به گزارش اکوایران، وابستگی صنایع دفاعی آمریکا به عناصر خاکی کمیاب، یکی از چالشهای مهم در حوزه امنیت اقتصادی و نظامی این کشور محسوب میشود. در حالی که این مواد نقش کلیدی در توسعه و عملکرد تجهیزات پیشرفته نظامی دارند، تمرکز بخش بزرگی از زنجیره تأمین جهانی در اختیار چین، به یک دغدغه راهبردی برای واشنگتن تبدیل شده است.
عناصر خاکی کمیاب (Rare Earth Elements) از مواد معدنی حیاتی در توسعه فناوریهای پیشرفته به شمار میروند و نقش مهمی در صنایع دفاعی ایالات متحده ایفا میکنند. از جنگندههای نسل پنجم گرفته تا زیردریاییها و سامانههای موشکی، بسیاری از تجهیزات نظامی پیشرفته آمریکا برای عملکرد خود به این عناصر وابسته هستند. بررسیها نشان میدهد که تأمین این مواد به یکی از چالشهای راهبردی برای واشنگتن تبدیل شده است.
کاربرد عناصر کمیاب در تجهیزات نظامی
با توجه به افزایش تنش بین آمریکا و ایران، موضوع تأمین عناصر خاکی کمیاب میتواند به یکی از عوامل مهم در تداوم توان نظامی آمریکا تبدیل شود. بخش قابل توجهی از سامانههای پیشرفته ارتش آمریکا، از جمله جنگنده F-35 Lightning II، ناوشکنهای Arleigh Burke-class destroyer و زیردریاییهای Virginia-class submarine برای عملکرد خود به این مواد وابسته هستند.
در حوزه نیروی دریایی نیز میزان مصرف این عناصر بسیار قابل توجه است. ناوشکنهای کلاس Arleigh Burke حدود ۲۶۰۰ کیلوگرم و زیردریاییهای کلاس Virginia نزدیک به ۴۶۰۰ کیلوگرم عناصر خاکی کمیاب در ساختار و سامانههای عملیاتی خود استفاده میکنند. این مواد در سیستمهای رادار، سونار، هدایت موشک، موتورهای محرکه و سایر تجهیزات پیشرفته این شناورها به کار گرفته میشوند.
از آنجا که بخش بزرگی از زنجیره تأمین و فرآوری این عناصر در اختیار China قرار دارد، هرگونه اختلال در دسترسی آمریکا به این منابع میتواند در بلندمدت بر سرعت تولید و تعمیر تجهیزات پیشرفته نظامی تأثیر بگذارد. به همین دلیل، برخی تحلیلگران معتقدند در سناریوهای تنش گسترده یا جنگهای طولانی، موضوع امنیت زنجیره تأمین مواد معدنی راهبردی به یکی از متغیرهای مهم در موازنه قدرت تبدیل خواهد شد.
اهمیت راهبردی عناصر کمیاب
اهمیت عناصر خاکی کمیاب در صنایع دفاعی تنها به میزان مصرف آنها محدود نمیشود، بلکه نقش این مواد در فناوریهای حساس نظامی، از جمله سامانههای هدایت دقیق، تسلیحات لیزری و فناوریهای پنهانکاری، اهمیت راهبردی آنها را دوچندان کرده است. در واقع، بسیاری از قابلیتهای برتری نظامی آمریکا در حوزههای هوایی و دریایی به این مواد وابسته است.
چالش وابستگی به واردات
با وجود اهمیت بالای این عناصر، ایالات متحده بخش قابل توجهی از نیاز خود را از خارج تأمین میکند. بر اساس آمارهای موجود، بیش از ۷۰ درصد واردات عناصر خاکی کمیاب آمریکا از چین تأمین میشود. این وابستگی به یک رقیب ژئوپولیتیکی، نگرانیهایی را در محافل راهبردی و امنیتی آمریکا ایجاد کرده است.
در سالهای اخیر، سیاستگذاران آمریکایی تلاشهایی را برای کاهش این وابستگی آغاز کردهاند. از جمله این اقدامات میتوان به توسعه استخراج داخلی، سرمایهگذاری در زنجیره فرآوری و تنوعبخشی به منابع وارداتی اشاره کرد.
