اکوایران: دولت در حالی برای تأمین منابع مورد نیاز خود به بازار اوراق دولتی چشم دوخته که در ۱۰ حراج برگزارشده از ابتدای سال، تنها ۱۸۴.۸ همت اوراق به فروش رسانده است؛ رقمی که معادل حدود ۱۸ درصد از هدف ۱۰۳۰ همتی تعیین‌شده در بودجه سال ۱۴۰۵ است. در حراج دهم اما فروش اوراق افزایش یافت و به ۳۸.۱ همت رسید.

یکی از راه‌های تامین مالی کسری بودجه دولت، فروش اوراق به مردم، بانک‌‌ها و نهادهای مالی و بورسی است. روشی که در کنار اخذ مالیات و فروش نفت به دولت کمک می‌کند تا منابع مورد نیاز خود را برای بودجه خود بدست آورد. هر کدام از این راه‌های تامین درآمد اگر با مشکل مواجه شوند، دولت برای تامین منابع لازم باید روش‌های جایگزینی را در نظر بگیرد. موضوعی که می‌تواند در نهایت به رشد نقدینگی و افزایش تورم بینجامد.

بنابراین فروش اوراق دولتی یکی از راه‌های پر کردن خزانه دولت برای رسیدگی به مخارج آن است. محل فروش این اوراق در جایی به اسم حراج رخ می‌دهد؛ حراج اوراق مالی اسلامی دولتی. ده حراج در سال جاری یعنی 1405 برگزار شده و در مجموع دولت موفق به فروش 184 هزار و 810 میلیارد تومان اوراق شده است. رقمی که البته با آنچه هدف دولت در بودجه است فاصله زیادی دارد. کارشناسان بر این باورند که افزایش نرخ بازده تا سررسید اوراق دولتی می‌تواند تا حدود زیادی بانک‌ها و دیگر نهادها رو به خرید بیشتر این اوراق متقاعد کند. این‌ها درحالی است که هنوز سیاست بانک مرکزی در رابطه با نرخ بهره اعلام نشده است.

050525

افزایش فروش اوراق در حراج دهم

دهمین حراج اوراق مالی اسلامی دولتی توسط بانک مرکزی برگزار شد و وزارت اقتصاد طرف عرضه این اوراق و بانک‌ها و نهادهای مالی طرف تقاضا بودند. در این حراج مجموعا 62 هزار و 790 میلیارد تومان اوراق عرضه شد که شامل اراد 283، اراد 286، اراد 296، اراد 297 و اراد 298 بودند. نرخ بازده تا سررسید این اوراق نیز بین 39.7 درصد تا 39.9 درصد اعلام شد.

اعداد و ارقام حاکی از آن است که مشارکت بانک‌ها در حراج دهم افزایش داشته و از اراد 283 مبلغ 2.34 همت، از اراد 286 7.99 همت و از اراد 298 مبلغ 4.48 همت سفارش ثبت شده که وزارت اقتصاد و دارائی با تمام این سفارش‌ها موافقت کرده است. همچنین هیچ تقاضایی برای اراد 296 و 297 به ثبت نرسیده است. در سوی دیگر ماجرا اوراق فروخته شده از طریق کارگزاری غیر از کارگزاری بانک مرکزی نیز در مجموع معادل 23 هزار و 290 میلیارد تومان بوده است.

در نهایت نیز ارزش کل اوراق به فروش رسیده در دهمین حراج اوراق دولتی برابر با 38 هزار و 100 میلیارد تومان برآورد شده که این رقم معادل 60 درصد از کل ارزش اوراق عرضه شده توسط دولت است. مجموع کل اوراق فروخته شده در 10 حراج سال 1405 نیز معادل 184 هزار و 810 میلیارد تومان محاسبه شده که معادل 18 درصد از رقم 1030 همتی در نظر گرفته شده در بودجه امسال است.

به این ترتیب دولت با اینکه توانست به نسبت اوراق بیشتری را در حراج اخیر به فروش برساند اما همچنان در 5 ماه گذشته نتوانسته عملکرد خوبی را در این زمینه به ثبت برساند. با توجه به اینکه خسارات و آسیب‌های جنگ 40روزه بسیار بوده و دولت نیز به عنوان متولی اصلی اقتصاد ایران مسئول بازسازی و بهبود این آسیب‌ها است، در صورت عدم تامین منابع مورد نیاز خود با موانع و مشکلات زیادی مواجه خواهد شد.