منظور از اشتغال ناقص افرادی هستند که در هفته مرجع، یعنی زمانی که آمارگیری درحال انجام است، حاضر در سر کار یا غایب موقت از محل کار بوده و به دلایل اقتصادی مانند رکود کاری، پیدا نکردن کار با ساعت کار بیشتر، قرار داشتن در فصل غیرکاری و ... کمتر از 44 ساعت کار کرده اما خواهان و آماده برای انجام کار اضافی در هفته مرجع بودهاند.
وقتی از سهم جمعیت دارای اشتغال ناقص 15 ساله و بیشتر صحبت میشود این یعنی چند درصد از جمعیت شاغل، دارای شغل ناقص بوده، درحالی که خواهان ساعت کاری بیشتر و دستمزد بالاتر هستند.
براین اساس در گزارش پیشرو به سهم اشتغال ناقص از کل شاغلان در کشور و همچنین در بین مردان و زنان پرداخته شده است.
پاییز سیاه بازار کار برای زنان
بررسی اعداد و ارقام اعلامی توسط مرکز آمار نشان از آن دارد که از پاییز سال 1400 تا پاییز سال 1403 سهم اشتغال ناقص از کل شاغلان روندی نزولی داشته و از 10.6 درصد به 7.4 درصد رسیده است. با اینحال در پاییز امسال سهم اشتغال ناقص بعد از چهار سال افزایش یافته و معادل 7.9 درصد برآورد شده است. از طرف دیگر تعداد شاغلانی که کمتر از 44 ساعت در هفته مرجع مشغول به کار بودهاند نیز در پاییز 1404 نسبت به پاییز 1403 زیادتر شده و میزان این رشد نیز حدود 120 هزار نفر گزارش شده است. البته تعداد شاغلان نیز در این بازه زمانی کاهش داشته که این امر در کنار افزایش اشتغال ناقص نشان از بدتر شدن اوضاع بازار کار دارد.
بنابراین در یک نگاه کلی احتمالا افرادی که شاغل بودهاند به علت مشکلات مرتبط با بازار کار به اشتغال ناقص پناه آوردهاند و درواقع ثبات شغلی و بهرهوری آنان کاهش یافته است.
همین موضوع در مورد مردان نیز صادق است. سهم اشتغال ناقص در مورد مردان نیز رشد داشته و از 8 درصد به 8.4 درصد رسیده است. این امر درحالی رخ داده که اشتغال مردان در پاییز امسال افزایش داشته و احتمالا این افزایش اشتغال ناشی از یافتن شغلی با کمتر از 44 ساعت و با بهرهوری و دستمزد پایینتر نسبت به مشاغل نرمال بوده است.
در مورد زنان اما داستان متفاوت است. تعداد شاغلان زن در پاییز امسال نسبت به پاییز سال گذشته کاهش یافته و در مقابل تعداد مشاغل ناقص نیز افزایش داشته است. سهم اشتغال ناقص زنان در این مدت از 4.2 درصد به 4.9 درصد رشد داشته است. این امر حاکی از بدتر شدن بازار کار برای زنان در پاییز امسال است. چرا که تعداد شاغلان زن کاهش داشته، تعداد بیکاران زیادتر شده و همچنین شاغلان ناقص نیز افزایش داشتهاند. به این ترتیب که حتی زنانی که شغل خود را از دست ندادهاند، به مرتبه شغلی پایینتر نزول کرده و با وجود درخواست برای شغل تماموقت، به آن دست نیافته و به جمعیت اشتغال ناقص پیوستهاند.
