین درخواستهایی امتیاز بزرگی از آن تیم ایرانی خواهد شد.
بایدن در تلاش است ضمن اعمال فشار به مدیریت بحران نیز دست بزند تا درهای مذاکرات همچنان باز باقی بماند سیاست ایران نیز حداقل در طول ۹ ماه گذشته بر اهرمسازی از برنامه هستهای برای کسب امتیازات در مذاکرات استوار بوده است.
پس از هشت سال پوتین دست به کار شده و با حمله تمام عیار به اوکراین جهان را در وضعیت حادتری قرار داده است.نام این وضعیت حاد مارپیچ با شیب تند است؛یعنی این بار هر انتخاب یک قدرت بزرگ (نه برخی انتخاب ها)در تعارض با هر انتخاب قدرت بزرگ دیگر قرار می گیرد.
همه پیشبینیها حکایت از به سرانجام رساندن مذاکرات تا پایان فوریه داشت؛ اما به دلایل مختلف این اتفاق رخ نداده است. اما چرا؟
