در تاریخ ۱۵ دی ماه سال جاری آخرین عملیات بازار باز و اعتبارگیری قاعدهمند انجام شد. در این حراج بانک مرکزی مطابق روال گذشته با ۲۳۰ هزار میلیارد تومان (همت) از درخواست بانکها موافقت کرد. نرخ موافقت درخواستها در این حراج حدود ۴۰ درصد بوده است.
همچنین بررسیها نشان میدهد در اعتبارگیری قاعدهمند این هفته حدود ۳۲۸ هزار میلیارد تومان درخواست توسط بانکها وجود داشته است.
عملیات بازار باز و اعتبارگیری قاعدهمند
زمانی که بانکها به کمبود نقدینگی دچار شده و نتوانند نیاز خود را در بازار بینبانکی مرتفع کنند، ناچاراند از بانک مرکزی تقاضای نقدینگی داشته باشند. این تقاضا به دو شکل و در دو قالب «عملیات بازار باز» و «اعتبارگیری قاعدهمند» انجام میشود.
عملیات بازار باز فرآیندی است که در آن بانکها درخواست منابع مالی کوتاهمدت از بانک مرکزی میکنند و در ازای آن اوراق بهادار دولتی به بانک مرکزی میدهند. این عملیات را به اختصار توافق بازخرید یا ریپو نیز میگویند. اگر برعکس این فرآیند رخ دهد به اصطلاح ریپو معکوس انجام شده و در نتیجه آن منابع مالی از دسترس بانکها خارج میشود. نرخ توافق بازخرید در عملیات بازار باز معادل ۲۳ درصد است.
اگر بانکها نتوانند در طی این عملیات کمبود نقدینگی خود را جبران کنند مجبورند از بانک مرکزی تامین مالی با نرخ ۲۴ درصد داشته باشند. به این فرآیند اعتبارگیری قاعدهمند گفته میشود.
نرخ موافقت بانک مرکزی در مرز ۴۰ درصدی
عملیات بازار باز انجام شده در تاریخ ۱۵ دی ماه با موافقت ۳۹.۷ درصدی بانک مرکزی همراه بود. در این حراج ۲۳ بانک و موسسه اعتباری غیربانکی حضور پیدا کردند و مبلغی معادل ۵۷۹ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان در خواست سفارش را به ثبت رساندند. از این میزان تقاضای نقدینگی که توسط بانکها صورت گرفته بانک مرکزی تنها به ۲۳۰ هزار میلیارد تومان آن پاسخ مثبت داده است. به عبارتی تنها با ۳۹.۷ درصد از این درخواستها موافقت کرده است.
اعتبارگیری ۳۲۸ همتی در هفته منتهی به حراج سی و هشتم
همچنین در یک هفته منتهی به حراج سی و هشتم، ۴ روز کاری وجود داشت که بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی در آن روزها اقدام به اعتبارگیری قاعدهمند کردند. آمارها نشان میدهد در این مدت حدود ۳۲۸ هزار و ۹۱۰ میلیارد تومان اعتبارگیری قاعدهمند اتفاق افتاده که بیشترین حجم آن مربوط به ۹ دی ماه بوده است. در این تاریخ ۹۵ هزار و ۴۴۰ میلیارد تومان اعتبارگیری قاعده مند توسط ۵ بانک و موسسه اعتباری غیربانکی صورت گرفته است.
از سوی دیگر بیشترین تعداد درخواست بانکها مربوط به ۱۰ دی ماه بوده است. در این تاریخ ۷ بانک و موسسه اعتباری غیربانکی حضور پیدا کردند و مجموعا ۸۹ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان درخواست اعتبار را به ثبت رساندهاند.
