در روزنامه نگاری عرف است که در زمان نگارش یک گزارش به اعداد و ارقام مهمتر توجه بیشتری شود. موضوعی که هم فهم نوشته را سادهتر کرده، هم از طولانی شدن بیهوده آن جلوگیری میکند. اما اجرای این عرف در گزارش دادههای مربوط به اقتصاد ایران امری دشوار است. چراکه آنقدر اعداد و ارقام اقتصاد ایران در تمام بخشها و اجزای مورد نظر قابل توجه و اغلب منفی است، توجه و البته تشخیص موارد مهمتر کار بسی سخت است. این موضوع بهطور ویژه در مورد دادههای تورم که بهصورت ماهانه توسط مرکز آمار و بانک مرکزی گزارش میشوند صادق است. بهطورکلی آنچه در این اعداد و شاخصها قابل مشاهده است، بدتر شدن و عمیقتر شدن بحرانهای اقتصادی کشور است که در طول سالها انباشته شدهاند.
در فروردین سال 1405 براساس گزارش مرکز آمار تورم ماهانه در سطوح بالایی قرار داشته و شاخص نقطه به نقطه و سالانه نیز به بالاترین میزان مطابق با دادههای اعلامی مرکز آمار رسیده است. این برآورد دومین اعلام تورم از زمان شروع جنگ 40 روزه بوده و بهشدت متاثر از تنشهای جاری بین ایران و آمریکا و اسرائیل است.
کارشناسان عوامل افزایش تورم را رشد نقدینگی، کسری بودجه دولت، تحریمها، نااطمینانی اقتصادی و مشکلات ناشی از دو جنگ در کمتر از یک سال ذکر کردهاند. مواردی که همگی به یکدیگر مرتبط بوده و در طول زمان به افزایش تورم و کوچکتر شدن سفره خانوارهای ایرانی منجر شدهاند.
تورم ماهانه کاهش یافت
برآورد مرکز آمار حاکی از آن است که سطح عمومی قیمتها یا همان شاخص قیمت مصرفکننده در ماه گذشته 5 درصد نسبت به اسفند 1404 افزایش یافته است. در این بین تورم ماهانه خوراکیها و آشامیدنیها 5.6 درصد و غیرخوراکی و خدمات نیز برابر با 4.5 درصد محاسبه شده است.
تورم ماهانه در دیماه و بهمنماه به ترتیب 7.9 درصد و 9.4 درصد محاسبه شده که عمدتا ناشی از حذف ارز ترجیحی 28 هزار و 500 تومانی بود. با اینحال بعد از اینکه اثر اجرای این سیاست تخلیه شد تورم ماهانه کاهشی شده و در اسفند به 5.6 درصد و در فروردین نیز به 5 درصد رسید.
در میان گروههای کالایی نیز بالاترین تورم ماهانه در فروردین امسال به دخانیات با 12.5 درصد تعلق یافته است. در مقابل آموزش با 0.4 درصد پایینترین تورم را در بین گروههای کالایی اصلی داشته است.
تورم نقطه به نقطه و سالانه در قله تاریخی
تورم نقطه به نقطه به این معنا که سطح عمومی قیمتها در فروردین امسال نسبت به فروردین سال گذشته چقدر بالاتر رفته معادل 73.5 درصد برآورد شده است. رقمی که بالاترین مقدار در حداقل 15 سال گذشته است. در میان گروههای کالایی، بالاترین تورم نقطهای در فروردین امسال نیز مشابه با تورم ماهانه به دخانیات با 134.7 درصد اختصاص یافته است. گروه مسکن، آب، برق و گاز با تورمی معادل 34.2 درصد کمترین تورم را بین سایر کالاها داشته است.
از طرف دیگر تورم نقطه به نقطه خوراکیها و آشامیدنیها در فروردین امسال 115.4 درصد برآورد شده که رکوردی حداقل 15 سال است. در بین خوراکیها نیز تورم گروه کالایی گوشت قرمز و سفید، گروه شیر، پنیر، تخم مرغ و چای و گروه قهوه، کاکائو و نوشابه نیز به رکوردی تاریخی رسیدهاند. تورم نقطه به نقطه این اقلام به ترتیب 140.9 درصد، 127.3 درصد و 83 درصد محاسبه شده است. بین گروههای زیرمجموعه اقلام خوراکی، گروه روغنها و چربیها بالاترین تورم نقطه به نقطه را تجربه کرده و تورم این گروه برابر با 233.6 درصد برآورد شده است.
از سوی دیگر برخلاف انتظار، موج افزایش تورم به اقلام غیرخوراکی و خدمات نیز رسیده و تورم این گروه معادل 51.3 درصد برآورد شده که بالاترین مقدار از سال 1391 محسوب میشود. تورم گروه غیرخوراکی و خدمات در اسفند سال قبل 50.4 درصد بوده است. گروههای بهداشت و درمان و ارتباطات تورم نقطه به نقطه قابل توجهی را تجربه کردهاند و به بالاترین میزان در حداقل 15 سال گذشته رسیدهاند. تورم این دو گروه به ترتیب 62.1 درصد و 63 درصد اعلام شده است.
تورم سالانه ایران نیز که برای اولین بار بعد از جنگ جهانی دوم رقم 50 درصد را در اسفند سال گذشته به خود دیده بود، در فروردین سال جاری به عدد تاریخی 53.7 درصد رسیده است.
کسری بودجه دولت، نااطمینانی موجود در اقتصاد ایران و نیاز مبرم بنگاههای اقتصادی به منابع مالی ناشی از تحریمهای طولانیمدت، تنشها و دو جنگ در کمتر از یک سال بوده است. مواردی که موجب شده تا رشد نقدینگی اتفاق افتاده و به افزایش تورم و رشد افسارگسیخته قیمتها منجر شود. در نتیجه فشار شدیدی به معیشت و سفره خانوارها وارد آمده است.
