در شرایط جنگ، تنشهای ژئوپلیتیک و نااطمینانیهای شدید، بودجه دولت همزمان از دو طرف تحت فشار قرار میگیرد؛ از یک سو هزینههای دفاعی، امنیتی، امدادی و حمایتی افزایش پیدا میکند و از سوی دیگر، ممکن است بخشی از درآمدهای دولت، بهویژه درآمدهای نفتی و تجاری، با اختلال مواجه شود.
اما مسئله فقط یک کسری بودجه موقت نیست. تجربه سالهای گذشته نشان میدهد وقتی منابع و مصارف بودجه از تعادل خارج میشوند، یکی از نخستین بخشهایی که تحت فشار قرار میگیرد، اعتبارات عمرانی و سرمایهگذاریهای زیرساختی است؛ تصمیمی که شاید در کوتاهمدت به مدیریت هزینهها کمک کند، اما میتواند هزینههای بلندمدتی برای رشد اقتصادی ایجاد کند.
حالا یک گزارش پژوهشی، تابآوری بودجه ایران را در برابر سه وضعیت متفاوت بررسی کرده است؛ از کاهش تنش و توافق گرفته تا تداوم شوکها و حتی جنگ گسترده.
سؤال اصلی اینجاست: آیا ساختار بودجه ایران برای مواجهه با چنین شوکهایی طراحی شده است؟ و اگر دوباره یک شوک بزرگ به درآمدها و هزینههای دولت وارد شود، بودجه چگونه میتواند بدون تشدید ناترازی و قربانی کردن سرمایهگذاریهای توسعهای، از این شرایط عبور کند؟
