در بخش فناوری نیز تأثیر انفجار سرمایهگذاری در هوش مصنوعی بر قیمت موبایل، لپتاپ و تجهیزات دیجیتال را بررسی خواهیم کرد. علاوه بر این، آخرین تحولات مذاکرات ایران و آمریکا، نقش جدید قطر در پرونده اقتصادی مذاکرات و همچنین حواشی درخواست جنجالی ترامپ برای گسترش پیمان ابراهیم و واکنش کشورهای منطقه را مرور میکنیم.
با «تیتر یک» سهشنبه 5 خرداد 1405 همراه باشید
مشکلات توزیع داروهای خاص
بازار دارو بعد از جنگ وارد بحران نشد، اما کمبودها همچنان ادامه دارد. فعالان حوزه دارو میگویند شبکه تامین و توزیع توانسته شرایط را تا حد زیادی کنترل کند و کشور با شوک گسترده در تامین دارو مواجه نشده؛ با این حال، برخی بیماران هنوز برای تهیه بعضی اقلام دارویی با مشکل روبهرو هستند.
هادی احمدی، مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، میگوید بخش مهمی از کمبودهای فعلی ربط مستقیمی به جنگ ندارد و این مشکلات از قبل هم وجود داشته است. به گفته او، کشور بهطور معمول با کمبود ۱۵۰ تا ۲۰۰ قلم دارو مواجه بوده؛ کمبودهایی که بیشتر ناشی از بحران نقدینگی، تاخیر بیمهها در پرداخت مطالبات داروخانهها و مشکلات تامین ارز است.
او تاکید میکند بسیاری از کمبودهای فعلی مربوط به داروهای برند خارجی است و نمونههای داخلی آنها در بازار وجود دارد. با این حال، افزایش شدید قیمت دارو نگرانی تازهای ایجاد کرده؛ بهطوری که متوسط قیمت دارو در سال ۱۴۰۵ حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد رشد داشته و برخی داروهای برند تا ۳۰۰ درصد گرانتر شدهاند. فعالان این حوزه هشدار میدهند در صورت ادامه بحران نقدینگی و تاخیر بیمهها، فشار بر داروخانهها بیشتر خواهد شد.
فاجعهای پنهان در بازار خودروی ایران
فاصله قیمت خودرو در ایران با بازارهای جهانی موضوع جدیدی نیست، اما مواجهه با یک آگهی واقعی از یک خودروی تصادفی، عمق این بحران را وارد فاز جدیدی میکند؛ جایی که ارزش یک آهنپاره دستدوم در کشور، با قیمت مدرنترین خودروهای صفر کیلومتر برابری میکند!
اما ریشه این فلاکت قیمتی کجاست؟ آیا همهچیز زیر سر عوارض واردات و تعرفههاست، یا یک فرمول پنهان در پشت پرده بازار خودروی کشور در حال اجراست که ارزش داراییها را به شکلی کاذب جابهجا میکند؟ تفاوت اصلی نگاه ما و دنیا به یک خودروی کارکرده و اسقاطی چیست؟
آیا پایان جنگ نرخ اوراق قرضه خارجی را کاهش میدهد؟
بازارها این روزها بیشتر از نفت و جنگ، به اوراق خزانهداری آمریکا چشم دوختهاند. با اینکه قیمت نفت بعد از اخبار مربوط به کاهش تنشها افت کرد، اما طلا هم رشد قابلتوجهی نداشت؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران، ریشه آن را باید در رشد بازدهی اوراق آمریکا جستوجو کرد.
برخلاف تصور رایج، افزایش بازدهی اوراق فقط ناشی از نگرانیهای تورمی نیست. دادهها نشان میدهد بخش مهمی از این رشد از افزایش «بازدهی واقعی» آمده؛ یعنی سرمایهگذاران حالا حتی بدون درنظر گرفتن تورم هم انتظار دارند پول گرانتر باشد. دلیلش چیست؟ کسری بودجه سنگین دولت آمریکا، افزایش انتشار اوراق، رشد هزینههای دولتی و مهمتر از همه، موج عظیم سرمایهگذاری در هوش مصنوعی.
دیتاسنترها، چیپها، برق و زیرساختهای AI تقاضای بزرگی برای سرمایه ایجاد کردهاند و همین موضوع میتواند نرخ بهره را برای مدت طولانی در سطوح بالا نگه دارد. حالا بسیاری از تحلیلگران معتقدند شاید دوران «پول ارزان» که بعد از بحران ۲۰۰۸ شکل گرفت، به پایان خود نزدیک شده باشد.
اگر این سناریو درست باشد، اثر آن فقط محدود به بازار اوراق نیست؛ سهام، طلا، فناوری، مسکن و حتی رشد اقتصاد جهانی هم میتوانند وارد دورهای متفاوت شوند.
جنگ AI قیمت موبایل و لپتاپ را افزایش میدهد؟
هوش مصنوعی فقط در حال تغییر آینده فناوری نیست؛ اکنون اثرات آن به بازار تجهیزات الکترونیکی هم رسیده است.با افزایش رقابت میان غولهای فناوری برای توسعه مدلهای پیشرفته AI، تقاضا برای تراشهها و حافظههای قدرتمند به شکل بیسابقهای افزایش یافته است.
در حال حاضر، شرکتهای بزرگ فناوری میلیاردها دلار صرف ساخت دیتاسنترهای هوش مصنوعی میکنند و همین موضوع باعث شده بخش بزرگی از ظرفیت تولید تراشهها به زیرساختهای AI اختصاص پیدا کند. نتیجه این روند، افزایش قیمت قطعات و در نهایت گرانتر شدن محصولات الکترونیکی برای مصرفکنندگان است.
برخی قطعات حافظه مورد استفاده در موبایل و لپتاپ طی ماههای اخیر رشد قیمت قابلتوجهی داشتهاند و برندهای مطرح تولیدکننده تجهیزات دیجیتال نیز نسبت به افزایش قیمت محصولات خود هشدار دادهاند.هرچند این روند هنوز به یک بحران فراگیر تبدیل نشده، اما نشانهها حاکی از آن است که توسعه سریع هوش مصنوعی، در سالهای آینده تأثیر مستقیمی بر هزینه فناوریهای روزمره خواهد داشت.
مذاکرات ایران و آمریکا در فاز اقتصادی
چهلونهمین روز از آتشبس میان ایران و آمریکا، حالا بیش از هر زمان دیگری نشون میده که منطقه وارد مرحلهای پیچیده و چندلایه شده؛ جایی که دیپلماسی، اقتصاد و تحرکات میدانی همزمان در حال اثرگذاری بر آینده توافق احتمالیاند.
در این میان، قطر به یکی از بازیگران کلیدی تبدیل شده؛ کشوری که حالا فقط میزبان مذاکرات نیست، بلکه به محور رایزنیهای اقتصادی و مالی میان تهران و واشنگتن بدل شده است. سفر هیأت عالیرتبه ایرانی شامل محمدباقر قالیباف، عباس عراقچی و عبدالناصر همتی به دوحه هم نشانهای از همین تغییر فاز مذاکرات است؛ تغییری از گفتوگوهای صرفاً سیاسی و امنیتی به سمت پروندههای اقتصادی، سرمایهگذاری و آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران.
حواشی درخواست ترامپ از کشورهای عربی برای پیوستن به پیمان ابراهیم
دونالد ترامپ بار دیگر با یک پست جنجالی، بحث «پیمان ابراهیم» را به صدر اخبار بازگرداند. او پس از صحبت درباره توافق احتمالی با ایران، از چند کشور عربی و اسلامی خواست به این پیمان بپیوندند؛ پیمانی که در عمل به معنای عادیسازی روابط با اسرائیل است. اما آیا این درخواست واقعبینانه است یا بیشتر یک مانور سیاسی؟
ترامپ ظاهراً تلاش میکند توافق احتمالی با ایران را با یک دستاورد بزرگتر منطقهای گره بزند؛ چیزی که بتواند هم منتقدان جمهوریخواه و لابیهای حامی اسرائیل را آرام کند و هم برای خودش یک پیروزی دیپلماتیک بسازد. بهویژه حالا که برخی کشورهای عربی از توافق میان تهران و واشنگتن حمایت کردهاند، ترامپ میخواهد این حمایت را به امتیازی در پرونده اسرائیل تبدیل کند.
اما واکنشها چندان گرم نبوده است. قطر و پاکستان صریحاً اعلام کردهاند قصدی برای پیوستن به پیمان ابراهیم ندارند و عربستان هم همچنان عادیسازی روابط را مشروط به تشکیل کشور مستقل فلسطین میداند؛ شرطی که در فضای سیاسی فعلی اسرائیل بسیار دور از دسترس به نظر میرسد.
حالا این سؤال مطرح است که آیا ترامپ واقعاً میتواند توافق با ایران را به سکوی ساخت «نظم جدید خاورمیانه» تبدیل کند یا این فقط یک فانتزی سیاسی دیگر است؟
