در این قسمت از اکونومی پلیطیک ابتدا به ریشههای تاریخی اقتصاد چین میپردازیم؛ از افول امپراتوری چین و قرن تحقیر تا اصلاحات اقتصادی دنگ شیائوپینگ و شکلگیری بزرگترین معجزه رشد اقتصادی چند دهه اخیر.
اما سؤال اصلی برنامه اینجاست: چرا موتور رشد چین دیگر مانند گذشته کار نمیکند؟
در این برنامه بررسی میکنیم که چگونه رشد اقتصادی چین طی سالهای گذشته بیش از هر چیز بر سرمایهگذاری عظیم دولت، توسعه زیرساختها و صادرات استوار بوده است؛ در حالی که سهم مصرف خانوار از اقتصاد چین همچنان در مقایسه با بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان پایین مانده است. همین موضوع امروز به یکی از مهمترین چالشهای اقتصاد چین تبدیل شده؛ زیرا با اشباع سرمایهگذاری و کاهش رونق بازار مسکن، ادامه رشد اقتصادی بیش از گذشته به بازارهای صادراتی وابسته شده است.
در ادامه توضیح میدهیم که چرا بسیاری از کشورها، از آمریکا گرفته تا اروپا، نسبت به مازاد تولید و صادرات چین حساس شدهاند و چگونه این نگرانیها به جنگ تجاری، افزایش تعرفهها و محدودیتهای گسترده علیه کالاهای چینی انجامیده است.
همچنین به یکی از مهمترین برگهای برنده چین در این رقابت میپردازیم: عناصر کمیاب (Rare Earth Elements)؛ موادی که در تولید تراشهها، خودروهای برقی، تجهیزات نظامی و فناوریهای پیشرفته نقش حیاتی دارند و امروز به یکی از ابزارهای ژئوپلیتیکی چین تبدیل شدهاند.
در بخش دیگری از برنامه درباره رقابت چین و آمریکا در حوزه هوش مصنوعی، اهمیت کریدورهای تجاری و زیرساختی، و تلاش پکن برای بازطراحی زنجیرههای تأمین جهانی صحبت میکنیم.
در نهایت نیز به این پرسش پاسخ میدهیم که آیا مدل توسعه اقتصادی چین میتواند برای کشورهایی مانند ایران الگو باشد یا شرایط تاریخی، نهادی و سیاسی چین آنقدر منحصربهفرد بوده که تکرار آن در سایر کشورها ممکن نیست.
اگر سیاستگذار، سرمایهگذار یا علاقهمند به اقتصاد سیاسی و اقتصاد جهانی هستید، این برنامه تلاش میکند تصویری منسجم از گذشته، حال و آینده اقتصاد چین ارائه دهد؛ تصویری که میتواند به درک بهتر روندهای اقتصاد جهان و تصمیمگیریهای سرمایهگذاری کمک کند.
