به گزارش اکوایران، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، پیامدهایی فراتر از بیثباتی خاورمیانه، افزایش قیمت انرژی و مختل کردن اقتصاد جهانی داشته است.
تغییر آرایش ژئوپلیتیکی تاریخی که توازن قدرت جهانی را در دهه آینده تغییر میدهد
به نوشته ایان برمر، بنیانگذار و مدیر گروه اوراسیا، در وبگاه پراجکت سیندیکیت، این جنگ متحدان و رقبای ایالات متحده را به تکاپو انداخته تا در برابر یک ابرقدرت غیرقابل پیشبینی و غیرقابل اعتماد واکنش نشان دهند. نتیجه، یک تغییر آرایش ژئوپلیتیکی تاریخی است که توازن قدرت جهانی را در دهه آینده تغییر خواهد داد.
البته، اثرات این جنگ در منطقهای که در آن در حال وقوع است، از هر جای دیگری فوریترین و عمیقترین است. این جنگ تاکنون به بسیاری از کشورهای عربی خلیج فارس کمک کرده است تا متقاعد شوند که شورای همکاری خلیج فارس - یک گروه دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی سست که مدتهاست درگیر اختلافات داخلی است - دیگر برای هدف مورد نظر مناسب نیست.
اکوایران: واکنش کمرنگ آمریکا به حملات ایران، نگرانی کشورهای خلیج فارس درباره آتشبس را عمیقتر کرد.
این جنگ همچنین رقابت عربستان سعودی با امارات متحده عربی را تشدید میکند، که اخیراً به عضویت تقریباً شش دههای خود در اوپک پایان داد. امارات اکنون به امید بازدارندگی در برابر ایران، در زمینه اطلاعات، فناوری و امنیت با اسرائیل همسوتر خواهد شد. در مقابل، عربستان سعودی سعی خواهد کرد با دنبال کردن اتحاد نظامی تنگاتنگتر با پاکستانِ مسلح به سلاح هستهای، و همچنین با مصر و ترکیه، و هماهنگی نزدیکتر با چین، راههایی برای زندگی مسالمتآمیز در کنار جمهوری اسلامی پیدا کند.
هر دوی این بلوکها همچنین سعی خواهند کرد روابط امنیتی نزدیک خود را با ایالات متحده حفظ کنند؛ اما این دیگر به آسانی گذشته نخواهد بود. یکی از فوریترین و قابل توجهترین اثرات جنگ کنونی این است که پایه و اساس تصمیمگیری هماهنگ در سراسر خاورمیانه را از بین برده است.
شکاف در اتحاد متزلزل فراآتلانتیکی
و سپس رابطهی متزلزل فراآتلانتیک وجود دارد. در زمانی که جنگ روسیه علیه اوکراین نگرانیها را در سراسر اروپا دامن میزند، تصمیم دولت ترامپ برای تمرکز بر ایران - و سپس انتقاد از رهبران اروپایی به دلیل عدم کمک در این درگیری - باعث ایجاد حرکت جدیدی به سمت یک ترتیبات دفاع جمعی اروپایی خارج از ناتو میشود.
طرح از روزنامه فایننشیال تایمز
بعید است رئیس جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، سعی کند کشورش را از اتحاد فراآتلانتیک خارج کند و سنای ایالات متحده میتواند به طور قانونی چنین اقدامی را مسدود کند. اما اعلام اول ماه مه او مبنی بر اینکه ایالات متحده ۵۰۰۰ نفر از ۳۶۰۰۰ نیروی مستقر در آلمان را خارج خواهد کرد، تنها چند روز پس از انتقاد فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، از جنگ، باعث نگرانی بیشتر در سراسر این قاره شده است. ترامپ همچنین اعتراضات اروپاییها به تعلیق برخی از تحریمها علیه روسیه را نادیده گرفته است.
نتیجه این امر، چندپارگی عمیقتر در اتحاد غرب و نگرانی فزاینده اروپاییها از این است که کاخ سفید در نهایت ممکن است برای تفاهم امنیتی ایالات متحده و روسیه تلاش کند. این چشمانداز به ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، دلیل کافی برای ادامه جنگ در اوکراین میدهد، به این امید که روسیه در نهایت بتواند با فروپاشی ناتو، از این بحران عبور کند.
زلزله در شرق دور
بستن مؤثر تنگه هرمز، در سراسر آسیا هزینه اقتصادی سنگینی را به همراه دارد. متحدان آسیایی آمریکا، مانند شرکای تاریخی آمریکا در اروپا، نسبت به تعهدات امنیتی و اقتصادی بلندمدت دولت ترامپ احساس ناامنی میکنند. اما کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی و تایوان جایگزینهای کمتری نسبت به آلمان، فرانسه و بریتانیا دارند. هیچ ناتوی آسیایی برای پیوند دادن آنها به واشنگتن وجود ندارد و هیچ نهادی مانند اتحادیه اروپا آنها را به یکدیگر متصل نمیکند.
اکوایران: ما در عصر واسطهها زندگی میکنیم و فرستادگان ویژه دقیقاً به این دلیل صلحجویان جدید شدهاند که از تخصص دیپلماتیک رها شدهاند.
علاوه بر این، همه آنها با فشارهایی مواجه هستند که توسط قدرت اقتصادی، فناوری و (رو به رشد) نظامی چین ایجاد شده است. چین اکنون با قاطعیت بیشتری نسبت به حزب حاکم تایوان و دولت ژاپن عمل میکند. این عوامل و عوامل دیگر، احتمال اینکه متحدان آسیایی آمریکا بتوانند از اروپاییها به سمت استقلال بیشتر از ایالات متحده پیروی کنند را به میزان قابل توجهی محدود میکند.
فرصتطلبی پکن
در مورد خود چین، شی جین پینگ، رئیسجمهور این کشور، با آگاهی از اینکه رشد اقتصاد در حال کند شدن است و ماجراجویی ترامپ و پوتین به نفع آنها و کشورهایشان نبوده، از استفاده از فرصت حواسپرتی آمریکا برای پذیرش ریسکهای جدید خودداری کرده است.
در عوض، او احتمالاً در سفر ترامپ به پکن در روزهای آینده با آب و تاب از ترامپ استقبال خواهد کرد و به دنبال رد صریح ادعاهای استقلال تایوان توسط ایالات متحده خواهد بود. در مقابل، شی ممکن است تعهدات قابل توجهی از سوی چین برای خرید کالاهای آمریکایی متعهد شود. حتی نزدیکترین مشاوران ترامپ نیز نمیتوانند مطمئن باشند که او در برابر این وسوسه مقاومت خواهد کرد. نیازی به گفتن نیست که متحدان ایالات متحده در آسیا و جاهای دیگر از نزدیک نظارهگر این ملاقات خواهند بود.
طرح از مجله تایم
جنگ ایران همچنین تغییر مهم دیگری را در رابطه با چین تسریع کرده است. این جنگ به رهبران ایران و جهان نشان داد که بستن تنگه استراتژیک هرمز به روی تجارت نفت و گاز چقدر آسان و ارزان است. سایر گلوگاهها، مانند باب المندب که یمن را از آفریقا جدا میکند و حتی تنگه مالاکا در جنوب شرقی آسیا، همگی به طور بالقوه ممکن است شاهد همین داستان باشند. علاوه بر این، این در زمانی اتفاق میافتد که چین رهبر بلامنازع جهانی در انرژی پایدار، وسایل نقلیه الکتریکی و باتریها و مواد معدنی حیاتی و فرآوری مجددی است که از آنها پشتیبانی میکند.
تغییر تاریخی چین به سمت تولید انرژی پساکربنی، آن را به شریک تجاری بسیار جذابتری برای واردکنندگان اصلی انرژی جهان تبدیل میکند. همه به انرژی بیشتری نیاز دارند و در حالی که این امر مزایای کوتاهمدتی را برای ایالات متحده (و دلار) به عنوان بزرگترین تولیدکننده هیدروکربن جهان به ارمغان میآورد، آسیبپذیریهای ناشی از جنگ، فرصتهای بلندمدت عظیمی را برای چین ایجاد میکند.
بزرگترین رخداد پس از جنگ سرد
به همه این دلایل، درگیری همچنان شعلهور خاورمیانه، بیش از هر رویدادی از زمان پایان جنگ سرد، در تغییر مشارکتهای بینالمللی و تعادل قدرت جهانی نقش خواهد داشت.
بدین ترتیب، جنگ در خاورمیانه با واداشتن متحدان و رقبای ایالات متحده به واکنش نشان دادن به یک ابرقدرت غیرقابل پیشبینی و غیرقابل اعتماد، در حال ایجاد یک تغییر جهت تاریخی ژئوپلیتیکی است که توازن قدرت جهانی را در دهه آینده تغییر خواهد داد. مقیاس این تغییرات با تغییرات پس از پایان جنگ سرد قابل مقایسه خواهد بود.
