به گزارش اکوایران، در حالی که جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل وارد روز چهلویکم آتشبس خود شده است و بهظاهر روزنههای دیپلماتیک همچنان باز نگه داشته شدهاند، شواهد میدانی و سیاسی بیش از هر زمان دیگری از بازگشت تدریجی سایه جنگ حکایت دارد.
مجموعه تحولات ۲۴ ساعت اخیر نشان میدهد که آتشبس موجود، بیش از آنکه یک توافق پایدار باشد، به یک وضعیت تعلیق پرتنش تبدیل شده است؛ وضعیتی که در آن همزمان با ادامه رایزنیهای دیپلماتیک، سطح تهدیدها، هشدارها و اقدامات نظامی در حال افزایش است.
در واشنگتن، گزارشها از نارضایتی و کلافگی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا نسبت به روند مذاکرات با ایران و ادامه بسته بودن تنگه هرمز، بار دیگر نشان میدهد که پرونده جنگ نهتنها از دستور کار خارج نشده، بلکه در سطح عالیترین نهادهای تصمیمگیری آمریکا همچنان فعال و در حال سناریونویسی نظامی است.
همزمان، گمانهزنیها درباره بررسی دوباره گزینههای نظامی در جلسات امنیت ملی و آماده بودن پنتاگون برای سناریوهای حمله، بر این برداشت میافزاید که «دیپلماسی» و «تهدید نظامی» در دو مسیر موازی اما بهشدت درهمتنیده حرکت میکنند.
در سوی دیگر، منطقه خلیج فارس نیز همچنان در وضعیت بیثباتی امنیتی قرار دارد؛ از حملات پهپادی و رهگیریهای متقابل در عربستان و امارات گرفته تا واکنشهای سیاسی کشورهای منطقه که همگی بر ضرورت کاهش تنش تأکید دارند، اما در عمل از مهار بحران ناتوان ماندهاند.
افزایش محکومیتهای دیپلماتیک از سوی کشورهای عربی، در کنار ادامه حملات پراکنده، نشان میدهد که تنشها از سطح یک درگیری محدود فراتر رفته و به یک بحران فرسایشی منطقهای تبدیل شده است.
در این میان، پیامدهای اقتصادی جنگ نیز بهطور فزایندهای خود را نشان میدهد؛ از اختلال در زنجیره تأمین انرژی و فشار بر شرکتهای بینالمللی گرفته تا نگرانی درباره مسیرهای حیاتی تجارت جهانی. در مجموع، تصویر امروز نه یک آتشبس تثبیتشده، بلکه یک «تعلیق جنگی» است که در آن دیپلماسی هنوز زنده است، اما پالسهای جنگی هر روز پررنگتر و قابللمستر میشوند.
بقایی: مذاکرات از طریق پاکستان ادامه دارد
11:15 | اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری خود اعلام کرد: هفته گذشته علیرغم اینکه طرفهای آمریکایی بهطور علنی اعلام کردند طرح ایران مردود است، ما از طرف میانجی پاکستانی مجموعهای از نکات و ملاحظات اصلاحی را دریافت کردیم.
او تاکید کرد: بنابراین از روز بعد از ارسال نقطهنظرات ما به طرف آمریکایی، از طرف پاکستان مجموعهای از پیشنهادات را دریافت کردیم که در این چند روز بررسی شد و همچنان که دیروز اعلام شد، متقابلا نقطهنظرات ما به طرف آمریکایی منعکس شده است. روند مذاکرات از طریق میانجی پاکستانی ادامه دارد.
بقایی ادامه داد: آن چیزی که با قطعیت میتوان گفت، این است که بحث حق، چیزی نیست که بخواهیم دربارهاش گفتگو و مصالحه کنیم. حق ایران برای غنیسازی بر مبنای توافقنامه NPT شناسایی شده و نیازی نیست دیگران این حق را برای ایران شناسایی کنند. این حق وجود دارد.
ابراز کلافگی ترامپ از بسته بودن تنگه هرمز
10:40 | سیانان به نقل از منابع آگاه مدعی شد، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده بهطور فزایندهای از روند مذاکرات با جمهوری اسلامی و ادامه بسته بودن تنگه هرمز ناراضی و کلافه شده.
ترامپ احتمالا اوایل این هفته دوباره با تیم امنیت ملی خود درباره جنگ دیدار خواهد کرد.
این رسانه در ادامه مدعی شد، پنتاگون در صورت تصمیم نهایی ترامپ، مجموعهای از اهداف و سناریوهای نظامی برای حملات بیشتر آماده کرده.
عمان حمله پهپادی به امارات را محکوم کرد
10:00 | عمان حمله پهپادی به نیروگاه هستهای براکه در امارات متحده عربی را محکوم کرد و بار دیگر بر مخالفت خود با «تمام اقدامات خصمانه و تنشزا» در منطقه تأکید کرد.
به گزارش الجزیره، وزارت امور خارجه عمان در بیانیهای اعلام کرد مسقط در اقدامات مربوط به حفظ امنیت و تمامیت ارضی، با امارات متحده عربی ابراز همبستگی میکند.
این وزارتخانه همچنین خواستار گفتوگو و راهحلهای دیپلماتیک برای مقابله با چالشهای منطقهای شد و بر ضرورت کاهش تنشها تأکید کرد.
عمان در ادامه، احترام به قوانین بینالمللی، اصل حسن همجواری و عدم دخالت در امور داخلی کشورها را از عوامل اساسی حفظ ثبات و امنیت منطقه دانست.
کویت و قطر حملات پهپادی به عربستان را محکوم کردند
09:50| کویت و قطر در بیانیههای جداگانهای، حملات پهپادی به عربستان سعودی را که به گفته مقامهای سعودی از حریم هوایی عراق انجام شده بود، بهشدت محکوم کردند.
بنابه گزارش الجزیره، دولت کویت اعلام کرد این حمله، قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد را که در ماه مارس با هدف حفاظت از زیرساختهای کشورهای خلیج فارس تصویب شده است، نقض میکند. کویت همچنین حمایت خود را از اقدامات امنیتی عربستان سعودی در برابر این تهدیدها اعلام کرد.
در همین حال، قطر این حمله را «تجاوز مردود» توصیف کرد و آن را نقض مستقیم حاکمیت ملی عربستان سعودی دانست.
هر دو کشور بر همبستگی کامل خود با ریاض تأکید کرده و اعلام کردند از تمامی اقدامات لازم برای حفاظت از امنیت، تمامیت ارضی و شهروندان عربستان سعودی حمایت میکنند.
این موضعگیریها پس از آن مطرح شد که عربستان سعودی از رهگیری سه پهپاد متخاصم توسط سامانههای پدافند هوایی خود خبر داده بود.
حمله پهپادی به نیروگاه هستهای امارات؛ تنش در خلیج فارس شدت گرفت
09:10 | مقامهای امارات متحده عربی روز یکشنبه اعلام کردند یک حمله پهپادی باعث آتشسوزی در یکی از بخشهای نیروگاه هستهای این کشور شده است. همزمان، عربستان سعودی نیز از رهگیری سه پهپاد خبر داد.
به گزارش رویترز، در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، هشدار داد ایران باید برای پایان دادن به جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران «سریع» عمل کند؛ آن هم در شرایطی که تلاشهای دیپلماتیک برای توقف درگیریها به بنبست رسیده است.
مقامهای اماراتی اعلام کردند در حال بررسی منشأ این حمله هستند و تأکید کردند امارات حق کامل دارد به چنین «حملات تروریستی» پاسخ دهد. یکی از مشاوران دیپلماتیک رئیسجمهوری امارات نیز این حمله را نشانهای از «تشدید خطرناک تنشها» توصیف کرد؛ چه این اقدام از سوی «عامل اصلی» انجام شده باشد و چه توسط نیروهای نیابتی آن.
وزارت دفاع امارات اعلام کرد دو پهپاد دیگر نیز «با موفقیت» رهگیری و منهدم شدهاند. به گفته این وزارتخانه، این پهپادها از «مرز غربی» شلیک شده بودند، اما جزئیات بیشتری ارائه نشد.
عربستان سعودی نیز اعلام کرد سه پهپاد رهگیریشده از حریم هوایی عراق وارد شده بودند. ریاض هشدار داد برای مقابله با هرگونه تلاش جهت نقض حاکمیت و امنیت خود، اقدامات عملیاتی لازم را انجام خواهد داد.
اگرچه پس از برقراری آتشبس در ماه آوریل، شدت درگیریها تا حدی کاهش یافته، اما همچنان پهپادهایی از خاک عراق به سمت کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی و کویت، شلیک میشوند.
دفتر رسانهای ابوظبی اعلام کرد پهپادی که از سامانههای پدافندی امارات عبور کرده بود، به یک ژنراتور برق در خارج از محدوده داخلی نیروگاه هستهای براکه برخورد کرده است. مقامهای اماراتی تأکید کردند سطح ایمنی رادیولوژیکی تحت تأثیر قرار نگرفته و این حادثه هیچ مصدومی نداشته است.
اداره فدرال تنظیم مقررات هستهای امارات نیز بعدتر اعلام کرد نیروگاه همچنان ایمن است و هیچگونه ماده رادیواکتیوی در پی این حمله منتشر نشده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم اعلام کرد ژنراتورهای دیزلی اضطراری، برق «واحد ۳» این نیروگاه را تأمین میکنند. این نهاد بینالمللی خواستار «حداکثر خویشتنداری نظامی» در نزدیکی تأسیسات هستهای شد و اعلام کرد وضعیت را از نزدیک زیر نظر دارد.
در جریان جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه آغاز شد، ایران بارها امارات و دیگر کشورهای خلیج فارس را که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند، هدف قرار داده و به مناطقی شامل زیرساختهای غیرنظامی و انرژی حمله کرده است.
ایران همچنین اوایل این ماه، پس از اعلام مأموریت دریایی ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز، مأموریتی که تنها ۴۸ ساعت بعد متوقف شد، حملات خود علیه امارات را تشدید کرد.
با گذشت بیش از پنج هفته از برقراری آتشبس شکننده، اختلافات میان تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست. تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، بهعنوان مهمترین مسیر انتقال نفت و گاز جهان، تاکنون نتیجهای در پی نداشته است.
رویترز: جنگ ایران آمریکا میلیاردها دلار به شرکتهای جهان ضرر زد
08:50 | بر اساس گزارش رویترز، جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران تاکنون دستکم ۲۵ میلیارد دلار به شرکتهای سراسر جهان خسارت وارد کرده و این هزینه همچنان در حال افزایش است.
بررسی صورتهای مالی شرکتهای بورسی در ایالات متحده، اروپا و آسیا، از زمان آغاز این درگیری، تصویری نگرانکننده از پیامدهای اقتصادی آن ارائه میدهد. کسبوکارها اکنون با افزایش شدید قیمت انرژی، اختلال در زنجیرههای تأمین و بستهشدن مسیرهای تجاری در تنگه هرمز از سوی ایران دستوپنجه نرم میکنند.
این تحلیل نشان میدهد که دستکم ۲۷۹ شرکت، جنگ را عامل اصلی اتخاذ تدابیر دفاعی برای کاهش فشار مالی دانستهاند؛ اقداماتی از جمله افزایش قیمت محصولات و کاهش تولید. برخی شرکتها نیز پرداخت سود سهام یا برنامههای بازخرید سهام را متوقف کردهاند، کارکنان خود را به مرخصی اجباری فرستادهاند، هزینه سوخت را افزایش دادهاند یا از دولتها درخواست کمک اضطراری کردهاند.
این بحران، تازهترین حلقه از مجموعه رویدادهای پرآشوب جهانی برای کسبوکارها پس از همهگیری کووید-۱۹ و حمله روسیه به اوکراین به شمار میرود؛ بحرانی که چشمانداز اقتصادی ادامه سال را تیرهتر کرده و در عین حال، هنوز نشانهای از توافق برای پایان درگیری دیده نمیشود.
تاکید وزرای خارجه مصر و عربستان بر دور نگه داشتن منطقه از سقوط
08:45 | وزارت خارجه مصر اعلام کرد: روز یکشنبه گذشته، تماس تلفنی بین بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر و فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، برقرار شد.
به گزارش انتخاب، دو وزیر، تلاشهای صورت گرفته با هدف کاهش تنش منطقهای و جلوگیری از پیامدهای خطرناک تداوم روند تنشزایی را که تهدید میکند خاورمیانه را به وضعیت هرج و مرج بکشاند و پیامدهای آن امنیت و ثبات بینالمللی را تحت تأثیر قرار دهد، بررسی کردند.
در این تماس، تحولات روند مذاکراتی بین ایالات متحده و ایران نیز مطرح شد. دو وزیر بر اهمیت از سرگیری روند مذاکراتی و موفقیت آن توافق کردند.
سناتور آمریکایی: باید به ایران فشار بیشتری وارد شود
08:30 | لیندسی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه از دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، خواسته است تا زمانی که ایران با شروط ایالات متحده در مذاکرات هستهای موافقت نکند، فشار بیشتری بر این کشور وارد شود؛ از جمله حمله به زیرساختهای انرژی ایران.
این اظهارات در حالی مطرح شده است که بر اساس قوانین بینالمللی، حمله به زیرساختهایی که برای زندگی غیرنظامیان حیاتی محسوب میشوند، ممنوع است.
به گزارش الجزیره، گراهام در گفتوگو با شبکه NBC گفت: زیرساختهای انرژی، نقطه ضعف آنهاست. اگر قرار باشد دوباره وارد درگیری شوید، من انرژی را در صدر فهرست اهداف قرار میدهم.»
او در ادامه، در پاسخ به درخواست برای توضیح بیشتر، موضع خود را تندتر کرد و تأکید کرد که تکرار رویکردهای گذشته نتیجهای متفاوت به همراه نخواهد داشت.
این سناتور جمهوریخواه افزود: باید آسیب بیشتری به آنها وارد شود. شاید اگر به اندازه کافی آسیب ببینند، به توافق برسند. اما در حال حاضر به نظر میرسد آنها در حال انتظار هستند تا ما صحنه را ترک کنیم. فکر میکنم آنها بازی میکنند و به گفته رئیسجمهور، فکر میکنم دیوانه هستند.
توقف صادرات گاز قطر در سایه جنگ خلیج فارس
04:00 | بنابه گزارش نیویورک تایمز، جنگ آمریکا و ایران، یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان را با بحرانی بیسابقه روبهرو کرده است. حملات دو کشور و توقف ترانزیت دریایی، صادرات حیاتی گاز قطر را فلج کرده و محورهای اقتصادی طراحیشده برای رشد این کشور را متوقف ساخته است.
قطر، شبهجزیرهای بیابانی در خلیج فارس، با تکیه بر ذخایر عظیم گاز طبیعی توانست از منطقهای کوچک و وابسته به غواصی مروارید، به یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان تبدیل شود.
این کشور طی سه دهه گذشته، شبکه گستردهای از خطوط تأمین انرژی ایجاد کرد و هر سال دهها میلیارد دلار گاز طبیعی مایع را از طریق تنگه هرمز به بنادر آسیا و اروپا صادر میکرد.
قطر که بیش از ۶۰ درصد درآمد خود را از گاز و صنایع وابسته به آن به دست میآورد، ثروت حاصل از انرژی را صرف توسعه زیرساختها و تبدیل این شبهجزیره به شهری مدرن و درخشان کرد. جادههای بیابانی جای خود را به آسمانخراشهای عظیم، مراکز تجاری و پروژههای شهری لوکس دادند؛ پروژههایی که با سیستمهای پیشرفته آبیاری، فضای سبز گسترده و گلهای رنگارنگ در دل کویر شکل گرفتند.
این سرمایه هنگفت همچنین صرف برگزاری پرهزینهترین جام جهانی فوتبال و ایجاد صندوق ثروت ملی ۶۰۰ میلیارد دلاری قطر شد؛ صندوقی که در داراییهای بزرگی، از فرودگاه هیترو لندن گرفته تا ساختمان امپایر استیت نیویورک، سهام دارد.
در ماه فوریه، همهچیز تغییر کرد و درهای قطر بهطور ناگهانی به روی جهان بسته شد؛ بحرانی که اکنون اقتصاد این کشور را با یکی از سختترین آزمونهای تاریخ خود مواجه کرده است.
ارسال سامانه موشکی جدید انگلیس به خاورمیانه
01:30 | به گزارش انتخاب به نقل از خبرگزاری آناتولی نوشت، بریتانیا یک سامانه موشکی جدید و کمهزینه را به خاورمیانه ارسال کرده است؛ اقدامی که با هدف تقویت حفاظت در برابر حملات پهپادی علیه «نیروها و شرکای منطقهای بریتانیا» انجام میشود.
وزارت دفاع بریتانیا روز شنبه در بیانیهای اعلام کرد که سامانه (APKWS) هماکنون روی جنگندههای تایفون نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا که در منطقه عملیات میکنند، نصب شده است. این سامانه به هواپیماها امکان میدهد تا پهپادها و سایر تهدیدات را با «هزینه ای کمتر از» موشکهای فعلی منهدم کنند.
در این بیانیه آمده است: «این سامانه هماکنون در عملیاتهای خاورمیانه و در قالب مأموریتهای انجامشده توسط جنگندههای تایفون اسکادران ۹ نیروی هوایی سلطنتی، برای دفاع از منافع و شرکای بریتانیا در برابر تهدیدات، به کار گرفته شده است.»
پستهای عجیب ترامپ در تروثسوشال
01:20 | در ادامه و همزمان با تضعیف نشانههای دیپلماسی و پررنگتر شدن احتمال بازگشت تنشهای نظامی، مجموعه پستهای منتشرشده از سوی دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نیز بر ابهام فضای موجود افزوده است.
در شرایطی که تحلیلها از ورود بحران ایران و آمریکا به مرحلهای حساس و ناپایدار حکایت دارد و روزنههای گفتوگو بهتدریج در حال محدود شدن ارزیابی میشوند، این پیامها نه تنها به شفافتر شدن مواضع کمک نکرده، بلکه بر پیچیدگی و چندلایه بودن وضعیت افزودهاند.
به نظر میرسد در مقطع کنونی، همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره گزینه نظامی و تشدید تحرکات میدانی در منطقه، ادبیات و پیامهای رسانهای ترامپ نیز به عاملی برای تشدید ابهام تبدیل شده است؛ بهگونهای که فضای سیاسی بیش از پیش میان تهدید، انتظار و عدم قطعیت در نوسان قرار گرفته است.
جلسه ترامپ با تیم امنیت ملی خود درباره ایران
00:30 | به گزارش انتخاب، به نقل از رسانه سیانان، منبعی آگاه اعلام کردند که دونالد ترامپ روز شنبه با اعضای ارشد تیم امنیت ملی خود دیدار کرد تا درباره مسیر پیشِ روی جنگ با ایران گفتگو کند.
سیانان مدعی شد، این جلسه یک روز قبل از آن برگزار شد که ترامپ ادعا کرد تهران «بهتر است سریع حرکت کند، وگرنه چیزی از آنها باقی نخواهد ماند.»
به گفته این منبع، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری، مارکو روبیو، وزیر خارجه، جان رتکلیف، رئیس سیا و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهوری آمریکا، همگی در این نشست در باشگاه گلف ترامپ در ویرجینیا حضور داشتند.
این جلسه تنها ساعاتی پس از بازگشت ترامپ از سفر به چین، کشوری با روابط نزدیک با ایران، برگزار شد.
ترامپ به طور فزایندهای نسبت به نحوه مدیریت مذاکرات دیپلماتیک از سوی تهران بیصبر شده و همچنان از تداوم بسته بودن تنگه هرمز و تأثیر آن بر قیمت جهانی نفت کلافه است.
به گفتهی منبعی مطلع، انتظار میرود ترامپ اوایل این هفته بار دیگر با تیم امنیت ملی خود درباره جنگ دیدار کند.
منابع آگاه از گفتگوها ادعا کردند که پنتاگون مجموعهای از برنامههای اهداف نظامی را در صورت تصمیم نهایی ترامپ برای انجام حملات بیشتر آماده کرده است.
روزهای سرنوشتساز برای آینده جنگ ایران و آمریکا
با کنار هم قرار دادن مجموعه تحولات سیاسی، نظامی و دیپلماتیک در روزهای اخیر، میتوان گفت آتشبس فعلی بیش از آنکه یک توافق تثبیتشده باشد، به یک تعادل شکننده و موقت شباهت دارد؛ تعادلی که بهشدت به تصمیمهای سیاسی در واشنگتن، پایتختهای عربی و همچنین تحولات میدانی در خلیج فارس وابسته است.
از یک سو، باز ماندن کانالهای گفتوگو میان ایران و آمریکا و تلاش برخی کشورهای منطقه برای جلوگیری از سقوط کامل وضعیت به جنگ فراگیر، همچنان روزنههایی از دیپلماسی را زنده نگه داشته است.
از سوی دیگر اما، افزایش گمانهزنیها درباره گزینههای نظامی در واشنگتن، تداوم حملات پهپادی در منطقه و تشدید مواضع تند سیاسی، نشان میدهد که منطق بازدارندگی هنوز به ثبات پایدار تبدیل نشده است.
در چنین شرایطی، تنگه هرمز و زیرساختهای انرژی منطقه همچنان در مرکز معادلهای قرار دارند که هر لحظه میتواند از کنترل خارج شود. به نظر میرسد روزهای پیشرو نه تنها تعیینکننده سرنوشت آتشبس، بلکه تعیینکننده مسیر کلی بحران میان ایران و آمریکا خواهد بود؛ مسیری که هنوز میان دیپلماسی و درگیری مستقیم در نوسان است.
