جنگ و تنشهای ژئوپلیتیکی اخیر، ساختار تجارت خارجی ایران را با اختلالهای جدی در مسیرهای سنتی مواجه کرده و ضرورت بازنگری در شیوههای مبادله و تأمین کالا را افزایش داده است. در این شرایط، تغییر مسیرهای حملونقل، اصلاح فرآیندهای گمرکی و استفاده از سازوکارهای مالی جایگزین بهعنوان ابزارهای اصلی برای تداوم جریان تجارت مطرح شدهاند.
اختلال در بنادر جنوبی و توقف مسیرهای سنتی حملونقل، زنجیره تجارت کشور را با چالش جدی مواجه کرده است.
پس از پایان جنگ ۴۰روزه، بازار دارویی ایران با بحرانی چندلایه روبهرو شده است؛ از افزایش شدید قیمتها تا کمبود داروهای حیاتی، از داروهای شیمیدرمانی و هموفیلی گرفته تا داروهای قلبی و اعصاب.
تجارت جهانی در سال ۲۰۲۵ با رشد حدود ۷.۵ درصدی به رکورد ۳۵ تریلیون دلار رسید؛ رشدی که عمدتاً از افزایش تجارت کالا و تقاضای بالا برای فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و صنایع سبز ناشی شد. در این میان، اقتصادهای در حال توسعه بهویژه در شرق آسیا و آفریقا عملکردی فراتر از میانگین جهانی داشتند و نقش پررنگتری در جریان تجارت پیدا کردند.
تجارت جهانی در سال ۲۰۲۵ با رشد حدود ۷.۵ درصدی به رکورد ۳۵ تریلیون دلار رسید؛ رشدی که عمدتاً از افزایش تجارت کالا و تقاضای بالا برای فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و صنایع سبز است.
از روز دوشنبه و با آغاز محاصره دریایی ایران توسط آمریکا، نگرانیها درباره آینده تجارت خارجی کشور افزایش یافته است.
در پی تشدید تنشها در منطقه خاورمیانه و کاهش ظرفیت عملیاتی بنادر جنوبی کشور، بخشی از جریان تجارت خارجی ایران با اختلال مواجه شده و همین موضوع باعث شده نگاه سیاستگذاران و فعالان اقتصادی به سمت مسیرهای جایگزین، بهویژه مرزهای زمینی، بیش از گذشته معطوف شود.
در پی تشدید تنشها در منطقه خاورمیانه و کاهش ظرفیت عملیاتی بنادر جنوبی کشور، بخشی از جریان تجارت خارجی ایران با اختلال مواجه شده و همین موضوع باعث شده نگاه سیاستگذاران و فعالان اقتصادی به سمت مسیرهای جایگزین، بهویژه مرزهای زمینی، بیش از گذشته معطوف شود.
با وجود اعلام آتشبس، اثرات جنگ در خاورمیانه همچنان صنعت هواپیمایی را تحت فشار قرار داده است؛ از جهش ۶۶ درصدی قیمت سوخت جت تا نگرانی از اختلال در تنگه هرمز و کمبود احتمالی سوخت در اروپا.
با افزایش سختگیریها در امارات، بهویژه برای کالاهای با منشأ داخلی، روند ترخیص و انتقال کالا با چالش مواجه شده است. این در حالی است که کالاهای واردشده به فریزون دبی همچنان راحتتر ترخیص میشوند.
